Używamy plików cookies, by ułatwić korzystanie z naszych serwisów.
Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na Twoim dysku zmień ustawienia swojej przeglądarki. Kliknij "Zamknij" aby zaakceptować naszą Politykę prywatności.

[ Zamknij ]

Aktualności

Kaszubi, Wikingowie i wulkany - projekt Ostańce Próśb

Autor wpisu: MapaKultury, Beata Tymińska
Data publikacji: 09.02.2012

Kaszubi, Wikingowie i wulkany czyli o międzynarodowym projekcie „Ocalić Narodową Spuściznę. Ostańce Próśb”, dokumentującym kaszubskie kapliczki przydrożne, norweskie kościoły słupowe „stavkirke” oraz islandzkie kościółki farmerskie - skorzystaj z interaktywnej mapy, zobacz film i piękne zdjęcia.

 

„Ocalić Narodową Spuściznę. Ostańce Próśb” to realizowany przez Muzeum Narodowe w Gdańsku we współpracy z ośrodkami naukowo-muzealnymi w Norwegii i Islandii roczny projekt badawczo-fotograficzny, prowadzony od sierpnia 2010 do września 2011 roku.

Projekt ów to wielopłaszczyznowe przedsięwzięcie skupione wokół tematyki ludowej architektury sakralnej, obejmującej dwa kręgi kulturowe: słowiański i nordycki. Poprzez zestawienie charakterystycznych dla tych obszarów obiektów kultowo-religijnych, projekt „Ostańce Próśb” próbował odnaleźć pomost łączący ich różnorodne stylistyki architektoniczne ze społeczno-religijną funkcją, jaką poszczególne obiekty pełniły lub pełnią do czasów obecnych. W obszarze zainteresowania projektu znalazły się kaszubskie kapliczki przydrożne, drewniane kościoły słupowe stavkirke z Norwegii oraz malownicze islandzkie kościółki farmerskie, wykonane z torfu, drewna i kamieni.

Wspólnym mianownikiem dla tych budowli jest również fakt, że powstały z woli człowieka i są związane z jego potrzebą duchową, wynikającą z wiary w rzeczywistość pozaziemską, stanowiąc unikalne świadectwo wyrażania duchowości w różnorodnych formach materii. 

Dzieje, znaczenie, piękno.

Wieloetapowość projektu „Ostańce Próśb” wiąże się z próbą zaprezentowania możliwie najszerszego spektrum oddziaływań poszczególnych obiektów sakralnych na rzeczywistość kulturową w danym kraju. Tym samym główne założenia projektu to: prześledzić losy obiektów, pokazać zmieniające się funkcje obrzędowe, a także zaprezentować piękno zjawiska, które – mimo olbrzymiej niekiedy wartości zabytkowej, tak jak w przypadku średniowiecznych budowli stavkirke czy unikalnych islandzkich kościołów farmerskich – jest częścią ludzkiej codzienności. 

Interaktywna mapa.

Pierwszy etap działań projektu „Ostańce Próśb” zakładał dokumentację etnograficzno-fotograficzną kapliczek na Kaszubach. Zespół składający się z fotografa i etnografa miał dotrzeć do każdego obiektu, podróżując z mapą Kaszub w ręku, korzystając z pomocy i życzliwości okolicznych mieszkańców. Dzięki zdobytej w ten sposób dokumentacji powstała interaktywna mapa kapliczek, przedstawiająca zarówno lokalizację, jak i wizualną prezentację poszczególnych obiektów wraz z opisami faktograficznymi (www.mapakapliczek.pl).

 Trzy spojrzenia.

W grudniu 2010 roku rozpoczęła się w ramach projektu międzynarodowa  dokumentacja artystyczna pt. „Fotograficzne portrety kapliczek i kościołów”, polegająca na wykonaniu autorskich fotografii islandzkich kościołów farmerskich, norweskich kościołów stavkirke i kaszubskich kapliczek w ujęciach: islandzkim, norweskim oraz polskim. Tym samym w teren wyruszyli artyści pochodzący z trzech powyższych krajów partnerskich, fotografując wzajemnie obiekty należące do odmiennych kręgów kulturowych, w różnych ujęciach lecz zawsze przez pryzmat własnej kulturowości. Artyści wykorzystali bogate możliwości technik fotograficznych posługując się zarówno archaiczną metodą kalotypii, fotografii wielkoformatowej czy współczesną fotografią cyfrową.

 Norwegia. Islandia.

Poza akcją fotograficzną, obejmującą wizytę w każdym z 28 zachowanych kościołów słupowych w Norwegii, odbyła się także kwerenda w tamtejszych ośrodkach naukowo-muzealnych: Riksantikvaren oraz Muzeum Historycznym w Oslo, w celu pozyskania materiałów historyczno-opisowych dotyczących norweskich kościołów.

Pół roku później w podobnym celu została zorganizowana tygodniowa wyprawa badawczo-fotograficzna po Islandii, gdzie zostało sfotografowanych 6 ocalałych kościołów farmerskich oraz krajobraz w którym wzrastały. Na Islandii zostały także podjęte rozmowy z Narodowym Muzeum Islandii na temat pozyskania fotografii historycznej kościółków oraz zgromadzenia faktografii. 

Film.

Równolegle do działań fotograficznych został zrealizowany film dokumentalny w reżyserii Andrzeja Dudzińskiego opowiadający o działaniach skupionych wokół powstawania, życia i przemijania kapliczek na Kaszubach. W filmie występują między innymi znani aktorzy Danuta Stenka i Janusz Gajos, a także cenieni twórcy ludowi, autorzy wielu kaszubskich kapliczek: Józef Chełmowski, Zenon Kosater czy Czesław Birr.

 

Album.

Projekt „Ocalić Narodową Spuściznę. Ostańce Próśb” został zwieńczony wydaniem albumu z fotografiami wykonanymi podczas wypraw na Kaszuby, do Norwegii oraz na Islandię, który w formie PDF dostępny jest do pobrania na stronie internetowej:

 

http://ostanceprosb.pl/album/

 

ORGANIZATOR - Muzeum Narodowe w Gdańsku

MANAGER PROJEKTU - Waldemar Elwart

KOORDYNATOR PROJEKTU - Małgorzata Meller

ZESPÓŁ BADAWCZY:

Beata Tymińska – etnograf

Marek Piosik, Marcin Czapliński – fotograficy

www.ostanceprosb.pl

www.facebook.com/ostanceprosb

www.youtube.com/ostanceprosb

Projekt Ocalić Narodową Spuściznę został zrealizowany dzięki wsparciu udzielonemu przez Islandię, Liechtenstein oraz Norwegię poprzez dofinansowanie ze środków Mechanizmu Finansowego Europejskiego Obszaru Gospodarczego oraz Norweskiego Mechanizmu Finansowego a także Funduszu Wymiany Kulturalnej Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

 

Podziel się:  

Zaloguj się przez Facebook
Connect to your Facebook Account
Logowanie



rejestracja
zapomniałem hasła

Szukaj