Używamy plików cookies, by ułatwić korzystanie z naszych serwisów.
Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na Twoim dysku zmień ustawienia swojej przeglądarki. Kliknij "Zamknij" aby zaakceptować naszą Politykę prywatności.

[ Zamknij ]

Aktualności

Polski Atlas Etnograficzny w Internecie

Data publikacji: 27.08.2015

Polski Atlas Etnograficzny to największy zbiór danych etnograficznych w Polsce. Materiały terenowe pozyskiwane były w trakcie kilku dziesięcioleci przez kilka pokoleń badaczy. Badania prowadzone w 350 polskich wsiach, poświęcone były hodowli i rolnictwu; budownictwu wiejskiemu; zwyczajom, obrzędom i wierzeniom urodzinowym, pogrzebowym, weselnym; demonologii ludowej i pomocy sąsiedzkiej. Stanowią one bogatą dokumentację kultury wsi polskiej II połowy XX wieku. Dzięki powstającemu Cyfrowemu Archiwum Polskiego Atlasu Etnograficznego, zgromadzone materiały badawcze będą udostępnione szerokiemu gronu odbiorców.

Historia Polskiego Atlasu Etnograficznego sięga 1945 roku, kiedy to na XXI Walnym Zgromadzeniu w Lublinie Polskie Towarzystwo Ludoznawcze podjęło decyzje o jego opracowaniu. W 1947 roku na konfestencji w Krakowie ustalono metody opracowania , założenia teoretyczne i organizacyjne, stworzono sieć korespondentów mieszkających w miejscowościach wytypowanych do celów badawczych. Podstawę źródłową miały stanowić ankiety, literatura i materiały badawcze a badania miały być prowadzone w całej Polsce.

Prace badawcze początkowo miały przede wszystkim charakter dokumentacyjny. Dotyczyły zwłaszcza kultury materialnej, a w szczególności tym zjawiskom w kulturze wiejskiej, które uległy największym przemianom po II wojnie światowej. Zgromadzono materiał badawczy dotyczący hodowli, rolnictwa, budownictwa, transportu i komunikacji lądowej a także demonologii ludowej, wiedzy i wierzeń, obrzędowości rodzinnej oraz pomocy sąsiedzkiej.

W latach 1958-1981 pod redakcją Józefa Gajka przygotowano siedem zeszytów Polskiego Atlasu Etnograficznego zawierającego łącznie 372 mapy, głównie z zakresu kultury materialnej. Natomiast od 1993 zaczęto wydawać „Komentarze do Polskiego Atlasu Etnograficznego”, które miały stanowić uzupełnienie przygotowywanych map.

W 1998 roku materiały w formie depozytu zostały przekazane z Wrocławia do Filii Uniwersytetu Śląskiego w Cieszynie (obecnie Wydział Etnologii i Nauk o Edukacji). Dostęp do kwestionariuszy wywiadów, ankiet, kwerend muzealnych i archiwalnych, fotografii oraz niepublikowanych map umożliwił dr hab. Prof. UŚ Zygmuntowi Kłodnickiemu i jego grupie roboczej kontynuację prac atlasowych, które niegdyś przerwane zostały z powodów kadrowych i finansowych. Wznowiono badania terenowe w północno-wschodniej Polsce dotyczące wiedzy i wierzeń, demonologii ludowej oraz pomocy sąsiedzkiej. Następnie zaczęto stopniowo opracowywać zebraną przez lata dokumentację terenową. Ponadto Przy współpracy z Polskim Towarzystwem Ludoznawczym, Instytutem Archeologii i Etnologii PAN oraz Uniwersytetem Wrocławskim zaczęły powstawać kolejne tomy „Komentarzy do Polskiego Atlasu Etnograficznego”.

W lipcu 2014 w ramach projektu Polski Atlas Etnograficzny – opracowanie naukowe, elektroniczny katalog dancyh, publikacja zasobów w sieci Internet cieszyńska pracownia atlasowa rozpoczęła długofalowe prace dokumentacyjne związane z opracowywaniem zbiorów, digitilizowaniem i udostępnianiem ich w Internecie. Przewidziane działania to popularyzacja blisko 12 000 pozytywów fotograficznych, 800 map atlasowych. Ponadto zdigitalizowne zostanie około 200 ankiet dotyczących dziko rosnących roślin, zbieractwa i ziołolecznictwa wraz z zielnikami. Unikatowe zielniki składające się na kolekcję Polskiego Atlasu Etnograficznego są jedynym takim zbiorem w Europie. Dzięki cyfryzacji dokumentacja etnograficzna zbierana przez lata trafi do osób zainteresowanych kulturą ludową, ale pozwoli również zainstnieć zgromadzonym materiałom w obiegu naukowym i stać się istotnym elementem dziedzictwa kultury narodowej.

Na razie uczestników projektu czeka długa droga. Niektóre materiały, szczególnie te wypelniane w latach 1948-52, są bardzo zniszczone i nie nadają się jeszcze do zdigitalizowania dlatego czekają je prace konserwatorskie w specjalistycznym zakładzie we Wrocławiu. Zdigitalizowane materiały będą stopniowo pojawiały się w sieci w formie elektronicznego katalogu naukowego. Projekt, w którym uczestniczą: Zygmunt Kłodnicki, Agnieszka Pieńczak, Joanna Koźmińska, Edyta Diakowska-Kohut, Jacek Szczyrbowski, Michał Rauszer, Krzysztof Kasprzyński, Krystian Firla, Sławek Szewieczek oraz Bartosz Chromik jest współfinansowany z Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego w ramach „Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki”.

www.archiwumpae.us.edu.pl/

www.facebook.com/archiwumpae

 

           

 

 

 

              

Podziel się:  

Zaloguj się przez Facebook
Connect to your Facebook Account
Logowanie



rejestracja
zapomniałem hasła

Szukaj