Używamy plików cookies, by ułatwić korzystanie z naszych serwisów.
Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na Twoim dysku zmień ustawienia swojej przeglądarki. Kliknij "Zamknij" aby zaakceptować naszą Politykę prywatności.

[ Zamknij ]

Wasze wpisy

Synagoga w Szczebrzeszynie

Autor wpisu: Andrzej
Data publikacji: 05.09.2011

Kiedy w Szczebrzeszynie osiedlili się Żydzi? Dokładnie nie wiadomo. Najwcześniejsza wzmianka o nich pojawia się w dokumencie z 1507 roku i dotyczy opłacenia przez kahał podatku koronacyjnego wysokości 25 złotych. W połowie XVI wieku w mieście żyło już ponad 100 Żydów, a gmina nadal się rozrastała. Pojawiło się więc zapotrzebowanie na synagogę. Nie wiadomo, kiedy udało się ją wznieść. Pierwsze wzmianki o bożnicy pochodzą z 1584 roku, ale mówią o jej... zniszczeniu.

Nową synagogę, którą do dziś możemy podziwiać na zachód od rynku, przy ulicy Sądowej 2, postawiono na początku XVII wieku, prawdopodobnie na miejscu poprzedniej. Wybudowano ją w stylu późnorenesansowym, ozdobiono bogatym fryzem arkadowym, a nakryto łamanym dachem polskim.

W 1648 roku synagogę zniszczyli kozacy podczas powstania Chmielnickiego. Uszczerbku doznała także w czasie potopu szwedzkiego, jednak już w 1659 roku została odnowiona, a w XVIII wieku – nieco przebudowana.

W 1913 roku Żydzi stanowili niemal połowę (dokładnie 47,6%) mieszkańców Szczebrzeszyna. W tym czasie poza synagogą w mieście znajdowały się również dom modlitwy, mykwa oraz rzeźnia rytualna. Jednak w czasie drugiej wojny światowej społeczność ta uległa całkowitej zagładzie. Na terenie kirkutu hitlerowcy rozstrzelali ponad 3 tysiące osób. Tylko nielicznym Żydom udało się przeżyć. Po wojnie założyli oni Izraelskie Towarzystwo Żydów Szczebrzeskich.

15 listopada 1940 roku naziści spalili synagogę. Sześć lat później runęły sklepienia. W latach 1957–1963 bożnicę odbudowano. Obecnie mieści się w niej dom kultury.

Ściany w sali modlitw zostały ozdobione pilastrami i profilowanym gzymsem. Udało się odtworzyć także pierwotny łamany dach polski. Do sali modlitw od strony południowej i północnej przylegają parterowe babińce. Od strony zachodniej mieszczą się przedsionek, sala obrad oraz dodatkowy babiniec. Sala modlitw, podobnie jak w synagodze w Zamościu, jest znacznie obniżona względem poziomu przedsionka. Jej wnętrze w przeszłości zdobiły liczne polichromie, obecnie zachwyca bogactwem dekoracji sztukatorskiej. We wnętrzu uwagę przyciąga przede wszystkim kamienny aron ha-kodesz (szafa ołtarzowa, w której przechowuje się zwoje Tory) w stylu późnorenesansowym. Wykuto na nim słowa psalmu: Stawiam Pana przed sobą zawsze (Psalm 16, 8).

Po przeciwnej stronie, nad wejściem znajdują się symbole lewitów (dzban i misa). Podobny dzban namalowano na ścianie północnej. Ścianę południową ozdobiono przedstawieniem menory. Niestety nie da się odczytać tekstu, który pod nią umieszczono. Z kolei nad menorą widnieje stylizowany owoc granatu – jeden z symboli Ziemi Obiecanej.

Całą salę nakrywa sklepienie klasztorne z lunetami okiennymi.

Synagogę można zwiedzać w godzinach pracy domu kultury. Warto poprosić pracowników o otwarcie dawnej sali modlitewnej i spróbować namówić ich na opowieść o tym, jak to miejsce wyglądało przed wojną.

Metryczka:

Podziel się:  

Oceń artykuł:
  Aktualna ocena: 3,2 (głosów: 1882)

Komentarze (0):

Aby dodawać komentarze musisz się zalogować!

Powiązane lokalizacje

Galeria

Synagoga w Szczebrzeszynie
Synagoga w Szczebrzeszynie

Mapa

Zaloguj się przez Facebook
Connect to your Facebook Account
Logowanie



rejestracja
zapomniałem hasła

Newsletter