Używamy plików cookies, by ułatwić korzystanie z naszych serwisów.
Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na Twoim dysku zmień ustawienia swojej przeglądarki. Kliknij "Zamknij" aby zaakceptować naszą Politykę prywatności.

[ Zamknij ]

Wasze wpisy

Peter Brandl, Wniebowzięcie Najświętszej Marii Panny z kościoła w Krzeszowie

Autor wpisu: Danuta Chałat (Program Drogi Baroku, www.drogibaroku.org)
Data publikacji: 08.09.2011
Okres historyczny: Barok XVII w.

Obraz czeskiego malarza Petera Brandla Wniebowzięcie Najświętszej Marii Panny został zamówiony przez opata klasztoru Cystersów w Krzeszowie, Innozenza Fritscha, do ołtarza głównego wówczas jeszcze budowanego nowego kościoła opackiego Łaski Najświętszej Marii Panny. Na mocy zachowanej umowy z 14 sierpnia 1731 roku artysta miał otrzymać za swoją pracę kolosalną zapłatę w wysokości aż 3000 florenów. Obraz został ukończony następnego roku przed 17 października, kiedy to czeski malarz otrzymał ostatnią ratę honorarium. Co ciekawe, do dzisiaj w krzeszowskim klasztorze Benedyktynek zachowała się wierna kopia wykonanego przez Brandla olejnego modelu przyszłego obrazu ołtarzowego, który był swego rodzaju załącznikiem do umowy.

To ogromnych rozmiarów płótno do dzisiaj zdobiące ołtarz główny krzeszowskiej świątyni ukazuje rozbudowaną scenę Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny. Cała kompozycja została podzielona na trzy strefy: dolną – ziemską, górną – niebiańską, oraz środkową.

W scenie dolnej artysta przedstawił grupę apostołów opłakujących śmierć Marii. Uczniowie Chrystusa zebrani wokół pustego katafalku wznoszą ręce i oczy w górę, w kierunku Marii, unoszonej w kwiatach przez aniołów do nieba.

Postać Marii wyciągającej dłoń ku swojemu Synowi stanowi centralną partię przedstawienia.

Z kolei w partii górnej malowidła Brandl ukazał Trójcę Świętą: Chrystusa z otwartymi ramionami kroczącego na spotkanie z Marią, Boga Ojca z globem ziemskim oraz górującą nad nimi gołębicę Ducha Świętego. Wszystkie postacie strefy niebiańskiej namalowano na tle chmur w otoczeniu putt i aniołów, potęgujących barokowy dynamizm całej kompozycji. Strefowość dzieła została podkreślona dzięki zastosowaniu przez malarza różnej tonacji kolorystycznej. Ciemne tony partii ziemskiej oraz statyczna kompozycja wyraźnie oddzielają ją od dynamicznej i znacznie jaśniejszej części niebiańskiej.

Dynamiczna i ekstatyczna krzeszowska scena Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny swą symboliczną wymową wpisuje się w popularny na Śląsku w czasach baroku nurt mistyki oblubieńczej. Zgodnie z intencjami fundatora Brandl przedstawił bowiem na płótnie Marię jako Oblubienicę, a Chrystusa jako jej Oblubieńca w myśl słów Oblubienicy ze starotestamentowej Pieśni nad Pieśniami: „Obłóżcie mnie kwiatami, obsypcie jabłkami, bo chora jestem z miłości” (PnP 2, 5). Całą scenę można zatem odczytać jako mistyczne zaślubiny ziemskiej Oblubienicy-Marii, symbolizującej duszę ludzką, i jej boskiego Oblubieńca-Chrystusa, symbolizującego Kościół. Co ważne, ołtarzowe Wniebowzięcie Najświętszej Marii Panny stanowi kulminację oblubieńczego programu ikonograficznego całego kościoła opackiego Łaski Najświętszej Marii Panny: rzeźbiarskiej dekoracji fasady oraz malarsko-rzeźbiarskiego wystroju i wyposażenia w jego wnętrzu.

Petr Brandl, malując Wniebowzięcie Najświętszej Marii Panny dla krzeszowskiego opata, bez wątpienia wzorował się na dwóch wcześniejszych obrazach. Scenę dolną oraz postać Matki Boskiej artysta zaczerpnął ze swojego nieco wcześniejszego dzieła o tym samym temacie, namalowanego w 1728 roku do ołtarza głównego w kościele klasztornym Cystersów w Sedlcu (od 1787 roku w kościele parafialnym pod wezwaniem Świętego Wawrzyńca w Vysokim Mycie). Natomiast partia niebiańska z przedstawieniem poszczególnych osób Trójcy Świętej była wzorowana na odpowiednim fragmencie obrazu Wniebowzięcie Najświętszej Marii Panny autorstwa pasierba Willmanna, Johanna Christopha Liški, namalowanym około 1700 roku do kościoła klasztornego Krzyżowców z Czerwoną Gwiazdą pod wezwaniem Świętego Franciszka w Pradze. Inspiracje te jednak Brandl przetworzył w nowe oryginalne dzieło, które śmiało można uznać za jedno z najlepszych w późnym okresie jego kariery. Wysokiej wartości swego dzieła był świadomy także sam artysta, który opatrzył krzeszowskie Wniebowzięcie Najświętszej Marii Panny na czole sarkofagu Marii monumentalną sygnaturą imitującą wykuty w kamieniu napis: PETRVS BRANDL pinxit / Anno 1732.

Źródło:

Wpis umieszczony dzięki uprzejmości koordynatorów Programu Drogi Baroku: http://www.drogibaroku.org/mod/resource/view.php?id=65.

Metryczka:

Podziel się:  

Oceń artykuł:
  Aktualna ocena: 3,2 (głosów: 1498)

Komentarze (0):

Aby dodawać komentarze musisz się zalogować!

Powiązane osoby

Powiązane lokalizacje

Galeria

Peter Brandl, Wniebowzięcie Najświętszej Marii Panny z kościoła w Krzeszowie
Peter Brandl, Wniebowzięcie Najświętszej Marii Panny z kościoła w Krzeszowie
Peter Brandl, Wniebowzięcie Najświętszej Marii Panny z kościoła w Krzeszowie
Peter Brandl, Wniebowzięcie Najświętszej Marii Panny z kościoła w Krzeszowie

Mapa

Zaloguj się przez Facebook
Connect to your Facebook Account
Logowanie



rejestracja
zapomniałem hasła

Newsletter