Używamy plików cookies, by ułatwić korzystanie z naszych serwisów.
Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na Twoim dysku zmień ustawienia swojej przeglądarki. Kliknij "Zamknij" aby zaakceptować naszą Politykę prywatności.

[ Zamknij ]

Wasze wpisy

Kirkut w Szczebrzeszynie

Autor wpisu: Andrzej
Data publikacji: 09.09.2011

Cmentarz żydowski w Szczebrzeszynie należy do najbardziej wyjątkowych w Polsce. Po pierwsze, przetrwało na nim wyjątkowo dużo nagrobków, i to nawet z XVI wieku, jednak trudno dokładnie ocenić ich liczbę, bo wiele z nich leży powalonych, przykrytych ziemią lub pokrytych gęstym podszytem. Po drugie, to jedyny cmentarz, jakim dysponowała szczebrzeska gmina od początku swojego istnienia – funkcjonował on przez co najmniej 400 lat, aż do okresu Holokaustu.

Kirkut w Szczebrzeszynie znajduje się w południowo-wschodniej części miasta. Z rynku najłatwiej dojść do niego ulicą Sądową, prowadzącą między synagogą a cerkwią, następnie trzeba skręcić w lewo w ulicę Cmentarną. Brama wejściowa znajduje się po lewej stronie.

Teren pod nekropolię został wyznaczony w 1593 roku przez Jana Czarnkowskiego, ówczesnego właściciela Szczebrzeszyna. Najstarsze płyty nagrobne znajdują się tuż przy ulicy cmentarnej, pochodzą one z XVI wieku, wykonano je z wapienia. Mają prostokątny kształt, a jedynym ich zdobieniem jest prosta linia obramowująca epitafium, z których najstarsze pochodzi z nagrobka Jechiela syna Mosze, zmarłego w 1545 roku – jest to zarazem najstarsza informacja o cmentarzu, świadcząca o tym, że Żydzi chowali swoich zmarłych na tym terenie jeszcze przed oficjalnym wyznaczeniem cmentarza.

Nagrobki z XVII i XVIII wieku rozciągają się bardziej na południe, co wskazuje na kierunek rozszerzania się cmentarza. Zwłaszcza te z pierwszej połowy XVII wieku zasługują na uwagę – są to macewy typowo renesansowe, z bogatymi zdobieniami otaczającymi inskrypcje. Popularne motywy zdobnicze to: rozłożyste rozety, tarcze oraz woluty. Z czasem zaczęły się pojawiać także przedstawienia symboliczne, takie jak dzban i misa (naczynia lewitów), lwy, orły, kiście winogron czy gwiazdy Dawida. Na macewach mężczyzn z pokolenia kapłańskiego widać dłonie złożone w geście błogosławieństwa, a nad nimi koronę.

Najliczniejsze są jednak nagrobki z XIX wieku, które spotkać można na całym obszarze kirkutu. Prawdopodobnie do pochówku wykorzystywano wtedy wolne miejsca między starszymi macewami. Kobiety grzebano w zachodniej części cmentarza, zaś mężczyzn – w części wschodniej. Tuż przy bramie znajduje się warta uwagi macewa wrośnięta w stary dąb. To grób cadyka Elimelecha Hurwitza z Jaworowa, który osiadł w Szczebrzeszynie, gdy miasto stało się ważnym ośrodkiem chasydyzmu.

W czasie drugiej wojny światowej, w 1942 roku, hitlerowcy dokonywali w tym miejscu masowych egzekucji. Około 3000 osób zostało pochowanych w mogiłach zbiorowych. W 1991 roku na terenie kirkutu odsłonięto pomnik poświęcony pamięci Żydów ze Szczebrzeszyna i okolic, których zamordowali naziści.

Metryczka:

Podziel się:  

Oceń artykuł:
  Aktualna ocena: 3,2 (głosów: 1549)

Komentarze (0):

Aby dodawać komentarze musisz się zalogować!

Powiązane lokalizacje

Galeria

Kirkut w Szczebrzeszynie
Kirkut w Szczebrzeszynie
Kirkut w Szczebrzeszynie
Kirkut w Szczebrzeszynie
Kirkut w Szczebrzeszynie

Mapa

Zaloguj się przez Facebook
Connect to your Facebook Account
Logowanie



rejestracja
zapomniałem hasła

Newsletter