Używamy plików cookies, by ułatwić korzystanie z naszych serwisów.
Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na Twoim dysku zmień ustawienia swojej przeglądarki. Kliknij "Zamknij" aby zaakceptować naszą Politykę prywatności.

[ Zamknij ]

Wasze wpisy

Zobaczyć Rycerza w Płomieniach. O zamku joannitów w Łagowie

Autor wpisu: Andrzej
Data publikacji: 20.09.2011

Łagów leży na wąskim przesmyku między dwoma jeziorami: Trześniewskim (nazywanym też Ciecz) i Łagowskim. We miejscowości wznosi się zamek joannitów, z którym wiąże się kilka ciekawych legend.

Ze względu na swoje położenie Łagów – na granicy między Wielkopolską, Pomorzem, Brandenburgią a Śląskiem – od dawna pełnił ważne funkcje strategiczne. W X wieku należał do Polski, potem znalazł się na obszarze dzielnicy śląskiej, a w połowie XIII wieku stał się własnością margrabiów niemieckich.

Pierwsza wzmianka dotycząca drewnianego grodu „castrum Lagowe” pochodzi z 1299 roku i dotyczy przekazania go w lenno Albertowi i Henrykowi von Klepzig (Klepiczom). Nie wiadomo, gdzie dokładnie znajdował się obiekt, o którym mowa w dokumencie: mogło to być miejsce, gdzie dziś wznosi się zamek, ale równie dobrze mogło chodzić o tak zwaną Sokolą Górę nad brzegami jeziora Trześniewskiego.

W 1347 roku margrabia Ludwik, trapiony długami, oddał „hus Lagowe” zakonowi joannitów w zastaw za 400 grzywien srebra. Umowa dzierżawy miała początkowo obowiązywać przez trzy lata, ale w 1350 roku zamieniono ją w akt własności z prawem do budowy murowanej twierdzy. Organizatorem komturii łagowskiej z ramienia zakonu był Herman von Werberg. Obejmowała ona Łagów, Sulęcin i około 20 innych wsi. Rycerze zakonni utrzymywali związki polityczne z panami brandenburskimi. Często zajmowali się też konwojowaniem kupców na szlaku handlowym tak zwanym polskim, prowadzącym z Wielkopolski na ziemie niemieckie. Budowa murowanej warowni rozpoczęła się najpóźniej w latach 70. XIV wieku. Pierwotnie miała ona kształt czworoboku z ogromną częścią mieszkalną i kwadratową przysadzistą wieżą.

Choć zamek znajdował się w regionie drażliwym pod względem politycznym, to oblegano go tylko raz. W dodatku nieskutecznie. Wydarzenie to miało miejsce podczas wojny trzydziestoletniej. W twierdzy przebywały wówczas szwedzkie oddziały pod dowództwem generał Lilienhocka. I to one w lipcu 1640 roku odparły szturm legionów brandenburskich pułkownika Goldackera.

W połowie XVI wieku joannici stali się zakonem ewangelickim, co umożliwiło im wstępowanie w związki małżeńskie. A to groziło rozpadem majątków zakonnych. Pierwszy komtur Łagowa, który stanął na ślubnym kobiercu, to Andreas von Schlieben. Zmarł on w 1571 roku, pochowano go w miejscowym kościele, ale na tym jego związki z twierdzą się nie skończyły.

Joannici stopniowo rozbudowywali swoją rezydencję obronną. Wzmocnili również sam Łagów, otaczając go murami. Istotny rozwój miejscowości nastąpił również w latach 1705–1735, gdy komturem był Christian Ludwik Hohenzollern. Wtedy wzniesiono kościół, a Łagów otrzymał przywileje umożliwiające pobieranie akcyzy i organizację trzech jarmarków rocznie.

W 1810 roku, gdy na zamku panował landgraf Fryderyk von Hessen-Philippstahl, zakon joannitów w Prusach został zlikwidowany na mocy edyktu Fryderyka Wilhelma III. Jego dobra przejęło państwo. Siedem lat później król podarował warownię łagowską wraz z przyległościami swojemu adiutantowi i od tego czasu aż do drugiej wojny światowej znajdowała się ona w rękach prywatnych. Ostatnim właścicielem była rodzina von Pucklerów. Po wojnie budowlą administrowały różne instytucje: Stowarzyszenie Historyków Sztuki, a potem Towarzystwo Muzycznie im. Wieniawskiego, które urządziły tu Dom Pracy Twórczej. W zamku gościło wtedy wielu wybitnych artystów i uczonych, organizowano tu plenery uczniów szkół artystycznych, młodzi pianiści i skrzypkowie, którzy przygotowywali się do różnych konkursów. Po remoncie w latach 1966–1971 budynek został przejęty przez Ośrodek Sportu i Turystyki, który urządził tu hotel. Do dziś latem zjeżdżają do Łagowa filmowcy biorący udział w Lubuskim Lecie Filmowym.

Gdy łagowski zamek należał do państwa pruskiego, twierdzę odwiedził starszy radca finansowy von Harlem, prezydent Izby Skarbowej w Poznaniu. W nocy z 16 na 17 marca 1820 roku przy swoim łożu ujrzał joannickiego rycerza stojącego w blasku czerwonych płomieni. Kolejnego dnia napisał obszerny raport o swojej nocnej przygodzie. Pisał w nim, że zjawa do złudzenia przypominała rycerza, którego popiersie widział na kamieniu nagrobnym znajdującym się w kaplicy zamkowej. A był to komtur Andreas von Schlieben. Kilka lat później inny urzędnik, inspektor Erdmann, przeżył podobną przygodę.

Ducha ten, zwany Rycerzem w Płomieniach, pojawia się jedynie wiosną i latem. Ukazuje się wyłącznie mężczyznom. Do tej pory żadna kobieta go nie widziała. Czemu pokutuje wśród murów łagowskiej twierdzy? Prawdopodobnie ze względu na zawarcie związku małżeńskiego, który budził tyle obaw i kontrowersji w zakonie. Bano się, że śluby pomniejszą stan majątkowy zakonu. Dopiero po długich targach kapituła w Spirze postanowiła usankcjonować małżeństwa rycerzy.

Inna legenda związana z zamkiem mówi, że w Łagowie można było sprawdzić, która z kobiet zachowała czystość. Przed jedną z bram stały wtedy dwa kamienne lwy. Oba ryczały, gdy z twierdzy wychodziła dziewica. Dziś nie można już tego zrobić, bo w latach 50. lwy przewieziono do Poznania, gdzie stanęły przed budynkiem filharmonii.

Warto jeszcze wybrać się na spacer po okolicy Łagowa. Dookoła miejscowości rośnie Buczyna Łagowska. Tworzą ją ponad 130-letnie drzewa. Niektóre zakątki wyglądają jak ilustracje do powieści Tolkiena – kilkudziesięciometrowe pnie oplata bluszcz, przy każdym podmuchu wiatr wznosi deszcz liści, a widoki zapierają dech w piersiach.

Jezioro Trześniewskie, nad którym leży Łagów, jest bardzo głębie (do 58,8 metra) i czyste. To prawdziwy raj dla nurków. Tym bardziej, że w jego wodach podobno spoczywa ukryty skarb joannitów. Ta stara legenda zyskała na popularności, gdy kilka lat temu na polach w niedalekiej Sieniawie odkryto cenny zbiór monet.

Metryczka:

Podziel się:  

Oceń artykuł:
  Aktualna ocena: 3,3 (głosów: 1442)

Komentarze (0):

Aby dodawać komentarze musisz się zalogować!

Powiązane lokalizacje

Galeria

Zamek joannitów w Łagowie
Zamek joannitów w Łagowie
Zamek joannitów w Łagowie
Zamek joannitów w Łagowie
Zamek joannitów w Łagowie

Mapa

Zaloguj się przez Facebook
Connect to your Facebook Account
Logowanie



rejestracja
zapomniałem hasła

Newsletter