Używamy plików cookies, by ułatwić korzystanie z naszych serwisów.
Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na Twoim dysku zmień ustawienia swojej przeglądarki. Kliknij "Zamknij" aby zaakceptować naszą Politykę prywatności.

[ Zamknij ]

Wasze wpisy

Sokołów Podlaski – mazowiecka stolica poloneza

Autor wpisu: Anna Brecheisen
Data publikacji: 22.09.2011

Choć laureatem konkursu Stolica Kulturalna Mazowsza Sokołów został w 2004 roku, to program kulturalny miasta nadal pozostaje na najwyższym poziomie. O jakość, liczbę i różnorodność imprez kulturalnych dba kilka aktywnych instytucji: Sokołowski Ośrodek Kultury, Sokołowskie Towarzystwo Społeczno-Kulturalne oraz Miejska Biblioteka. Poznając historię miasta, odkrywamy, że kulturalne, a zwłaszcza muzyczne tradycje nie są domeną tylko ostatnich lat. A także, że równie trafny dla Sokołowa byłby tytuł „mazowieckiej stolicy poloneza”.

Sokołów jest miejscem „pełnym muzyki”. Europejskie Nadbużańskie Spotkania Folklorystyczne, koncerty w ramach Roku Chopinowskiego 2010, coroczne Zaduszki Jazzowe czy wreszcie Polonez. Od Ogińskiego do Chopina oraz plenerowe Wieczory Muzyczne im. Ogińskiego to wydarzenia, z których część odbywa się regularnie, a w przypadku wszystkich wysoki poziom gwarantują już same nazwiska artystów zapraszanych do Sokołowa.

Sokołów Podlaski, położony na malowniczych terenach pogranicza Mazowsza i Podlasia, to jedno z miast stacji na dawnym Wielkim Gościńcu Litewskim – trakcie handlowym łączącym Warszawę z Wilnem, którego czasy świetności przypadają na wiek XVIII. Przejeżdżający tędy kupcy zatrzymywali się i handlowali towarami, jednak oprócz wymiany handlowej ogromne znaczenie dla miejscowej ludności miał ciągły kontakt z podróżnymi, możliwość poznania ich zwyczajów, języka i kultury. Wymiana kulturalna była co prawda efektem ubocznym działań o charakterze gospodarczym, ale miała niebagatelne znaczenie dla rozwoju cywilizacyjnego tych ziem. Obecnie powstały plany wytyczenia szlaku turystycznego wzdłuż dawnego Gościńca, a w samym Sokołowie ma powstać muzeum, które za pomocą nowoczesnych technik multimedialnych pozwoli turystom przenieść się w czasie do XVIII wieku i odbyć podróż po trakcie w czasach jego rozkwitu.

Zachowało się wiele opisów podróży Wielkim Gościńcem, a jednym z ciekawszych jest opis Georga Forstera, niemieckiego podróżnika, uczestnika wyprawy Jamesa Cooka. Wyruszył on 1784 roku z Warszawy do Wilna, o czym relacjonował: „Wieś pod Sokołowem należąca do (…) Ogińskiego jest schludna, ładna. (…) O godzinie dwunastej przybyłem do Sokołowa. Jest to miłe, czyste miasteczko, domy drewniane, kryte gontem, wokoło rynku jednak murowane i bardzo ładne. Poczta ma bardzo ładny pokój dla gości. (…) Ach, do stu piorunów! Upieczono tu dla mnie kurę, i to w dzień postny”.

Ówczesny właściciel miasta, wspomniany przez podróżnika Forstera Michał Ogiński to ten, który wprowadził do historii miasta element muzyczny. Ogiński był przede wszystkim politykiem, ale również wybitnym kompozytorem i skrzypkiem. Skomponował ponad 20 polonezów, operę, pieśni powstańcze, marsze, walce, mazurki i kadryle, nigdy jednak nie został zawodowym muzykiem. Jego Pożegnanie ojczyzny to jeden z najbardziej znanych polskich polonezów. Mimo że należy do gatunku polonezów melancholijnych, co oznacza, że nie został przeznaczony do tańca, lecz jak mówiono na początku XIX wieku, jest „polonezem do słuchania”, przez wiele lat królował na studniówkach jako tradycyjny polski taniec rozpoczynający bal i zarazem podkreślający jego uroczysty charakter. Dopiero Polonez Wojciecha Kilara ze ścieżki dźwiękowej filmu Pan Tadeusz z 1999 roku przerósł popularnością Pożegnanie ojczyzny, o czym świadczy fakt, że obecnie niemal tylko on otwiera polskie studniówki i bale.

Dzięki przyjacielskim kontaktom Ogińskiego ze Stanisławem Augustem Sokołów miał także okazję gościć ostatniego króla, a wizytę tę opisał historyk Kazimierski: „Ogiński zatem powitał króla w mieście i zaprosił go do swego dworu w Przeździatce, dawnej rezydencji właścicieli miasta. Po obiedzie odbył się koncert muzyki w wykonaniu 14 małych chłopców, który zyskał powszechne uznanie”.

Obecnie Przeździatka należy do północno-zachodniej części Sokołowa i jest jednym z ciekawszych zabytków w okolicy. Pałac w Przeździatce powstał dopiero w 1859 roku i został zaprojektowany przez znanego architekta, Henryka Marconiego, na zlecenie właścicieli Hirschmanów. Budynek otrzymał formę, popularnej w drugiej połowie XIX wieku, willi włoskiej – budowli opartej na wzorach zaczerpniętych z architektury włoskiego renesansu. Park wokół rezydencji projektował najbardziej znany planista ówczesnych czasów – Walerian Kronenberg. W 1924 roku pałac znalazł się w rękach rodziny Malewiczów. Niestety, podczas drugiej wojny światowej w 1944 roku budynek zajęły wojska radzieckie i urządzono w nim szpital polowy. Obecnie mieści się tu Dom Miłosierdzia Caritas Diecezji Drohiczyńskiej.

Tradycje muzyczne dworu w Przeździatce nie ustały i obecnie na terenie parku odbywają się koncerty w ramach różnorodnych projektów muzycznych, takich jak Nadbużańskie Spotkania Folklorystyczne, mające już ponaddziesięcioletnią tradycję, czy Polonez. Od Ogińskiego do Chopina. Warto wspomnieć tu o wieczorze autorskim Iwo Załuskiego, praprawnuka księcia Michała Ogińskiego, pianisty i współautora albumu Europa Chopina, który odbył się w ramach tego drugiego projektu. Imprezy Roku Chopinowskiego 2010 były organizowane w ciągu całego roku. Wzięli w nich udział tacy muzycy, jak Włodzimierz Nahorny, Dorota Miśkiewicz, orkiestra Sinfonia Viva, Karol Radziwonowicz oraz uczestnicy Konkursu Pianistycznego im. Chopina.

Kolejnym miejscem na muzycznej mapie Sokołowa jest konkatedra Niepokalanego Serca Najświętszej Maryi Panny, kościół zbudowany w latach 1948–1951 według projektu architekta Andrzeja Boniego z Warszawy. Świątynia ta to nowoczesny gmach o żelbetowej konstrukcji, inspirowany gotykiem, łączący w sobie cechy modernizmu i historyzmu. Kubiczne bryły korpusu, prezbiterium i wieży, niemal pozbawione podziałów architektonicznych, zostały zestawione z gotycyzującym detalem, na przykład ostrymi łukami. Pierwowzorem kościoła sokołowskiego były rozwiązania i formy zastosowane przez architekta wcześniej w świątyni pod wezwaniem Najczystszego Serca Marii na placu Szembeka w Warszawie.

Konkatedra jest jedną z mazowieckich świątyń, które znalazły się na muzycznym szlaku Mazowsza w Koronie, który został zainicjowany przez Mazowieckie Centrum Kultury i Sztuki w 2001 roku, na pamiątkę inkorporacji Mazowsza do Polski. W ramach tego projektu po raz pierwszy zabrzmi w tej świątyni wielka orkiestra symfoniczna podczas niezwykłego koncertu Gustav Mahler – Wielkie Dzieła.

Źródło:

Mazowsze w Koronie, omówienia programowe, Małgorzata Kalicińska, Mazowieckie Centrum Kultury i Sztuki, Warszawa 2011.
Dzieje i opis wartości kulturowych Sokołowa Podlaskiego. Opracowanie dokumentacyjne, Sokołów Podlaski 2005.
Sokołów Podlaski. Dzieje miasta i okolic, red. G. Ryżewski, Białystok-Sokołów Podlaski 2006.
Dzieje Sokołowa Podlaskiego i jego regionu, red. J. Kazimierski, Warszawa 1982.

Metryczka:

Podziel się:  

Oceń artykuł:
  Aktualna ocena: 3,4 (głosów: 1449)

Komentarze (0):

Aby dodawać komentarze musisz się zalogować!

Powiązane lokalizacje

Galeria

Sokołów Podlaski
Sokołów Podlaski – mazowiecka stolica poloneza
Sokołów Podlaski – mazowiecka stolica poloneza
Sokołów Podlaski – mazowiecka stolica poloneza

Mapa

Zaloguj się przez Facebook
Connect to your Facebook Account
Logowanie



rejestracja
zapomniałem hasła

Newsletter