Używamy plików cookies, by ułatwić korzystanie z naszych serwisów.
Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na Twoim dysku zmień ustawienia swojej przeglądarki. Kliknij "Zamknij" aby zaakceptować naszą Politykę prywatności.

[ Zamknij ]

Wasze wpisy

Irena Sendlerowa. „Kto ratuje jedno życie – ratuje cały świat"

Autor wpisu: Dorota Marszałek
Data publikacji: 30.09.2011

Świat poznał ją, ponieważ uratowała podczas drugiej wojny światowej 2,5 tysiąca żydowskich dzieci. Ta niezwykła kobieta zrobiła jednak wiele więcej – całe swoje życie poświęciła pracy społecznej, zawsze stawała po stronie potrzebujących, nieustannie wychodziła z inicjatywą pomocy.

Urodziła się w 1910 roku. Uważała, że pomaganie innym ma we krwi – gdy miała 10 lat, jej ojciec umarł na tyfus, ponieważ jako jedyny lekarz zdecydował się udzielać pomocy chorym. Ona sama, mimo problemów zdrowotnych, zaangażowała się w szkole średniej w działalność harcerstwa. Tam – jak mówi – nauczono ją odróżniać dobro od zła i opiekować się innymi.

Studiowała w Warszawie prawo, a później polonistykę ze względu na kursy pedagogiczne, w których bardzo chciała uczestniczyć. Zawieszono ją w prawach studenta, kiedy opowiedziała się po stronie uczniów żydowskich i przeciwko gettu ławkowemu, nakazującemu im siedzieć oddzielnie od studentów „polskich”.

Pierwszą pracę znalazła w Sekcji Pomocy Matce i Dziecku przy Obywatelskim Komitecie Pomocy Społecznej – powierzono jej Dział Opieki Nad Matkami Nieślubnych Dzieci. Niestety sekcję szybko zlikwidowano, ponieważ kilku pracowników należało do skrajnej lewicy. Irenę Sendlerową przeniesiono do Wydziału Opieki Społecznej Zarządu Miasta Warszawy przy ulicy Złotej.

Na początku wojny przystąpiła do konspiracyjnej PPS, w której roznosiła ukrywającym się w lesie partyzantom leki oraz dostarczała zapomogę profesorom Uniwersytetu Warszawskiego w trudnej sytuacji finansowej. Od 1942 roku należała do Społecznego Komitetu Pomocy Ludności Żydowskiej im. Konrada Żegoty, założonego przez Zofię Kossak-Szczucką i Wandę Krahelską-Filipowicz. Została kierowniczką Referatu Dziecięcego. Skrupulatnie prowadziła księgowość, aby udokumentować, że wszystkie pieniądze – przekazane władzom Polski Podziemnej przez organizacje żydowskie działające w Ameryce – trafiły do potrzebujących.

Irena Sendlerowa wykazała się nie tylko wielką odwagą, narażając życie, aby ratować innych, lecz także niezrównanymi umiejętnościami organizatorskimi. Aby ocalić jedno żydowskie dziecko, potrzebne było zaangażowanie co najmniej dziesięciu Polaków. Należało nie tylko wyprowadzić je z getta, ale też zapewnić mu schronienie, dopóki nie nauczy się podstawowych modlitw oraz języka polskiego, a później znaleźć mu bezpieczny dom, dostarczać środki do życia, a w razie potrzeby – opiekę medyczną.

Irena Sendlerowa zadbała także o to, aby dzieci nie utraciły swojej tożsamości. Na cienkim pasku bibuły zapisywała prawdziwe oraz przybrane imię i nazwisko, a także zakodowany adres, pod którym dziecko się ukrywa – na wypadek gdyby archiwum zostało zdekonspirowane. Zapiski zakopała w słojach w ziemi.

Jeszcze tego samego roku, kiedy przystąpiła do Społecznego Komitetu Pomocy Ludności Żydowskiej jako siostra „Jolanta”, została aresztowana i zawieziona na Pawiak. Śmierci uniknęła tylko dzięki staraniom Żegoty, która przekupiła jednego z oficerów. Ponieważ Niemcy uznali ją za zmarłą, ukrywała się pod fałszywym nazwiskiem. Z tego powodu nie mogła pojawić się na pogrzebie matki.

Po wojnie została wezwana przez nowo powstałą Radę Narodową Miasta Warszawy do pracy w Wydziale Zdrowia i Opieki Społecznej, a po miesiącu mianowano ją jego naczelnikiem. Od 1952 roku była w Ministerstwie Oświaty Naczelnikiem Nadzoru Pedagogicznego, ale ze względu na dwójkę swoich małych dzieci zrezygnowała i zaczęła współpracę ze szkołami zawodowymi o kierunku medycznym. Dbała o pedagogizację młodzieży, gdyż uważała, że jest to niezbędny element edukacji, także tej zawodowej.

W 1958 roku objęła stanowisko dyrektora Departamentu Średnich Szkół Medycznych w Ministerstwie Zdrowia. Przed wydarzeniami ’68 roku została wysłana na przymusową emeryturę, ponieważ oskarżono ją o sprzyjanie Izraelowi. Ze względów politycznych była prześladowana. Raz uniknęła aresztowania, które w czasach stalinowskich oznaczałoby dla niej karę śmierci. Stało się to dzięki jednej z ocalonych – żonie pułkownika, szefa Urzędu Bezpieczeństwa w Warszawie.

Do 1984 roku pracowała w bibliotece szkolnej, by nadal mieć kontakt z młodzieżą. Jeden z ocalonych, profesor Michał Głowiński, powiedział: „Gdybym pisał o Pani Irenie Sendlerowej hasło do encyklopedii i miał ją określić słowami krótkimi i najprostszymi, powiedziałbym: »Wielka Działaczka Społeczna«, myślę bowiem, że w nich wyraża się istota Jej życia i wszystkich trudów, jakie w ciągu dziesięcioleci podejmowała”.

Po wojnie poza pracą zawodową angażowała się w działanie wielu organizacji, których cel stanowiła pomoc innym. Były to między innymi Liga Walki z Rasizmem (która szybko została zlikwidowana przez władze partyjne), Towarzystwo Przyjaciół Dzieci, Czerwony Krzyż, Związek Nauczycielstwa Polskiego (z którego wypisała się, by przystąpić do Związku Zawodowego „Solidarność”). Przez dwie kadencje była radną w Stołecznej Radzie Narodowej – przewodniczyła Komisji Zdrowia. Od początku istnienia należała do organizacji Otwarta Rzeczpospolita – Stowarzyszenie Przeciw Antysemityzmowi i Ksenofobii.

Została uhonorowana między innymi Orderem Orła Białego oraz Nagrodą im. Jana Karskiego. Otrzymała także honorowe obywatelstwo Izraela. Za swoje najważniejsze odznaczenie uważała medal „Sprawiedliwy wśród narodów świata”. Drzewko w Alei Sprawiedliwych w Izraelu mogła jednak zasadzić dopiero w 1983 roku, kiedy władze wreszcie zgodziły się na wydanie jej paszportu. Zmarła 12 maja 2008 roku w Warszawie, w domu opieki prowadzonym przez ojców bonifratrów na Nowym Mieście, gdzie mieszkała od wielu lat. Do końca otaczali ją przyjaciele.
 

Źródło:

Matka dzieci Holocaustu. Historia Ireny Sendlerowej, oprac. Anna Mieszkowska, Warszawa 2007.

Metryczka:

Podziel się:  

Oceń artykuł:
  Aktualna ocena: 3,3 (głosów: 1375)

Komentarze (0):

Aby dodawać komentarze musisz się zalogować!

Powiązane lokalizacje

Galeria

Irena Sendlerowa. „Kto ratuje jedno życie – ratuje cały świat”
Irena Sendlerowa. „Kto ratuje jedno życie – ratuje cały świat”

Mapa

Zaloguj się przez Facebook
Connect to your Facebook Account
Logowanie



rejestracja
zapomniałem hasła

Newsletter