Używamy plików cookies, by ułatwić korzystanie z naszych serwisów.
Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na Twoim dysku zmień ustawienia swojej przeglądarki. Kliknij "Zamknij" aby zaakceptować naszą Politykę prywatności.

[ Zamknij ]

Wasze wpisy

Sądecki Park Etnograficzny. Oddział Muzeum Okręgowego w Nowym Sączu

Autor wpisu: Anna Czyżewska
Data publikacji: 23.11.2011

Jest jedno słowo, którym można określić Sądecki Park Etnograficzny: „różnorodność”. W żadnym innym muzeum w Polsce nie zobaczymy takiego bogactwa kultur. W Nowym Sączu spotkamy się z kilkoma różnymi grupami etnicznymi, kilkoma konfesjami, a nawet kilkoma grupami narodowościowymi. Łemkowie, Pogórzanie, Lachowie Sądeccy i Górale Sądeccy, Niemcy (zwani kolonistami józefińskimi), Żydzi i Romowie (Cyganie Karpaccy) – w Nowym Sączu poznamy ich wszystkich.

To zasługa Habsburgów, pod których panowaniem znajdowała się Galicja. Cesarz Franciszek Józef prowadził politykę, która nie tylko nie zwalczała etnicznej, narodowej i religijnej różnorodności, lecz przeciwnie – wspierała jej rozwój.

W Sądeckim Parku Etnograficznym poznamy jednak tylko grupy etnograficzne zamieszkujące historyczną Sądecczyznę. Na północnym-zachodzie byli to Lachowie Sądeccy, na południowym-zachodzie – Górale Sądeccy, na północnym-wschodzie – Pogórzanie, a na południowym-wschodzie – Łemkowie.

Osobno należy powiedzieć o Łemkach, których wyróżniały przede wszystkim obrządek religijny oraz język. W większości byli grekokatolikami, więc podlegali władzom Kościoła katolickiego. Natomiast ich obrządek, wywodzący się z prawosławia, pełen był bizantyjskiej duchowości i estetyki.

Pisząc o różnorodności Sądeckiego Parku Etnograficznego, nie można zapomnieć o trzech muzealnych świątyniach. Rzymskokatolicki kościół z Łososiny Dolnej, cerkiew greckokatolicka z Czarnego i kościół ewangelicki ze wsi Stadła – każda z tych świątyń została konsekrowana, dzięki czemu może dziś, tak samo jak w przeszłości, pełnić swoje funkcje religijne.

Należy wspomnieć jeszcze o innych grupach: Niemcach, Żydach i Romach/Cyganach. Ślady każdej z nich znajdziemy w sądeckim muzeum.

Sądeccy Romowie (Cyganie Karpaccy) wykraczają poza stereotyp wędrowców w kolorowych wozach. Od połowy XVIII wieku prowadzili osiadły tryb życia, zamieszkiwali takie miejscowości jak Maszkowice czy Łososina Dolna. W muzeum obok ich domów, nazywanych kherami, znalazła się też kuźnia. Kowalstwo było bowiem jednym z głównych zajęć wśród Romów. Do dziś w całej Polsce można spotkać się z bazarowymi opiniami, że najlepszą patelnią jest „najprawdziwsza patelnia cygańska”. Niestety, w muzeum nie zobaczymy, jak taką patelnię wyrabiano.

Drugą grupą, bez której podsądecka wieś z przełomu XIX i XX wieku straciłaby swój koloryt, są Żydzi. Na terenie muzeum zobaczymy między innymi nieodłączny element wiejskiego krajobrazu, czyli karczmę żydowską.

W ostatnich latach w Sądeckim Parku Etnograficznym powstał sektor poświęcony kolonistom niemieckim. Niemcy, sprowadzeni w XVIII wieku przez cesarza Józefa II, zamieszkali w nowo powstających osadach. Ich zagrody zostały w muzeum zrekonstruowane. W ten sposób powstaje Miasteczko Galicyjskie – nowa część usługowo-muzealna Sądeckiego Parku Etnograficznego. Siedemnaście budynków będzie przybliżać wygląd typowej osady z XIX wieku. Wnętrza będą pełnić dwojaką funkcję – ekspozycyjną i usługową. U zegarmistrza nie tylko zobaczymy zakład rzemieślniczy, lecz także naprawimy zegarek. W karczmie zjemy posiłek przygotowany na podstawie przepisów z czasów Cesarstwa. Powstaną też: pracownia żydowskiego krawca, cukiernia i apteka. Taka koncepcja ekspozycyjna to nowość w polskim muzealnictwie.

Więcej informacji na stronie: http://www.skanseny.net/skansen/nowy_sacz?lang=

 


 

Źródło:

Wpis umieszczony dzięki uprzejmości koordynatorów projektu Skanseny.net.

Metryczka:

Podziel się:  

Oceń artykuł:
  Aktualna ocena: 3,2 (głosów: 1318)

Komentarze (0):

Aby dodawać komentarze musisz się zalogować!

Powiązane lokalizacje

Mapa

Zaloguj się przez Facebook
Connect to your Facebook Account
Logowanie



rejestracja
zapomniałem hasła

Newsletter