Używamy plików cookies, by ułatwić korzystanie z naszych serwisów.
Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na Twoim dysku zmień ustawienia swojej przeglądarki. Kliknij "Zamknij" aby zaakceptować naszą Politykę prywatności.

[ Zamknij ]

Wasze wpisy

"Miasteczko Miłosierdzia" - 80 lat bazyliki Świętej Rodziny

Autor wpisu: agnesia96
Data publikacji: 06.12.2012
Okres historyczny: 20-lecie międzywojenne 1918-1939

Bazylika w Branicach z niepowtarzalną mozaiką św. Rodziny - nieznany przykład modernizmu w architekturze sakralnej.

Rok 1932 zapisał się w kartach historii Branic jako jeden z ważniejszych od czasów powstania miejscowości. Wtedy właśnie odbyła się konsekracja bazyliki Świętej Rodziny na terenie Szpitala dla Nerwowo i Psychicznie Chorych. Głównym koordynatorem przedsięwzięcia był biskup Józef Marcin Nathan, który za cel postawił sobie wybudowanie świątyni dla chorych psychicznie.


Nathan na terenie dekanatu kietrzańskiego był budowniczym pięciu kościołów i 10 kaplic, więc planowanie budowy kolejnego Domu Bożego nie było dla niego pierwszym tego typu przedsięwzięciem. Gdy liczba chorych w zakładzie wzrosła do 1200 osób, postanowił rozpocząć pracę nad budowlą, gdyż dotychczas msze odbywały się na terenie szpitala w budynku B.

Biskup kierował się zasadami ustalonymi na 7. Soborze w Nicei w 787 r., które propagowały poszanowanie tradycji chrześcijańskiej. Głosiły, że kościół powinien spełniać współczesne wymogi, ale bardziej niż na nowoczesnej formie musi skupiać się na moralności i charakterze religijnym. Właśnie te wskazania pomogły Nathanowi obrać właściwy kierunek i rozpocząć pracę. Jako wzór obrał powstałą w 425 r. w Rzymie bazylikę Santa Sabina, która reprezentowała wczesno-katolicki benedyktyński kierunek. Celem nie było jednak kopiowanie starszych świątyń, a zachowanie ich myśli. W planach biskupa uwzględniony był również klasztor, który razem z bazyliką miał stworzyć spójny kompleks budowli.

Na głównego projektanta wybrano głubczyckiego architekta Paula Klehera.Pochodził on z miejscowości znajdującej się w pobliżu Branic i w młodości przyglądał się wcześniej powstającym zakładom biskupa. W 1929 r. rozpoczęto prace ziemne. Planowano utworzenie kościoła, który miał być trzynawową bazyliką. Całość zajmowała powierzchnię 105 x 80 m, a sam kościół miał 58 m długości i ok. 18 m szerokości. Pod koniec roku wzniesiono pierwsze mury.


Budynek pomalowano na kolor żółty. Przed wejściem znajdował się portal podtrzymujący dach, który prowadził do wnętrza kościoła. Dwa portale dębowe przedstawiające Adama i Ewę, symbolizujące początek życia ziemskiego, również znalazły się przy wejściu. Z wieży kościelnej roztaczał się piękny widok na Branice oraz szczyt Pradziada pobliskich czeskich gór.


Bazylika zbudowana była z trzech naw: głównej i dwóch bocznych, które tworzyły zwartą całość. W nawach bocznych, w czternastu oknach umieszczono witraże obrazujące Mękę Pańską.
Wystrój kościoła od czasów budowy do dziś uległ znacznej modyfikacji. Według niepotwierdzonych dokumentów wnętrze miało być pokryte przez malowidła w absydzie, na suficie i ścianach bocznych. Artysta, który wykonał malowanie ścian, po przykryciu malowideł kamienną mozaiką popełnił jednak samobójstwo będące wynikiem depresji. Malowidła o tematyce sakralnej, które pokrywały ściany kościoła odkryto po obróbce komputerowej zdjęcia z gazety z 1932 r.


Miejscowy stolarz Alfred Hoflich wykonał konfesjonały oraz dwa ołtarze znajdujące się w nawach bocznych. Na ścianach umieszczone zostały obrazy Boskiego Serca Jezusowego oraz Matki Boskiej Nieustającej Pomocy. Oświetlenie oraz balaski oddzielające nawę główną od absydy wykonał Józef Plehner.
Obaj pracownicy byli mieszkańcami Branic, co potwierdzało, że bp. Nathan zatrudniał jak najwięcej miejscowych rzemieślników, starając się tym samym zapewnić byt materialny dla nich i ich rodzin.


W 1931r. na balkonie bazyliki zamontowano organy, w których do napędu mechanizmów wykorzystano prąd elektryczny.


Pokrywająca całą ścianę absydy, wykonana w stylu wschodniobizantyjskim mozaika, zaprojektowana przez benedyktyna Notkera Beckera była centralnym punktem wystroju wnętrza bazyliki. Została wykonana z kilkuset tysięcy kamiennych kostek. Pracę nad nią zakończono 17 grudnia 1933 r., a jej poświęcenia dokonał biskup Józef Marcin Nathan. Jej wygląd różnił się jednak od pierwotnego projektu.
Jednym z piękniejszych elementów wystroju bazyliki była artystycznie wykonana metaloplastyka. Projekt oraz wykonanie było dziełem znanego artysty, szwajcara prof. Utingera.
Przy budowie bazyliki, w górnej części absydy świątyni znajdowało się 12 otworów okiennych, jednak zdjęcia kościoła po oddaniu go do użytku nie potwierdzają tego. W owych otworach miały znajdować się witraże, lecz przez zmiany w planach budowy ludzie pracujący przy powstawaniu obiektu zmuszeni byli do zamurowania tych miejsc.


Konsekracja bazyliki odbyła się 06.06.1932 r. i przyciągnęła uwagę wiernych zarówno z Branic, jak i okolic. Prowadzącym ceremonię był biskup ołomuniecki Józef Schinzel. Na uroczystość przybyło wielu gości, wśród nich księża arcybiskupstwa ołomunieckiego. Obecna była również matka generalna sióstr Najświętszej Maryi Panny - Klotylda Mende z Wrocławia. Wierni usłyszeli kazanie wygłoszone przez o. Rondholza z zakonu jezuitów. Konsekracja potwierdzona została dokumentem podpisanym przez: ks. Józefa Nathana, ks. Alojzego Nathana, ks. Piotra Kairaka oraz ks. Rudolfa Gaideczki. Na zaświadczeniu widniała również pieczęć biskupa konsekratora. Oprawione w ramkę pismo zostało zawieszone na ścianie za ołtarzem głównym.
W prasie ukazały się sprawozdania z uroczystości oraz fotografie przedstawiające to wydarzenie.
31.10.1931r. arcybiskup ołomuniecki Leopold Precan ustanowił kościół samodzielną parafią. Pierwszym proboszczem mianowano ks. Rudolfa Gaideczkę, który pozostał nim aż do roku 1946.
W 1931r. pod przewodnictwem Józefa Nathana poświęcono dzwony kościelne. Po zakończeniu prac nad mozaiką w absydzie, która uznawana była za najpiękniejszy element bazyliki, odprawiono wielką uroczystość kościelną. Poświęcenie mozaiki nastąpiło 17 grudnia 1933 r., dokonał go prałat Nathan.
Parafianami kościoła św. Rodziny byli pacjenci szpitala dla chorych psychicznie. Posługa duszpasterska wśród tych ludzi była szczególnie trudna i wymagała ogromnego zaangażowania i troski. Obok ks. Rudolfa Gaideczki to bp. Józef Nathan był osobą niosącą największą pomoc przy duchownej opiece nad chorymi, czym zyskał sobie wdzięczność ludzi najbardziej potrzebujących – chorych psychicznie. Bazylika swoją funkcję Domu Bożego dla chorych psychicznie i parafian parafii św. Rodziny pełni do dzisiaj.

Konkurs
 

Źródło: Benedykt Pospiszyl- „ Bp. Joseph Martin Nathan, Fundacja NMP w Branicach w latach 1904-1949”

Podziel się:  

Oceń artykuł:
  Aktualna ocena: 3,3 (głosów: 1430)

Komentarze (0):

Aby dodawać komentarze musisz się zalogować!

Mapa

Zaloguj się przez Facebook
Connect to your Facebook Account
Logowanie



rejestracja
zapomniałem hasła

Newsletter