Używamy plików cookies, by ułatwić korzystanie z naszych serwisów.
Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na Twoim dysku zmień ustawienia swojej przeglądarki. Kliknij "Zamknij" aby zaakceptować naszą Politykę prywatności.

[ Zamknij ]

Wasze wpisy

Kultura w dawnej synagodze

Autor wpisu: szkieletek
Data publikacji: 23.05.2013
Okres historyczny: 1800-1914

Budynek dawnej synagogi w Żarkach miał sporo szczęścia w dziejowej zawierusze. Nie dość, że przetrwał do dziś jako jeden z nielicznych żydowskich domów modlitw z województwa śląskiego, ale w dodatku został gruntownie odremontowany i funkcjonuje obecnie jako Miejsko - Gminny Ośrodek Kultury.

 

Synagoga reformowana w Żarkach powstała około 1870 roku jako trzeci z kolei obiekt tego typu w mieście.
Wzniesiono ją w ciekawym stylu neoromańsko – mauretańskim w samym centrum miejscowości, nad brzegiem rzeczki Leśniówki. Murowany, reprezentacyjny budynek zaopatrzono w dużą salę modlitewną, przeznaczoną wyłącznie dla mężczyzn. Na jej środku znajdowała się pierwotnie bima (rodzaj mównicy). W absydzie na wschodniej ścianie tradycyjnie umieszczono aron ha-kodesz (szafę ołtarzową służącą do przechowywania zwojów Tory).


Ponad przedsionkiem wejściowym zlokalizowano natomiast specjalny balkon, zwany „babińcem”. To tutaj modliły się kobiety, które w ortodoksyjnym judaizmie nie mogły przebywać w głównej sali synagogi, uważano bowiem, że mogłyby one rozpraszać mężczyzn.


Śpiewy i modły żareckich Żydów rozbrzmiewały w ścianach bóżnicy do września 1939 roku. Potem rozpętało się piekło, w którym zniknęli bez powrotu wszyscy dotychczas modlący się tu ludzie.

Budynek mocno ucierpiał w czasie II Wojny Światowej: Niemcy zrujnowali jego wnętrze, świątynia została także poważnie uszkodzona podczas bombardowania. Na szczęście po wyzwoleniu zrujnowanej synagogi nie wyburzono, lecz po przebudowie przekształcono w latach 1954 – 1957 w Miejsko – Gminny Ośrodek Kultury.
Znajdująca się po sąsiedzku starsza bóżnica klasycystyczna, żydowski cheder oraz budynek rytualnej łaźni nie miały tyle szczęścia - niestety nie przetrwały wojennej zawieruchy.

Miejski Dom Kultury w Żarkach stał się centrum kulturalnym miasta. Odbywały się tu koncerty, projekcje filmów, przedstawienia, uroczystości regionalne, wykłady.
Jednak XIX – wieczna budowla, w której przez lata, z braku środków finansowych, dokonywano jedynie najpotrzebniejszych remontów, coraz bardziej niszczała. W 2008 roku, z powodu potencjalnego zagrożenia dla przebywających w niej ludzi, decyzją komendanta powiatowego Państwowej Straży Pożarnej wyłączono z użytkowania główną salę widowiskową. Remont generalny będącego w złym stanie technicznym budynku stał się palącą koniecznością.

Na szczęście, dzięki staraniom miłośników Żarek, władz miejskich oraz wsparciu Unii Europejskiej udało się rozpocząć działania mające na celu uratowanie tego niezwykle cennego obiektu. Przebudowa ruszyła w roku 2009 i trwała trzy lata.


W tym czasie przeprowadzono gruntowny remont dawnej świątyni. Budowlę powiększono o współczesne przybudówki i wydłużono o około 1/3. Wymieniono grożący zawaleniem dach, wszystkie instalacje oraz stolarkę. Przywrócono pierwotny kształt frontowej ścianie – m.in. pojawiły się ponownie dwa bliźniacze okienka, nawiązujące kształtem do tablic Dekalogu. Jednocześnie podczas prac starano się zachować dawny układ pomieszczeń budowli.

Dziś w pięknym budynku dawnej synagogi ponownie kwitnie życie kulturalne.
We wnętrzu znalazło się także miejsce na niewielka wystawę, poświęconą pamięci żareckich Żydów. Umiejscowiono tu ponadto Punkt Informacji Turystycznej.

Na zakończenie należy dodać, iż synagoga w Żarkach skrywa także pewną mroczną tajemnicę. Prawie nikt nie chce przebywać w jej wnętrzu po zapadnięciu zmroku. W mieście mówi się bowiem, że nocami w Domu Kultury straszy duch rabina!

Podziel się:  

Oceń artykuł:
  Aktualna ocena: 3,3 (głosów: 1413)

Komentarze (0):

Aby dodawać komentarze musisz się zalogować!

Galeria

Kultura w dawnej synagodze
Kultura w dawnej synagodze
Kultura w dawnej synagodze

Mapa

Zaloguj się przez Facebook
Connect to your Facebook Account
Logowanie



rejestracja
zapomniałem hasła

Newsletter