Używamy plików cookies, by ułatwić korzystanie z naszych serwisów.
Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na Twoim dysku zmień ustawienia swojej przeglądarki. Kliknij "Zamknij" aby zaakceptować naszą Politykę prywatności.

[ Zamknij ]

Wasze wpisy

Dom Esterki, którego nie było

Autor wpisu: Kamil Karski
Data publikacji: 24.06.2013
Okres historyczny: Barok XVII w.

Na rzeszowskim Rynku baczne oko każdego obserwatora wychwyci pewną charakterystyczną kamienicę, znajdującą się na skraju wschodniej pierzei placu. Okazały budynek jest jednym z najstarszych domów znajdujących się w okolicy, ale dlaczego nazywa się go Domem słynnej Żydówki - Esterki?

 

Jest to pierwszy punkt na naszej trasie. Historię zaczniemy na rzeszowskim rynku. To właśnie tutaj znajduje się kamienica, zwana niegdyś Domem Esterki. Esterka - postać na wpół legendarna, według kronik Jana Kadłubka była ukochaną króla Kazimierza III. Monarcha, oprócz przydomku Wielki, zwany bywał często „królem Żydów i chłopów”, głównie ze względu na przychylność wobec osiedlających się w Królestwie Polskim żydowskich handlarzy. Oprócz swojej dobroci, zasłynął również licznymi lokacjami miejskimi, w tym również Rzeszowa. Może stąd pochodzi tradycja lokowania posiadłości królewskich kochanek w innych miastach, założonych przez Kazimierza? Wielka polityka już jest - król z dworem, miłość i konwenans także - łatwo sobie bowiem wyobrazić jakie wielkie zgorszenie musiał budzić romans króla-katolika z pochodzącą z kupieckiej rodziny Żydówką.

 

Wielka miłość...

A co z historią kamienicy - Domu Esterki, znajdującego się pod numerem Rynek 15? Trudno powiedzieć, aby Esterka kiedykolwiek posiadała w Rzeszowie ową kamienicę, mało tego, czy w ogóle w mieście była? Romans opisany przez Kadłubka osadzony był na kanwie XIV wieku, podczas, gdy pierwsze wzmianki o osiedleniu się społeczności żydowskiej przypadają na drugą połowę XVI wieku, a więc o około 200 lat później. Sama kamienica, choć jedna z najstarszych w rzeszowskim Rynku, pochodzi z jeszcze późniejszego czasu. W 1617 roku, wybudował ją rzeszowski kupiec Marcin "Gaidzik" Gaida.

Skąd więc ta nieścisłość? Być może, jak sugeruje rzeszowski regionalista (resovianista) Marek Czarnota, nazwanie jednej z okazalszych kamienic od imienia Esterki było ukłonem w stronę historii i opowiadań? To właśnie Esterka dla wielu Żydów była uosobieniem kobiety, która dzięki swej urodzie i inteligencji zdobyła dla swojego narodu liczne przywileje, poprawiające ich byt.
Być może właśnie dlatego, kiedyś, dokładnie nie wiadomo kiedy zaczęto nazywać jedną z rzeszowskich kamienic Domem Esterki?

 

 

Źródło:

Marek Czarnota - Rzeszowskie ulice i okolice, Rzeszów 2001 Franciszek Kotula, Tamten Rzeszów, Rzeszów 1998 Feliks Kiryk (red.), Dzieje Miasta Rzeszowa, t. I - III zakładka: Historia Rzeszowa, portal: http://www.mmrzeszow.pl/ hasło: Rzeszów, portal: http://www.sztetl.org.pl/ Portal informacyjny UM Rzeszowa, www.rzeszow.pl Gazeta Wyborcza Rzeszów

Metryczka:

Podziel się:  

Oceń artykuł:
  Aktualna ocena: 3,3 (głosów: 1383)

Komentarze (0):

Aby dodawać komentarze musisz się zalogować!

Linki

Rzeszów
Żydzi
Rynek
Dom Esterki

Galeria

Dom Esterki, którego nie było

Mapa

Zaloguj się przez Facebook
Connect to your Facebook Account
Logowanie



rejestracja
zapomniałem hasła

Newsletter