Używamy plików cookies, by ułatwić korzystanie z naszych serwisów.
Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na Twoim dysku zmień ustawienia swojej przeglądarki. Kliknij "Zamknij" aby zaakceptować naszą Politykę prywatności.

[ Zamknij ]

Wasze wpisy

Nie pozostał po nich prawie żaden ślad…

Autor wpisu: Bożena.Ciesielska
Data publikacji: 21.08.2013
Okres historyczny: II wojna światowa 1939-1945

O skępskiej społeczności żydowskiej

Nie pozostał po nich prawie żaden ślad…

            O skępskiej społeczności żydowskiej wspomniała Pani Zyta Wegner w albumie „Rodem ze Skępego” wydanym w 2007 r. Pierwsze wzmianki o gminie żydowskiej pochodzą z 1852 r., ale już pod koniec XVIII wieku osiedlała się ludność żydowska.

     W Skępem zbudowano bóżnicę i mykwę oraz założono cmentarz. Gminie żydowskiej podlegały także wsie: Lubówiec, Łąkie, Sarnowo, Szczekarzewo i Wymyślin. Przed II wojną światową mieszkało w Skępem około 250 obywateli narodowości żydowskiej. W różnych latach stan liczebny zmieniał się, ale przed 1939 r. wynosił około 300 osób.

      Osiedlali się oni w miastach lub miasteczkach, zajmując się handlem lub rzemiosłem w odróżnieniu od Niemców. Koloniści niemieccy zasiedlający gminę Skępe gospodarowali na roli. W Skępem trudniono się kupiectwem, rzemiosłem, fryzjerstwem, krawiectwem, kamasznictwem, piekarstwem, garbarstwem, zegarmistrzostwem, kotlarstwem, rzeźnictwem, wyrobem oleju czy fotografią. W rynku prowadzono sklepy oferujące różne towary. Były sklepy drogeryjne, galanteryjne, bławatne (sprzedawano materiały na ubrania), piekarnie, spożywcze, mięsne, z materiałami żelaznymi...

           W XIX wieku rabinami w Skępem byli Abraham Naftali Herc i Berisz Blumberg. B. Blumberg założył jesziwę, czyli szkołę. Od 1933 r. rabinem był Josef Gelernter, a od 1936 r. – Jakub Baruch Pisarz.

            W 1939 roku skępscy Żydzi zostali wywiezieni do obozu w Sierpcu, a potem do Warszawy. Niektórzy zginęli rozstrzelani w lesie w Karnkowie. Wojnę przeżyli ci, którzy zdążyli uciec przed eksterminacją. Drewnianą synagogę spalili Niemcy prawdopodobnie na przełomie 1941/1942 roku.
          Po społeczności żydowskiej w Skępem pozostało miejsce na ziemi, w której grzebano zmarłych do 1939 r. Macewy czy kute ogrodzenia zabrano z kirkutu (cmentarza)… Cóż, wielu kamieniarzy wykorzystało płyty, żeby zrobić na nich nowe napisy… Sfotografowany na cmentarzu żydowskim w Skępem nagrobek to prawdopodobnie ohel, czyli prostokątny murowany grób ważnej osoby w społeczności żydowskiej. Ohele wznoszono nad grobami rabinów lub cadyków. Taką postacią mógł był rabin ze Skępego.

         Śladem są jeszcze nieliczne fotografie, które ocalały… i stary, drewniany dom przy ulicy Sierpeckiej w Skępem. Mieszkała w nim rodzina Podrygałów… Są jeszcze domy w centrum Skępego... I może jeszcze przejmujące wspomnienie w albumie „Rodem ze Skępego” Zyty Wegner i jej siostry Stanisławy Radomskiej, których rodzice sąsiadowali z Podrygałami… I żywe w pamięci opowieści ocalałych dzieci, dziś już ludzi wiekowych… 

   W Yad Vashem w Dolinie Gmin Żydowskich napis na płycie „SKEPE”…                                                                   

„KONKURS”

 

Podziel się:  

Oceń artykuł:
  Aktualna ocena: 3,2 (głosów: 1823)

Komentarze (0):

Aby dodawać komentarze musisz się zalogować!

Galeria

Nie pozostał po nich prawie żaden ślad…
Nie pozostał po nich prawie żaden ślad…
Nie pozostał po nich prawie żaden ślad…
Nie pozostał po nich prawie żaden ślad…
Nie pozostał po nich prawie żaden ślad…
Nie pozostał po nich prawie żaden ślad…
Nie pozostał po nich prawie żaden ślad…

Mapa

Zaloguj się przez Facebook
Connect to your Facebook Account
Logowanie



rejestracja
zapomniałem hasła

Newsletter