Używamy plików cookies, by ułatwić korzystanie z naszych serwisów.
Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na Twoim dysku zmień ustawienia swojej przeglądarki. Kliknij "Zamknij" aby zaakceptować naszą Politykę prywatności.

[ Zamknij ]

Wasze wpisy

Formy przestrzenne w Elblągu

Data publikacji: 22.01.2014
Okres historyczny: PRL 1944-1989

W roku 1965 z inicjatywy elbląskiego artysty Gerarda Kwiatkowskiego i współpracy Zakładów Mechanicznych Zamech zostało zorganizowane I Biennale Form Przestrzennych. Wydarzenie przyniosło owoc w postaci zespołu kilkudziesięciu metalowych rzeźb usytuowanych w przestrzeni miasta. Dzisiaj zachęcamy do obejrzenia form w obiektywie Rafała Kotyły i Dominika Żyłowskiego.

 

I Biennale Form Przestrzennych w Elblągu było największe w skali polskiej, o ile nie europejskiej. Wydarzenie to było też bezprecedensowym eksperymentem organizacyjnym, którego ważnym aspektem było włączenie powstających w zakładowych halach przemysłowych rzeźb w przestrzeń miejską. I Biennale Form Przestrzennych otwarto 23 lipca 1965 roku, wzięło w nim udział 50 zaproszonych artystów. Ta niezwykła plenerowa galeria prezentuje dzieła m.in.: Magdaleny Abakanowicz, Jana Chwałczyka, Henryka Berlewi, Mariana Bogusza, Lecha Kunka, Artura Brunsza, Jerzego Federowicza czy Lecha Kunka.

Aspekt wspólnego wysiłku w pracy robotnika i artysty odwołuje eksperyment elbląski do tradycji Pierwszej Awangardy, z jej postulatem społecznego i powszechnego udziału w tworzeniu. Organizatorzy od początku deklarowali i stawiali przed sobą zadanie konfrontacji zaproszonych artystów z możliwościami, jakie daje im zakład przemysłu ciężkiego, a także podejmowanie wspólnych działań wraz z robotnikami
i inżynierami. Pracownicy Zamechu, zgodnie z programem ideowym nakreślonym przez organizatorów, stawać się mieli świadomymi współtwórcami realizacji. Zgodnie z relacjami, tak w istocie było - autorstwo rzeźb w pewnym sensie było wspólne, ponieważ projekty w toku realizacji, konfrontacji z możliwościami technicznymi i np. statyką danej pracy, ulegały niejednokrotnie przeformułowaniu. Większość form zostało stworzonych na podstawie szkiców autorskich i ustawionych na terenie miasta przez Gerarda Kwiatkowskiego
i pracowników Zamechu już po oficjalnym zakończeniu Biennale – we wrześniu 1965 roku. W kilku przypadkach artyści przyjeżdżali po zakończeniu pleneru, by dokończyć swoją pracę.

Jednym z kluczowych problemów teoretycznych, jakie podjęło I Biennale, była organizacja przestrzeni. Pojęcie to również dla artystów awangardy międzywojennej stanowiło jedno z centralnych zagadnień. Za koncepcjami sztuki w przestrzeni
w okresie przed- i krótko powojennym stała para artystów, która miała za sobą doświadczenia radzieckiego konstruktywizmu – Katarzyna Kobro i Władysław Strzemiński. W największym uproszczeniu artyści ci postulowali zerwanie
z myśleniem o rzeźbie w kategoriach bryły i potraktowanie zewnętrznego kontekstu rzeźby jako jej integralnego czynnika. Rzeźba w takim rozumieniu miała być organiczną częścią całości przestrzeni, poprzez zakwestionowanie różnic pomiędzy zamknięta bryłą a otwartą przestrzenią, utożsamianą wcześniej z rzeczywistością poza-artystyczną. Artysta musiał tak rozszerzyć swoje zainteresowania, by włączać przestrzeń w obręb dzieła, traktować przestrzeń miasta jako materiał tak samo istotny, jak ten, 
z którego wykonano samo dzieło.

W sumie od 1965 do 1986 powstało 51 form przestrzennych, abstrakcyjnych rzeźb z metalu, które stały się dla elblążan naturalnym elementem miejskiego pejzażu. Znaczenie eksperymentu łączącego pracę artysty z mecenatem Zakładów Mechanicznych Zamech, udział w nich wybitnych twórców i zainteresowanie krytyki artystycznej, a także międzynarodowe wyróżnienia UNESCO oraz The Cultural Resources Comission spowodowały, że dokonania Galerii EL na stałe włączono
w perspektywę badań historyczno-artystycznych.

 

Cała galeria zdjęć Rafała Kotyły oraz Dominika Żyłowskiego dostępna jest pod adresem: http://formyprzestrzenne.blogspot.com/ oraz na profilu facebook: https://www.facebook.com/formy.przestrzenne

Mapa lokalizacji form przestrzennych dostepna jest na stronie www elbląskiej Galerii El: http://www.galeria-el.pl/

 

 
 

Źródło: źródło: Otwarta Galeria. Formy przestrzenne w Elblągu. Przewodnik / Open Gallery. Spatial forms in Elbląg. Guidebook, Jarosław Denisiuk (red.), Centrum Sztuki Galeria EL, Elbląg 2006, s.4-22

Podziel się:  

Oceń artykuł:
  Aktualna ocena: 3,2 (głosów: 878)

Komentarze (0):

Aby dodawać komentarze musisz się zalogować!
Może zainteresują Cię jeszcze:

Powiązane tagi

Galeria

Formy przestrzenne w Elblągu
Formy przestrzenne w Elblągu
Formy przestrzenne w Elblągu
Formy przestrzenne w Elblągu
Formy przestrzenne w Elblągu
Formy przestrzenne w Elblągu
Formy przestrzenne w Elblągu
Formy przestrzenne w Elblągu
Formy przestrzenne w Elblągu
Formy przestrzenne w Elblągu
Formy przestrzenne w Elblągu
Formy przestrzenne w Elblągu
Formy przestrzenne w Elblągu
Formy przestrzenne w Elblągu
Formy przestrzenne w Elblągu
Formy przestrzenne w Elblągu

Mapa

Zaloguj się przez Facebook
Connect to your Facebook Account
Logowanie



rejestracja
zapomniałem hasła

Newsletter