Używamy plików cookies, by ułatwić korzystanie z naszych serwisów.
Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na Twoim dysku zmień ustawienia swojej przeglądarki. Kliknij "Zamknij" aby zaakceptować naszą Politykę prywatności.

[ Zamknij ]

Wasze wpisy

BESTIARIUSZ ZAGŁĘBIOWSKI – UTOPCE

Autor wpisu: Conan
Data publikacji: 09.02.2014
Okres historyczny: 1800-1914

„In aqua sanitas”, w wodzie zdrowie, mówi łacińskie powiedzenie.Trafne jest również zdanie: „W wodzie życie”. I nie tylko dlatego, że ciało człowieka składa się w ponad połowie z wody.
Podania i legendy z Zagłębia Dąbrowskiego dość często wspominają o utopcach, upiorach wynurzających się z wodnych odmętów. Woda dawała im zdrowie, ale również drugie życie, czy - jak kto woli - "nieżycie".

Skąd biorą się utopce? - zapytacie.
Opierając się na zagłębiowskich mitach, utopcem zazwyczaj staje się człowiek, który popełnił samobójstwo przez utopienie. Inne legendy tłumaczą to posiadaniem przez przyszłych topielców dwóch dusz, podobnie jak to bywa u strzyg i strzygoni. Gdy jeden duch umiera i idzie „do gwiazd”, drugi pozostaje w umarłym i każe jego ciału znów żyć.
Uważa się także, że utopcem stać się może po prostu osoba utopiona przez wodnego upiora.


Czytając legendy o tych potworach z różnych części Polski, nie trudno zauważyć, że utopiec jest do cna złym stworzeniem, którego egzystencja składa się tylko i wyłącznie z topienia ludzi. W Zagłębiu Dąbrowskim na szczęście utoploki zwykle nie były takie krwiożercze. Ba, część z nich mieszkała czasowo wśród ludzi i miała się całkiem dobrze. Owszem, zdarzyło im się czasami zaciągnąć tego i owego do wody, ale najczęściej incydenty te nie były tragiczne w skutkach.

Rozpoznać zagłębiowskiego utopca nie jest trudno. Jest to najczęściej osobnik chudy i wysoki. Na głowie posiada duży, najczęściej słomiany kapelusz, z ronda którego - to bardzo istotny szczegół - zawsze spływa woda. Zwykle bestyja przyodziana jest w długą, prostą szatę. Obowiązkowo z jej lewej kieszeni wylewa się woda.

Na zagłębiowskiej ziemi utopcowi zwykle całkiem znośnie się dzieje.
Bo przeróżnych psikusów czyni w okolicy co niemiara, a i za zwierzę nawet przebrać się może: tak naprawdę nie wiadomo do końca, dlaczego utolpoki jakoś szczególnie upodobały sobie postać konia i to w końskich kształtach właśnie często się kamuflują. Zdarza się jednak, że potwora widuje się pod postacią żaby czy innego wodnego stworzenia.


Zagłębiowskie legendy prawią, że utopiec często w swoim podwodnym domu zakłada rodziny i chowa swoje potomstwo. Za przykład może służyć opowieśćJak się parobek z córką utoplca ożenił zawarta w książce „Podania i opowieści z Zagłębia Dąbrowskiego” autorstwa Marianny i Dionizjusza Czubalów.
Jest to tekst oryginalny, zawierający wiele archaizmów nie występujących już w języku potocznym w Zagłębiu Dąbrowskim.


„Wychodziła utoplecowa dziywka na muzykę i urody miała zadość. Tak okropnie parobcy s niom hulali. Tak jak wysła roz tak ona nie była, ino do pólnocka do pirsy godziny. O pirsy to się już okropnie rwała do dom. Tak dopiyro jak jom roz przetrzymywali, tak dopiro polecoł jeden s niom. Jak stanyli nad wodom, tak una powiado tak: „Stój tu, aze jo zańdę do dom. Jak się ta woda zakrawawi, to uciekoj, co ino mozes, a jak nie to cekoj na mnie”. On stoi, stoi furt, nie zakrawawiła się woda. Aże wysła ta panna. „Tero – pado – pódź sy mnom”. Miała taki prontek, wycina w wodę i pośli. Dopiyro jak zaśli tam jeść i pić i stancyja tako przedziwno. Dali mu kontentacyjom i wszyćko tam w ty zimiy pod wodom. Tak dopiyro się s niom ozynił i bogato wywianowoł tyn utopiec swojom córkę. Tak dopiyro jom wzion do siebie i dopiyro żyli bogato.”

Jak widać i pod wodą można się nieźle „urządzić”.

Pamiętajcie, by przechadzając się nad brzegiem zbiornika wodnego, zwracać uwagę na ruch szuwarów i wody! Gdy zobaczycie mokre ślady na brzegu strzeżcie się i rozglądajcie uważnie. Utopiec może już na Was czekać!

"Konkurs"

Źródło: „Podania i opowieści z Zagłębia Dąbrowskiego” autorstwa Marianny i Dionizjusza Czubalów.

Podziel się:  

Oceń artykuł:
  Aktualna ocena: 3,5 (głosów: 1315)

Komentarze (0):

Aby dodawać komentarze musisz się zalogować!

Mapa

Zaloguj się przez Facebook
Connect to your Facebook Account
Logowanie



rejestracja
zapomniałem hasła

Newsletter