Używamy plików cookies, by ułatwić korzystanie z naszych serwisów.
Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na Twoim dysku zmień ustawienia swojej przeglądarki. Kliknij "Zamknij" aby zaakceptować naszą Politykę prywatności.

[ Zamknij ]

Wasze wpisy

Skąd się wzięła nazwa Czarna Przemsza

Autor wpisu: szkieletek
Data publikacji: 06.03.2014
Okres historyczny: 1800-1914

Co łączy słynnego łęczyckiego diabła Borutę i Zagłębie Dąbrowskie?
Jak się okazuje – całkiem sporo. Najważniejszy ciek wody, Czarna Przemsza, przepływający przez ten rejon i będący jego swoistym symbolem, zawdzięcza podobno swój charakterystyczny kolor oraz nazwę nikomu innemu, jak właśnie temu słynnemu wysłannikowi piekieł. Geolodzy twierdzą co prawda, że barwa ta jest efektem rozmywania przez rzekę czarnego łupka węglowego, ale któż by tam słuchał bajania naukowców?

Czarna Przemsza, biorąca swój początek na ziemi zawierciańskiej, od wieków toczy swoje wody przez obszar nazywany obecnie Zagłębiem Dąbrowskim. Przepływa przez Dąbrowę Górniczą, Będzin i Sosnowiec, by pod Mysłowicami, w rejonie słynnego Trójkąta Trzech Cesarzy, połączyć się ze swą siostrzycą, Białą Przemszą i wspólnymi siłami dotrzeć wreszcie do Wisły.


Dziś trudno uwierzyć, że w mocno zanieczyszczonym cieku o charakterystycznej, ciemnej barwie, jeszcze przed kilkudziesięciu laty zażywano kąpieli oraz łowiono ryby.  Uruchomienie w coraz bardziej rozwijających się, wraz z odkryciem węgla kamiennego, a następnie budową kolei warszawsko – wiedeńskiej miastach Zagłębia wielu przemysłowych zakładów, które najczęściej – niestety - odprowadzały swe toksyczne nieraz nieczystości wprost do koryta rzecznego, z czasem doprowadziło do ekologicznej katastrofy.


Jeszcze kilka lat temu Czarna Przemsza po prostu cuchnęła. Trudno było wypatrzeć wśród szlamu jakiekolwiek formy życia. Nawet zagłębiowskie utopce, niegdyś licznie zamieszkujące dno rzeki, wyniosły się w czystsze miejsca. Na szczęście sytuacja ta obecnie sukcesywnie się zmienia i jakość wody w zagłębiowskim cieku wodnym stopniowo ulega poprawie.


 Przez stulecia kapryśna rzeka tak utrudniała mieszkańcom życie częstymi powodziami, że w dwudziestoleciu międzywojennym w końcu uregulowano jej brzegi, ujmując je w kamienne ramy, a w latach sześćdziesiątych XX wieku, w okolicy Siewierza, pobudowano ogromny zbiornik (przy okazji odkrywając archeologiczną perełkę - jedno z największych cmentarzysk kultury łużyckiej w Polsce).

Dziś Czarna Przemsza wygląda zupełnie inaczej niż w chwili, gdy zobaczył ją łęczycki diabeł Boruta, który w czasie swoich liczych podróży po kraju dotarł w końcu na zamek w Będzinie. Gościna w zamkowych murach bardzo przypadła naszemu czartowi do gustu. Zwłaszcza, iż zakochał się on na zabój w córce będzińskiego starosty, ślicznej, niebieskookiej Zagłębiance.


Boruta, słynący z szarmancji i przystojnego wyglądu, specjalnie przedłużał swój pobyt na zagłębiowskiej ziemi, coraz bardziej przymilając się pannie. W końcu poprosił dziewczynę o rękę i zapewne zostałby mężem będzińskiej starościanki, na stałe przenosząc się tym samym do Zagłębia, gdyby jego poczynania nie doszły do uszu władz piekielnych, które postanowiły kochliwego demona przywołać do porządku.


Wkrótce zawitał na zamku będzińskim piekielny wysłannik (nie trzeba chyba dodawać, że nie były to sympatyczne odwiedziny) i stanowczo rozkazał biednemu Borucie, by natychmiast powrócił do Łęczycy. Diabeł nie miał wyboru, musiał słuchać przełożonych. Zaniechał przygotowań do ślubu i wściekły ruszył do domu na karym koniu. Zanim jednak odjechał, ze złości wrzucił w wody omywającej zamek Przemszy czarny gruz ze swego kontusza z przekleństwem, by rzeka od tej pory już na zawsze toczyła ciemne wody.
I tak jest po dziś dzień.

Ciekawi tylko ogromnie, jak potoczyłyby się losy przemysłowego Zagłębia Dąbrowskiego, gdyby Boruta jednak osiadł w Będzinie na stałe? Moim zdaniem nie zagrzałby tu długo miejsca z powodu konkurencji. W okolicy aż roi się bowiem od przystojnych młodzieńców, którzy potrafią podbijać serca panien, którzy w dodatku, po wyjściu z kopalni, bywali czarni, jak diabły i do tego nieraz piekielnie przeklinali.

 

Konkurs

Źródło: Legendy Dąbrowy Górniczej – praca zbiorowa

Podziel się:  

Oceń artykuł:
  Aktualna ocena: 3,3 (głosów: 890)

Komentarze (0):

Aby dodawać komentarze musisz się zalogować!

Galeria

Skąd się wzięła nazwa Czarna Przemsza
Skąd się wzięła nazwa Czarna Przemsza
Skąd się wzięła nazwa Czarna Przemsza
Skąd się wzięła nazwa Czarna Przemsza

Mapa

Zaloguj się przez Facebook
Connect to your Facebook Account
Logowanie



rejestracja
zapomniałem hasła

Newsletter