Używamy plików cookies, by ułatwić korzystanie z naszych serwisów.
Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na Twoim dysku zmień ustawienia swojej przeglądarki. Kliknij "Zamknij" aby zaakceptować naszą Politykę prywatności.

[ Zamknij ]

Wasze wpisy

Kolonia artystyczna oraz muzeum i galeria rodziny Konarzewskich w Istebnej

Autor wpisu: kamyk11
Data publikacji: 07.04.2014
Okres historyczny: 20-lecie międzywojenne 1918-1939

Muzeum, galeria i historyczna kolonia artystyczna na Buczniku w Istebne.

Muzeum i Galeria Rodziny Konarzewskich w Istebnej na Buczniku w województwie ślaskim to prywatne muzeum położone w na terenie osady i jednocześnie kolonii artystycznej o nazwie Bucznik. Poświęcone jest zwłaszcza twórczości Ludwika Konarzewskiego-seniora (1885-1954), jego syna Ludwika Konarzewskiego-juniora (1918-1989), małżonki Ludwika-juniora - Joannie Konarzewskiej (1926-1991) oraz kilku innych członków rodziny.

Zwiedzający mogą poznać historię rodziny, dzieje założenia w latach dwudziestych XX wieku muzeum oraz formy kolonii artystycznej i kulturalnej w Istebnej na Buczniku, jak i prywatnej kaplicy wotywnej p.w. NMP Królowej Korony Polskiej.

Kaplica ta położona jest także na Szlaku Architektury Drewnianej Województwa Śląskiego - powstałego w szczególności staraniem samorządu terytorialnego województa. Opowieść jest bogato ilustrowana pamiątkami po kompozytorze Stanisławie Konarzewskim, malarskimi i rzeźbiarskimi dziełami Ludwika Konarzewskiego-seniora i Ludwika Konarzewskiego-juniora, obrazami i grafikami Joanny Konarzewskiej, ceramiką artystyczną Marii Konarzewskiej-Wszołek, a także pracami z zakresu tkactwa artystycznego, wykonanymi przez Jadwigę Konarzewską-Patykiewicz.

Po zachowanej do dnia dzisiejszego kaplicy p.w. N.M.P. Królowej Korony Polskiej oraz muzeum - galerii oprowadzają członkowie rodziny Konarzewskich.

Muzeum jest czynne codziennie po uzgodnieniu telefonicznym. (tel.: +48 33/855-75-09, kom.: 506-444-211, ewentualnie: 33/855-65-29 lub 534-967-021)

 

Historia:

Sam Bucznik stanowi osadę i jednocześnie unilkalną, historyczną kolonię artystyczną na terenie Istebnej - wsi położonej w województwie śląskim i powiecie cieszyńskim, znajdującą się dokładnie pomiędzy przysiółkiem Andziołówka, a doliną Olecki, będącą prawym dopływem głównej rzeki Śląska Cieszyńskiego - Olzy. Nazwa "Bucznik" pochodzi zaś od pierwotnie rosnących w centrum tej osady licznych, wiekowych buków.

W tym właśnie miejscu, związany z Istebną i Śląskiem Cieszyńskim polski malarz i rzeźbiarz Ludwik Konarzewski-senior, w 1922 r. rozpoczął wznoszenie swego domu i pracowni, a następnie założył rodzaj kolonii artystyczno-kulturalnej.

Jako symboliczną datę założenia Bucznika, także jako formy kolonii artystycznej i kulturalnej, przyjmuje się jednak dzień 3 maja 1923 r., odnoszący się do wezwania wspomnianej kaplicy Najświętszej Maryi Panny Królowej Korony Polskiej, która została wzniesiona przez L. Konarzewskiego, jako jeden z pierwszych budynków projektowanego przez niego założenia zabudowy Bucznika, ukończonej w całości we wczesnych latach 30-tych XX w. w charakterze łączącym w sobie cechy budownictwa Beskidu Ślaskiego z modnym wówczas stylem zakopiańskim.

Równocześnie budowano dom mieszkalny, a następnie - pierwszy w górskiej Istebnej pensjonat, także o nazwie „Bucznik”. Gośćmi tego pensjonatu bywały znakomite osobowości ze świata kultury i nauki okresu międzywojennego, m.in.: krakowski pisarz i publicysta - Michał Asanka-Japołł, osiadły przez I wojną światową w Bystrej Śląskiej - Julian Fałat, prowadzący tu swoje badania - wybitny etnograf i kolekcjoner - Mieczysław Gładysz, ceniony warszawski lekarz immunolog i bakteriolog - Ludwik Hirszfeld, śląski działacz polityczno-społeczny Wojciech Korfanty, Zofia Kossak-Szczucka, kompozytorzy  – Tadeusz Joteyko, Stanisław Niewiadomski i Feliks Nowowiejski, syn Adama Mickiewicza – Władysław, śląski pisarz - Gustaw Morcinek, oraz także - śląski działacz społeczny, pisarz i dziennikarz radiowy - Stanisław Ligoń.

Obecność tylu znanych i wybitnych, zapraszanych tu osób powodowała, że w naturalny sposób na Buczniku toczyło się wówczas intensywne życie kulturalne i towarzyskie. Ludwik Konarzewski marzył bowiem również o przekształceniu Istebnej w prężny ośrodek kulturalno-letniskowy na kształt pobliskiej Wisły, a nawet Zakopanego.

Przy domu mieszkalnym gromadził także różnorodną tematycznie kolekcję dóbr kultury i dzieł sztuki, stwarzając w ten sposób rodzaj muzeum. Zbiory obejmowały kilkaset egzemplarzy rzeźb w drewnie i obrazów o tematyce sakralnej, kilkadziesiąt kompletów polskich strojów regionalnych i historycznych, a także - tyleż różnorodnych sprzętów i mebli regionalnych z obszaru Śląska Cieszyńskiego. Dodatkowo zgromadził też gospodarz zbiory biblioteczne w liczbie około 1,5-2 tys. wolumenów, wśród których znalazło się co najmniej kilkadziesiąt starodruków i manuskryptów.

Względy czysto zawodowe spowodowały, że L. Konarzewski-senior stworzył na Buczniku w okresie międzywojennym rodzaj warsztatów o nazwie „Artystyczne pracownie malarstwa i rzeźby – sztuki kościelnej oraz góralskiej regionalnej”, przy których z czasem powstała nieformalna szkoła plastyczna dla młodzieży. Działalność szkoły i warsztatów artystycznych wykreowała, tylko w latach międzywojennych, kilkudziesięciu twórców lokalnych i kilku ogólnopolskich.

Owe warsztaty artystyczne i ich uczniowie, pensjonat i jego goście oraz z zamiłowaniem prowadzone muzeum i biblioteka, uczyniły z Bucznika w okresie międzywojennym kolonię artystyczną, a także liczący się i ważny w regionie ośrodek kultury.

W latach II wojny światowej, pod nieobecność gospodarza, który wraz z najbliższą rodziną z konieczności mieszkał wówczas w Krakowie, decyzją władz okupacyjnych budynki Bucznika (z wyjątkiem wspomnianej kaplicy Matki Boskiej Królowej Polski - ocalonej także dzięki zdecydowanym interwencjom władz kościelnych) zostały rozebrane. Natomiast większość dóbr ze wspomnianych kolekcji uległa rabunkom, zniszczeniu lub rozproszeniu. L. Konarzewski wraz z rodziną mógł powrócić na Bucznik dopiero w 1945 r.

Historię Bucznika po II wojnie światowej otwiera wznowienie działalności szkoły plastycznej w Istebnej, funkcjonującej już w nowo wzniesionym budynku. Tuż po wojnie powstał bowiem najpierw skromny i właściwie prowizoryczny budynek mieszkalny w formie baraku o istebniańskim numerze 451 oraz prawie równocześnie – także drewniany budynek wspomnianej szkoły plastycznej.

Dzieci i młodzież uczyły się w niej – oprócz malarstwa, rzeźby i rysunku – także ceramiki. Szkoła funkcjonowała jako placówka społeczna do około 1960 r., kiedy była już prowadzona przez syna seniora - Ludwika Konarzewskiego-juniora, jego żonę – Joannę Konarzewską i siostrę Ludwika-juniora – Marię, która nauczała tu ceramiki; Ludwik Konarzewski-senior zmarł bowiem w 1954 r. Kilka lat po jego śmierci, syn Ludwik Konarzewski-junior wraz z żoną – Joanną, postanowili odbudować Bucznik – w pewnym stopniu – także jako formę dawnej kolonii artystycznej.

W roku 1960 rozpoczęła się więc wreszcie budowa stałego, murowanego domu z pracownią, wznoszonego – podobnie, jak wspomniane wcześniej budynki powojenne Bucznika – według projektu młodszego brata Ludwika-juniora – architekta – Stanisława Konarzewskiego. Część detali architektonicznych (m.in.wątki kamieniarki, formy nowoczesnej stolarki) powstała natomiast według koncepcji żony Ludwika-juniora – Joanny. Biorąc pod uwagę, że zarówno sam projekt architektoniczny, jak i wspomniane koncepcje detali pochodzą z przełomu lat 50-tych i 60-tych XX w., w swoim miejscu i czasie mogą uchodzić za zdecydowanie nowatorskie osiągnięcie architektury.


Dom z pracownią o numerze 596 w stanie surowym ukończony został w 1967 r., jednak zewnętrzne prace wykończeniowe trwały do 1972 r., a wewnętrzne – do 1975 r. Tutaj powstała też większość prac plastycznych Ludwika-juniora i jego żony Joanny oraz ulokowana i wyeksponowana została większość ocalałych prac plastycznych i dóbr kultury z międzywojennej kolekcji Ludwika Konarzewskiego-seniora.

W latach 70-tych, oprócz intensywnych prac porządkujących i zagospodarowujących ostatecznie na nowo teren Bucznika, a również z powodu rozrastającej się rodziny, Ludwik i Joanna Konarzewscy postanowili wznieść dodatkowo osobny budynek mieszkalno-pracowniany, który w zakresie formy miał nawiązać do międzywojennego Bucznika, a w tym także do lokalnej tradycji budowlanej. W ten sposób w latach 1980-85, po długiej przerwie lat powojennych, powstaje jeden z pierwszych mieszkalnych budynków drewnianych nowej, drugiej generacji w Polsce, stając się w tym czasie precedensem architektonicznym na skalę całego kraju. Dom ten o istebniańskim numerze 29, zaprojektowany został również przez brata Ludwika-juniora – Stanisława. Ludwik Konarzewski-junior jest natomiast autorem bogatego wystroju rzeźbiarskiego budynku oraz tematyki, symbolicznie obrazującej historię Polski i rodziny.

Zdarzenia okresu okupacji oraz następujące w latach następnych różnorodne trudności codziennej egzystencji, stały się przyczyną, dla której życie kulturalne na Buczniku po II wojnie światowej, być może nie miało już tej intensywności publicznej oraz kulturalno-towarzyskiej, jak w okresie międzywojennym.

Z drugiej jednak strony należy podkreślić, że oprócz wspomnianej społecznej szkoły plastycznej dla dzieci i młodzieży, która działała tu przez około lat 15, do dzisiaj funkcjonuje w tym miejscu także rodzaj muzeum i galerii sztuki, do której, także dzięki uprzejmości portralu Mapa kultury, pozwalają sobie zaprosić Panstwa obecni mieszkańcy i gospodarze współczesnego Bucznika – potomkowie jego twórców.

W minionych latach organizowano na Buczniku również konferencje i wystawy czasowe, poświęcone historii kultury regionu i rodziny oraz formy lekcji muzealnych dla młodzieży, dzieci i wielu osób z kręgu kultury. Natomiast w pracowni przy domu nr 596, w której powstawały liczne prace Ludwika Konarzewskiego-juniora i jego żony – Joanny, obecnie tworzy m.in. ich córka, malarka – Iwona Konarzewska.


Pozostaje wyrazić nadzieję, że opisane tu w wielkim skrócie wydarzenia i fakty w dalszym ciągu świadczą zarówno o fragmencie dorobku kulturalnego regionu, jak i stanowią oryginalną oraz żywą cząstkę kultury narodowej i ogólnoludzkiej.

TVP Katowice przygotowała reportaż o rodzinie Konarzewskich pt."A życie toczy się dalej".

Źródło:

Michał Asanka-Japołł: Malarze pogodnej wsi śląskiej, Ludwik Konarzewski, Świat 1924, nr 52, s. 4; Michał Asanka-Japołł: Sztuka malarska na Śląsku Cieszyńskim, Przewodnik Katolicki 1927, nr 44 s. 641; Iwanek Witold, Konarzewska Joanna, Konarzewski Łukasz: Ludwik Konarzewski. [ulotka], Wisła, 1985; Dominik Konarzewski: Zanim powstał Zamek, [w:] Zamek Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w Wiśle pod red. Jacka Purchli, Kraków 2005, s. 45-48 ISBN 83-921543-0-4; Dominik Konarzewski, M. Augustyn: Ludzie Zamku i regionu, [w:] Zamek Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w Wiśle pod red. Jacka Purchli, Kraków 2005, s. 50 ISBN 83-921543-0-4; Dominik Konarzewski, Michał Kawulok: Od wsi do uzdrowiska. Dziedzictwo architektoniczne Wisły, [w:] Materiały do monografii Wisły pod red. M Kiereś, Wisła 2009, s. 38 i 43 ISBN 978-83-60551-23-3; Dominik Konarzewski: Modernizm i góry. O międzywojennej architekturze miejscowości wypoczynkowych Śląska Cieszyńskiego na przykładzie Istebnej, Ustronia i Wisły, [w:] Oblicza sztuki 20-lecia międzywojennego na obszarze obecnego województwa śląskiego pod. red. Teresy Dudek–Bujarek, Katowice 2011, s. 197-228 ISBN 978-83-88341-58-8; Ludwik Konarzewski: Artystyczne pracownie malarstwa i rzeźby – sztuki kościelnej oraz góralskiej regionalnej, Cieszyn ok. 1930; Łukasz Konarzewski: Ludwik Konarzewski senior [w:] „Ziemia śląska”, red. Lech Szaraniec, t. 2, Katowice 1989, s. 47-107 ISSN 0860-6676; Łukasz Konarzewski, Malarstwo rzeczywiste Ludwika Konarzewskiego-juniora, Znad Olzy Rok I nr 3 grudzień 1998, s. 4 ISSN 1506-3992; Łukasz Konarzewski: Joanna Konarzewska, czyli kwiaty śląskie, Znad Olzy Rok IV nr 3 (19) maj czerwiec, 2001, s. 1 i 10 ISSN 1506-3992; Łukasz Konarzewski: Alegorie patriotyczno – religijne Ludwika Konarzewskiego-seniora w malarskim ujęciu Iwony Konarzewskiej na przykładzie obrazów w kościele pw. Dobrego Pasterza w Ustroniu – Polanie, [w:] Jubileusz 25-lecia duszpasterstwa w parafii Dobrego Pasterza pod red. Antoniego Barciaka, Ustroń 2003, s. 76-80 ISBN 83-919571-0-1; Łukasz Konarzewski: Kurtyna Malarska z Ustronia Ustroń 2005, s. 23-26 ISBN 83-911167-6-X; T. Krassowski: Wieś dwóch malarzy (J. Wałach i L. Konarzewski), Przewodnik Katolicki 1937, nr 46, s. 757–758; E. Rosner: Istebniańskie spotkania – wizyta u Konarzewskich, Głos Ziemi Cieszyńskiej z 2 sierpnia 1957; Słownik artystów polskich i obcych w Polsce działających (zmarłych przed 1966 r.) pod red. Jolanty Maurin-Białostockiej i Janusza Derwojeda. T. 4. – Wrocław [i in.], 1986, s. 78-80 ISBN 83-04-01983-3; Snoch Bogdan: Górnośląski leksykon biograficzny. – Wyd. 2 (uzupełnione i rozszerzone) Katowice, 2004, s. 166 ISBN 83-85039-79-1; Śląski Słownik Biograficzny. Seria nowa pod red. M. Fazan i F. Serafin, t. 1, Katowice 1999, s. 163-165 ISBN 8322608330. Film: Gniazdo na Buczniku – film dokumentalny, reż. Aleksandra Dendor, TVP/Ośrodek w Katowicach, 1993 r.; emisja w 1994 r. w TVP 3 i TVP 2

Podziel się:  

Oceń artykuł:
  Aktualna ocena: 3,3 (głosów: 1567)

Komentarze (0):

Aby dodawać komentarze musisz się zalogować!

Galeria

Kolonia artystyczna oraz muzeum i galeria rodziny Konarzewskich w Istebnej
Kolonia artystyczna oraz muzeum i galeria rodziny Konarzewskich w Istebnej
Kolonia artystyczna oraz muzeum i galeria rodziny Konarzewskich w Istebnej
Kolonia artystyczna oraz muzeum i galeria rodziny Konarzewskich w Istebnej

Mapa

Zaloguj się przez Facebook
Connect to your Facebook Account
Logowanie



rejestracja
zapomniałem hasła

Newsletter