Używamy plików cookies, by ułatwić korzystanie z naszych serwisów.
Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na Twoim dysku zmień ustawienia swojej przeglądarki. Kliknij "Zamknij" aby zaakceptować naszą Politykę prywatności.

[ Zamknij ]

Wasze wpisy

Gustaw Zieliński

Autor wpisu: Bożena.Ciesielska
Data publikacji: 04.12.2010
Okres historyczny: 1800-1914

Gustaw Zieliński (1809–1881) – uczestnik powstania listopadowego, zesłaniec syberyjski, poeta, autor poematu romantycznego Kirgiz, patron Szkoły Podstawowej w Skępem.

Gustaw Zieliński urodził się 1 stycznia 1809 roku w Markowicach, w powiecie inowrocławskim na Kujawach. Był synem Norberta, pułkownika strzelców biorącego udział w insurekcji kościuszkowskiej. Matka miała na imię Kazimiera i była córką generała Jana Zielińskiego, posła na Sejm Czteroletni. Gustaw wywodził się z bogatej rodziny szlacheckiej, jej członkowie piastowali wysokie urzędy publiczne. Po 1815 roku Gustaw zamieszkał w majątku Chrostkowo, w powiecie lipnowskim. W 1819 roku zmarła matka Kazimiera Zielińska, a wychowaniem dzieci zajęła się ciotka.

Gustaw kształcił się w Toruniu, potem w szkole pijarów w Warszawie, a następnie w Szkole Wojewódzkiej Płockiej imienia Stanisława Małachowskiego. W latach 1824–1827 zdobywał wiedzę pod kierunkiem wybitnego pedagoga Kajetana Morykoniego. Po zdaniu matury zapisał się na Wydział Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego. Gdy w 1830 roku wybuchło powstanie listopadowe, Gustaw Zieliński z kuzynem Józefem Feliksem Zielińskim uczestniczyli w walkach. Zgłosili się do korpusu artylerii. Wzięli udział w potyczkach pod Paprotnią, Królikarnią, a 6 i 7 września 1831 roku pod Warszawą. Gustaw Zieliński otrzymał stopień oficerski. Razem z korpusem generała Rybińskiego przeszedł przez granicę pruską aż do Brodnicy. Na usilne prośby rodziny wrócił do domu. Wydzierżawił od stryja Józefa Zielińskiego majątek Kierz koło Skępego.

Po upadku powstania spotkał się z kierowaną przez Kaliksta Borzewskiego i Artura Zawiszę Czarnego grupą partyzantów „Zemsta Ludu”. Udzielił partyzantom pomocy, przyjął do swojego domu rannego partyzanta Roberta Kurellę i przewiózł go do Jastrzębia. Gustaw Zieliński opuścił Kierz, bojąc się grożącego mu aresztowania. Schronił się w okolicach Pułtuska i Sochaczewa, a potem w Warszawie. Został jednak aresztowany i w 1834 roku skazany za kontakty i pomoc partyzantom na utratę wszelkich praw publicznych, konfiskatę majątku i zesłanie do zachodniej Syberii.

Przybył do Tobolska. Tu dowiedział się o śmierci ojca. Następnie przebywał w miejscowości Iszym – właściwym miejscu zesłania. Po usilnych staraniach rodziny uzyskał przebaczenie cara i wrócił do kraju w 1842 roku po ośmiu latach zesłania. Na Syberii powstały utwory poetyckie takie jak: Kirgiz, Jan z Kępy, Koń beduina, Zbigniew, Giermek, Stepy. W poemacie romantycznym Kirgiz opisał życie Kirgizów, zwanych też Kazachami.

W 1844 roku ożenił się z Urszulą Romocką i przeniósł się do Łążyna. Żona Urszula zmarła w 1856 roku. Po śmierci pierwszej żony ożenił się ponownie z Anielą z Romockich Popławską. Po śmierci stryja Józefa Zielińskiego otrzymał ogromny majątek Skępe, liczący kilka tysięcy hektarów.

Był dobrym gospodarzem, prowadził gospodarstwo rolne i leśne, wystawił młyn i cegielnię w Żuchowie. Wzorowo zarządzał swoim majątkiem. Udzielał się także publicznie. W 1850 roku wybrano go na prezesa Towarzystwa Kredytowego guberni płockiej. Był sędzią pokoju powiatu lipnowskiego. W 1860 roku został prezesem Towarzystwa Rolniczego. Był współzałożycielem Domu Zleceń Rolniczych Płockich.

Wspierał finansowo pożyteczne przedsięwzięcia społeczne. Łożył na wydawnictwa takie jak: „Biblioteka Warszawska” i „Gazeta Łęcka”, finansował wydanie Dzieł Jana Kochanowskiego, budowę pomnika Adama Mickiewicza, wspomagał materialnie poetę Teofila Lenartowicza, z którym się przyjaźnił. Dużo czasu poświęcał studiom dotyczącym rodziny Zielińskich (Wiadomość historyczna o rodzie Świnków oraz rodowód pochodzącej od nich rodziny Zielińskich herbu Świnka) oraz pracom o ziemi dobrzyńskiej (Starożytności dobrzyńskie). Gromadził książki o różnorodnej tematyce. Jego księgozbiór liczył około 20 000 tomów i powstawał przez 30 lat. Książki były gromadzone w specjalnym budynku zwanym Belwederem Skępskim, mieszczącym się na terenie parku w Wiosce. Obecnie budynek nie istnieje. Aby porządkować i katalogować książki Gustaw Zieliński zatrudniał bibliotekarzy (Zygmunta Komarnickiego, Józefa Feliksa Zielińskiego, Józefa Bruzdowicza). Zbiory biblioteczne po śmierci ojca trafiły w posiadanie najstarszego syna Józefa. Gustaw Zieliński dużo podróżował. Wyjeżdżał do Francji, Włoch i Hiszpanii, skąd przywoził cenne zbiory do swej biblioteki. Majątek odziedziczył jego drugi syn Władysław. W 1907 roku zbiory przekazano Towarzystwu Naukowemu Płockiemu. Biblioteka w Płocku nosi imię Zielińskich.

Gustaw Zieliński zmarł 23 listopada 1881 roku w Skępem. Został pochowany w katakumbach w Borku. Potem jego prochy przeniesiono do kaplicy świętej Barbary przy klasztorze ojców Bernardynów w Skępem. Umieszczono tam epitafium z białego marmuru z napisem: „Nie zginie praca dla dobra ludzkości, gdy płynie ze źródeł najczystszej miłości”. Od 1986 roku Szkoła Podstawowa w Skępem nosi imię Gustawa Zielińskiego. W 1987 roku wmurowano na froncie budynku tablicę pamiątkową z informacją, kim był patron szkoły.
 

Źródło:

Anna Maria Stogowska, Wpisany w epokę Gustaw Zieliński (1809–1881), Towarzystwo Opieki nad Zabytkami Oddział w Płocku, Płock 1996.

 

Metryczka:

Podziel się:  

Oceń artykuł:
  Aktualna ocena: 3,2 (głosów: 1311)

Komentarze (0):

Aby dodawać komentarze musisz się zalogować!

Powiązane lokalizacje

Linki

Galeria

Teczka akt Gustawa Zielińskiego
Gustaw Zieliński
Gustaw Zieliński
Gustaw Zieliński
Gustaw Zieliński
Gustaw Zieliński
Gustaw Zieliński
Gustaw Zieliński
Gustaw Zieliński
Gustaw Zieliński
Gustaw Zieliński
Gustaw Zieliński
Gustaw Zieliński
Gustaw Zieliński
Gustaw Zieliński

Mapa

Zaloguj się przez Facebook
Connect to your Facebook Account
Logowanie



rejestracja
zapomniałem hasła

Newsletter