Używamy plików cookies, by ułatwić korzystanie z naszych serwisów.
Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na Twoim dysku zmień ustawienia swojej przeglądarki. Kliknij "Zamknij" aby zaakceptować naszą Politykę prywatności.

[ Zamknij ]

Wasze wpisy

Siostra Czarodzieja. Irena Tuwim

Autor wpisu: Marzena Wiśniak
Data publikacji: 09.12.2010
Okres historyczny: PRL 1944-1989

Irena Tuwim to oczywiście siostra słynnego poety Juliana Tuwima. Choć znaczniej mniej znana niż jej brat, to również wniosła wiele do polskiej literatury – głównie jako tłumaczka i autorka książek dla dzieci. To jej zawdzięczamy przekład Kubusia Puchatka, z kultowymi już powiedzonkami „małe co nieco”, „krewni i znajomi królika” albo „to, co tygrysy lubią najbardziej”. Sama też tworzyła bajki – to ona wymyśliła postać pingwina Kleofasa czy Marka Wagarka. Tłumaczyła także dorosłe książki, w tym – niedługo po wojnie – literaturę radziecką.

Urodziła się w Łodzi w rodzinie zasymilowanych Żydów. W domu mówiło się tylko po polsku, dzieci Tuwimów nie znały jidysz. Ojciec, Izydor Tuwim, ukończył szkołę w Królewcu, następnie studiował w Paryżu, znał kilka języków obcych, pracował jako urzędnik i korespondent Azowsko-Dońskiego Banku Handlowego. Matka, Adela z Krukowskich, pochodziła z rodziny inteligenckiej (jej czterej bracia byli adwokatami oraz lekarzami, ojciec był właścicielem drukarni).

Irena uczęszczała do polskiego gimnazjum, w którym uczyły się również żydowskie dziewczyny. Już jako 16-latka zadebiutowała w łódzkiej gazecie. Kilka lat później Towarzystwo Wydawnicze opublikowało jej wiersze o tematyce miłosnej. Tomik trafił w ręce Stefana Napierskiego, krytyka literackiego i poety, który specjalnie przyjechał z Warszawy do Łodzi, by poznać autorkę. Zachwyt poezją miał swój finał na ślubnym kobiercu w łódzkim kościele św. Józefa. Po ślubie Irena zamieszkała w warszawskiej willi męża. Małżeństwo formalnie trwało do 1935 roku. Jej drugim mężem był Julian Stawiński, prawnik, dyplomata i tłumacz.

Po wybuchu wojny Irena wraz z mężem wyjechali z Polski. Podróż była wieloetapowa – najpierw Rumunia, później Francja, Anglia i Kanada. Myślami była jednak w Polsce, gdzie została matka. Rodzeństwo nigdy jej już nie zobaczyło. Została zabita przez Niemców, którzy po dokonaniu morderstwa, wyrzucili kobietę przez balkon. Chcąc ocalić wspomnienia o rodzicach, bracie i ich łódzkim dzieciństwie, Irena spisała je kilka lat po śmierci Juliana. Zatytułowała je Łódzkie pory roku. Tak pisała o bracie:
„Julka przez całe życie uważałam za czarodzieja. Nie pamiętam już, od czego i kiedy się to zaczęło. Czy wtedy, gdy na kuchennym taborecie warzył nad świecą w retortach (szklanych rurkach od lekarstw) jakieś tajemnicze, kolorowe płyny? Czy wówczas, gdy przestudiowawszy ruchomą mapkę nieba, pokazywał mi Wielką Niedźwiedzicę, Drogę Mleczną i Warkocz Bereniki? Lub gdy demonstrował przede mną magiczne sztuczki przywiezione ze swojej pierwszej niezapomnianej podróży do Warszawy, a za oszczędzane kopiejki nabyte w ciemnym sklepiku na Chmielnej? A może po prostu wtedy, gdy jako wstępniak czy pierwszoklasista zażegnywał samym swoim powrotem do domu infernalny gniew Mamy rozpętany nad moją głową? Wiem tylko, że zawsze był czarodziejem”.

Prawa majątkowe związane z twórczością obojga rodzeństwa są w posiadaniu Fundacji im. Juliana Tuwima i Ireny Tuwim. Fundacja została założona przez Ewę Tuwim-Woźniak. Cel organizacji stanowi, oprócz opieki nad dorobkiem literackim rodzeństwa Tuwimów, pomaganie niepełnosprawnym i chorym dzieciom. Działalność charytatywna jest finansowana ze sprzedaży praw autorskich. W ten sposób twórczość Tuwimów nie tylko kształtuje gust literacki kolejnych pokoleń dzieci, lecz także pomaga nieść bardzo wymierną pomoc potrzebującym jej maluchom.

Źródło:

Tuwim Irena, Łódzkie pory roku, Warszawa 1979.

Metryczka:

Podziel się:  

Oceń artykuł:
  Aktualna ocena: 3,1 (głosów: 1289)

Komentarze (0):

Aby dodawać komentarze musisz się zalogować!

Powiązane lokalizacje

Mapa

Zaloguj się przez Facebook
Connect to your Facebook Account
Logowanie



rejestracja
zapomniałem hasła

Newsletter