Używamy plików cookies, by ułatwić korzystanie z naszych serwisów.
Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na Twoim dysku zmień ustawienia swojej przeglądarki. Kliknij "Zamknij" aby zaakceptować naszą Politykę prywatności.

[ Zamknij ]

Wasze wpisy

Jerzy Żuławski. Legionista-fantasta

Autor wpisu: Filip Makowiecki
Data publikacji: 14.12.2010

Jerzy Żuławski urodził się 14 lipca 1874 roku w Lipowcu koło Rzeszowa. Dzieciństwo spędził w rodzinnym majątku w Młynnem pod Limanową. Uczył się w gimnazjum w Bochni, a następnie w szkole realnej w Krakowie.

 

W 1892 roku rozpoczął studia na politechnice w Zurychu, jednak niedługo potem przeniósł się na wydział filozofii w Bernie. W 1898 roku obronił rozprawę doktorską Das Problem der Kausalität bei Spinoza, opublikowaną w Bernie rok później. Jej streszczenie można znaleźć w roczniku „Studiów Filozoficznych” z 1901 roku.
 
Po powrocie do kraju podjął pracę nauczyciela gimnazjalnego w Jaśle. Potem – po zawarciu związku małżeńskiego – przeniósł się do Krakowa, co pozwoliło mu na nawiązanie kontaktów ze środowiskiem literackim. W krakowskim „Życiu” zaczął publikować swoje utwory. Niedługo po przeprowadzce zupełnie zarzucił karierę pedagogiczną i całkowicie poświęcił się literaturze. W 1899 roku przez krótki czas współredagował pismo „Krytyka”.
 
Nie ceniąc sobie zanadto ustabilizowanego życia, przemieszczał się regularnie między Krakowem, Lwowem i Zakopanem. Podróżował także do Niemiec, Szwajcarii, Włoch i Francji. Jego wielką fascynacją były góry, co zaowocowało licznymi wyprawami w Alpy oraz Tatry. Należał do założycieli Tatrzańskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego i uczestniczył w wielu wyprawach ratunkowych. Ostatecznie w 1910 roku przeniósł się na stałe do Zakopanego, gdzie zamieszkał ze swoją drugą żoną. W latach 1911–1912 działał w redakcji pisma „Zakopane”.
 
Po wybuchu I wojny światowej wstąpił do Legionów Piłsudskiego, gdzie pracował między innymi w Departamencie Wojskowym. Później zaangażował się w działalność publicystyczną na terenie Królestwa. W Łodzi redagował pismo „Do broni!”. Pewien czas przebywał w Wiedniu, pracując w Naczelnym Komitecie Narodowym. W 1915 roku został przeniesiony do Komendy Legionów w Piotrkowie, gdzie jako podporucznik pełnił funkcję łącznika Komendy ze sztabem I Brygady. Zmarł na tyfus brzuszny 9 sierpnia 1915 roku.
 
Początkowo Jerzy Żuławski pisał głównie utwory poetyckie, czego pokłosiem były: debiut Na strunach duszy. Poezje. Garść pierwsza z 1895 roku oraz tomik Intermezzo (Poezje) z 1897 r. W 1897 roku wydał też anonimowo poemat Stance o pieśni. W następnych latach publikował kolejne zbiory: Poezje II w 1900 roku, Z domu niewoli w 1902 roku i Pokłosie w 1904 roku. Chociaż porzucił później własną twórczość liryczną, nadal zajmował się przekładami poetyckimi, między innymi tłumaczył wiersze Fryderyka Nietzschego.
 
Na początku wieku XX wieku zaczał pisać również nowele, zebrane później w tomie Opowiadania prozą, wydanym w 1902 roku. Kolejne zbiory, Kuszenie szatana i Bajka o człowieku szczęśliwym, ukazały się dopiero po ośmioletniej przerwie w 1910 roku. Jednocześnie rozpoczął prace nad Trylogią księżycową, na którą złożyły się powieści Na srebrnym globie. Rękopis z Księżyca (publikacja w odcinkach w „Głosie Narodu” w latach 1901–1902; pierwsze wydanie książkowe 1903 rok; trzecia, finalna wersja w 1912 roku), Zwycięzca (pierwsza wersja publikowana w „Kurierze Warszawskim” w latach 1908–1909; wydanie książkowe w 1910 roku) oraz Stara Ziemia (publikacja w „Głosie Narodu” w latach 1910–1911, wydanie książkowe w 1911 roku). Pisarz,  zachęcony ogromną popularnością powieści, stworzył jeszcze dylogię Laus feminae, ogłoszoną w 1914 roku, jednak nie powtórzyła ona sukcesu poprzedniczki.

 

Chociaż pozostają nieco na marginesie, sporą część twórczości Żuławskiego stanowią dramaty: Dyktator z 1903 roku, Wianek mirtowy z 1903 roku, Eros i Psyche z 1904 roku, Ijola z 1905 roku, Domy Aluiki z 1906 roku, Gra z 1906 roku, Za cenę łez z 1909 roku oraz Gród słońca z 1911 roku.

Źródło:

 

Jerzy Żuławski. Życie i twórczość. Referaty i materiały Sesji Naukowej, red. E. Łoch, Rzeszów 1976.
Piotrowski Jan, Jerzy Żuławski. Poeta-legionista, Dębica 2008.

 

Metryczka:

Podziel się:  

Oceń artykuł:
  Aktualna ocena: 3,3 (głosów: 795)

Komentarze (0):

Aby dodawać komentarze musisz się zalogować!

Powiązane osoby

Galeria

Jerzy Żuławski. Legionista-fantasta

Mapa

Zaloguj się przez Facebook
Connect to your Facebook Account
Logowanie



rejestracja
zapomniałem hasła

Newsletter