Używamy plików cookies, by ułatwić korzystanie z naszych serwisów.
Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na Twoim dysku zmień ustawienia swojej przeglądarki. Kliknij "Zamknij" aby zaakceptować naszą Politykę prywatności.

[ Zamknij ]

Wasze wpisy

KOLEKCJA IKON W MUZEUM - ZAMEK GÓRKÓW

Autor wpisu: kemaz
Data publikacji: 29.12.2010
Okres historyczny: 1800-1914

Zbiór ikon będących własnością Muzeum – Zamek Górków w Szamotułach powstał w latach 1993-1999. Muzeum otrzymywało w tym czasie dzieła sztuki zatrzymane przez służby celne przemytnikom na granicy. Obecnie kolekcja sztuki cerkiewnej liczy około 1500 obiektów. W jej skład wchodzą: ikony malowane na desce, metaloplastyka (krzyże i plakiety metalowe) oraz tzw. drobnica (małe medaliony wykonane techniką emalii). Zbiór nie ma jednorodnego charakteru, ikony pochodzą z różnych warsztatów. Dominują głównie prace XIX-wieczne. W 1997 roku otwarta została stała ekspozycja ikon w szamotulskim Zamku, ciesząca się wielkim zainteresowaniem. Muzeum prezentowało ją również na licznych wystawach w kraju (Poznań, Gniezno, Kraków, Polkowice) i za granicą (Szwecja, Holandia, Belgia, Włochy, Niemcy).

 Geneza ikony 

           Słowo ikona, z greckiego eikón, oznacza obraz sakralny powstały w kręgu kultury bizantyjskiej. Przedstawiają one wizerunki Chrystusa, Matki Bożej i świętych oraz sceny z ich życia. Według tradycji, autorem pierwszej ikony był Łukasz Ewangelista. Genezę ikony wywodzi się z portretów antycznych, np. portrety z Fajum. Informacje o istnieniu ikon znaleźć można po raz pierwszy w pismach teologicznych pochodzących z IV wieku. Przedmiotem kultu ikona stała się w V wieku.  Najstarsze zachowane ikony pochodzą z VI stulecia z klasztoru św. Katarzyny na Górze Synaj. Najbardziej reprezentatywne dla tego okresu są trzy dzieła przedstawiające: Chrystusa Pantokratora, Marię w otoczeniu aniołów i świętych oraz św. Piotra. Początkowo słowem ikona określano wszystkie obrazy sakralne. Dopiero w czasach nowożytnych pojęciem tym zaczęto nazywać tylko obrazy przenośne, którymi zawsze były ikony-portrety.  

Teologia ikony

        Ikona nie jest zwykłym obrazem religijnym, lecz ilustracją treści zawartych w Piśmie Świętym. Jest przedstawieniem świętego, jego uosobieniem i łącznikiem ze światem duchowym. Pisanie ikony było czynnością świętą, którą robić mógł tylko odpowiednio przygotowany do tego mnich. Autor ikony był człowiekiem anonimowym, wcześniej przygotowywał się poszcząc i modląc się; ikony często pisane były w pozycji klęczącej. Ikony nie mogły by źródłem zarobku. Nie można ich też było niszczyć lub wyrzucać kiedy wizerunek stawał się słabo widoczny lub pociemniały ze starości. Składowano je wtedy w specjalnych kapliczkach lub puszczano z nurtem rzeki.  

Technika pisania ikon

         Ikony pisano na drewnie cyprysowym, cedrowym, lipowym lub sosnowym. Deskę odpowiednio preparowano, z przodu żłobiąc niewielkie zagłębienie (kowczeg), a od tyłu wzmacniając ją zastrzałami (szponkami). Następnie na deskę naklejano tkaninę i pokrywano ją gruntem wykonanym z gipsu, kredy lub alabastru. Na gruncie rysowano lub kopiowano z podręczników kontury przedstawienia. Kontury wypełniano farbą i pozłotą. Kanon zakładał malowanie tylko czystymi barwami; nigdy nie mieszano kolorów. Barwy przekładano na język symboli, który nadawał im określone znaczenie. Później umieszczano napisy z imionami świętych lub objaśnieniem scen; imiona Chrystusa i Marii pisano w greckich skrótach. Na koniec ikonę werniksowano, czyli pokrywano ochronna warstwą lakieru na bazie oleju. Na ikonę nakładano czasem metalowy okład; dodatkowo mógł on być zdobiony szlachetnymi kamieniami. Ikony malowane są płasko, nie uwzględniają perspektywy malarskiej, dającej złudzenie trójwymiarowości. Postacie przedstawione są według określonego porządku; o ich znaczeniu decyduje też wielkość – to co najważniejsze jest największe. W cerkwi ikony umieszcza się w ikonostasie, czyli ścianie oddzielającej nawę przeznaczoną dla wiernych od przestrzeni ołtarzowej. Układ ikonostasu jest ściśle określony; ikony umieszczone są w rzędach; każdy rząd ma swój układ i swoje znaczenie.

Metryczka:

Podziel się:  

Oceń artykuł:
  Aktualna ocena: 3,4 (głosów: 907)

Komentarze (0):

Aby dodawać komentarze musisz się zalogować!

Powiązane lokalizacje

Powiązane tagi

Mapa

Zaloguj się przez Facebook
Connect to your Facebook Account
Logowanie



rejestracja
zapomniałem hasła

Newsletter