Używamy plików cookies, by ułatwić korzystanie z naszych serwisów.
Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na Twoim dysku zmień ustawienia swojej przeglądarki. Kliknij "Zamknij" aby zaakceptować naszą Politykę prywatności.

[ Zamknij ]

Wasze wpisy

Grabniak – pogańska nekropolia w Zbuczu

Autor wpisu: ewa_zwierzyńska
Data publikacji: 30.12.2010

Przy drodze z Bielska Podlaskiego do Hajnówki w pobliżu wsi Zbucz znajduje się tajemniczy lasek grabowy – Grabniak. Stoją w nim kamienne kręgi z małych i większych kamieni oraz 17 usypanych kopców – kurhanów. Jest to pogańskie cmentarzysko z IX wieku n.e.

Miejscowa ludność zawsze miała świadomość niezwykłości tego miejsca, dlatego nazywała je Kurhany. Kamienne kręgi wyznaczają miejsca pochówków. Są to tzw. groby w kamiennych obstawach, charakterystyczne dla Mazowszan, chociaż nie tylko. Podobne groby możemy spotkać na Litwie, Białorusi i ziemi grodzieńskiej. Niewykluczone, że zostali tu pochowani potomkowie plemienia Drehowiczan, wywodzącego się z Polesia.
 
Ekumenizm to nie nasz wynalazek
 
Kurhany to z kolei usypane kopce z ziemi, pełniące najczęściej funkcję grobów. Są charakterystyczne dla osadnictwa ze Wschodu. Można więc powiedzieć, że Grabniak jest dawnym ekumenicznym cmentarzem Podlasia świadczącym o tym, że mieszanie się wpływów Wschodu i Zachodu trwało tu od najdawniejszych czasów.
 
Miejsce to od zawsze przyciągało uczonych i domorosłych badaczy. Jednym z nich był Adolf Wiewiórski, gospodarz majątku w pobliskim Dzięciołowie. Był to człowiek wykształcony i światły, żywo zainteresowany historią. W połowie XIX wieku zaczął tu prowadzić prywatne wykopaliska i badania.
 
W ogóle wiek XIX był to okres, kiedy wielu właścicieli majątków ziemskich starało sie krzewić naukę i oświatę. Panowały poglądy, słuszne zresztą, że szlachectwo i posiadany majątek zobowiązują, zakładano więc biblioteki, prywatne muzea, towarzystwa naukowe oraz szkoły ludowe. Prowadzono też badaniach archeologiczne. Wiewiórski był prawdziwym entuzjastą archeologii. O swoich odkryciach powiadomił profesora Jaroszewicza. Wyniki ich badań opublikowano w 1853 roku. 
 
Rozkopano kilkanaście grobów w obstawach kamiennych, w których znaleziono ludzkie szkielety. Część z nich została ułożona promieniście, większość szkieletów leżała głowami na zachód. Stwierdzono, że ciał nie palono, tylko chowano w trumnach. Znaleziono żelazne ćwieki, którymi prawdopodobnie zbijano trumny. Ponadto natrafiono na liczne fragmenty ceramiki, szklanych koralików i miedziane ozdoby.
 
Współczesne badania archeologiczne
 
W celu poszerzenia wiedzy o tym cmentarzysku w lipcu 2005 roku przeprowadzono badania archeologiczne. Okazało sie, że cmentarzysko było dużo większe niż przypuszczano, i prawdopodobnie znajduje się także na przyległych polach uprawnych. Zrobiono pięć wykopów o łącznej powierzchni 150 m2. Wykopaliska potwierdziły starożytny charakter i ogromną wartość kulturową cmentarza. Znaleziono liczne fragmenty ceramiki, kości, pierścionek i szklaną lanulę (zawieszkę w formie półksiężyca).
 
Grabniak to nie jedyne pogańskie cmentarzysko w tej okolicy. Podobne, mniejsze cmentarze zlokalizowano niedaleko wsi Szczyty w kolonii Rakowicze, gdzie w leszczynowym lasku na powierzchni 0,24 ha odkryto kilkanaście grobów w obstawach kamiennych. W 1967 roku obiekt ten został wpisany do rejestru zabytków.
 
W sąsiedniej wsi Krzywa na uroczysku Seredni Korczyce znajduje sie kilkanaście głazów na których widnieją tajemnicze, regularne znaki, z pewnością niebędące wytworem przyrody. Mieszkańcy wsi twierdzą, że głazy te były tu „od zawsze”.
 
Osada wczesnośredniowieczna w Zbuczu
 
Nie tylko cmentarze świadczą o dawnej kolonizacji tych terenów przez plemiona słowiańskie. Po drugiej stronie szosy w pobliżu wsi Zbucz znajduje się średniowieczna osada w kształcie pierścienia o średnicy 90 m. Jest to pozostałość po dawnej osadzie, datowanej na XI wiek. Osada była otoczona fosą i drewnianymi wałami. Dzisiaj rokrocznie odbywa sie tu festiwal archeologiczny.

Metryczka:

Podziel się:  

Oceń artykuł:
  Aktualna ocena: 3,2 (głosów: 1788)

Komentarze (0):

Aby dodawać komentarze musisz się zalogować!

Powiązane osoby

Galeria

Grabniak - pogańska nekropolia w Zbuczu
Grabniak - pogańska nekropolia w Zbuczu

Mapa

Zaloguj się przez Facebook
Connect to your Facebook Account
Logowanie



rejestracja
zapomniałem hasła

Newsletter