Używamy plików cookies, by ułatwić korzystanie z naszych serwisów.
Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na Twoim dysku zmień ustawienia swojej przeglądarki. Kliknij "Zamknij" aby zaakceptować naszą Politykę prywatności.

[ Zamknij ]

Wasze wpisy

Tykła na świętych sosnach

Autor wpisu: uczniowie Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych nr 4 w Krośnie, w ramach projektu CEO „Literacki atlas Polski", 05.06.2009r., red. Maja Rzeplińska
Data publikacji: 23.11.2010
Okres historyczny: 1800-1914

W puszczy Knyszyńskiej możemy jeszcze spotkać przymocowane do sosen tabliczki wotywne. Na jednych okoliczni mieszkańcy spisywali swoje prośby i obawy, na innych modlitwy za dusze zmarłych. Tabliczki to duże, drewniane deski, na najstarszych znajduje się rzeźbiona figurka ukrzyżowanego Chrystysa, na młodszych – sam krzyż. Dziś figurki, dawniej wykonywane jedynie z drewna, często uzupełnia się ołowianymi lub cynowymi odlewami.

Po śmierci ważnego członka rodu przekładano kładkę na bagnach, przy strumieniu, aby dusza mogła przejść spokojnie na drugą stronę, do krainy zmarłych. Na pobliskim drzewie wycinano krzyżyk i zawieszano tabliczkę – nazywaną tykło – z prośbą o spokój dusz zmarłych członków rodziny. Tykłem określano też tyczkę z zawiązaną wiązką siana lub trawy, którą znaczono dawniej ścieżki na bagnach. Tabliczki wskazywały więc duszom kładkę do krainy zmarłych. Drzewo udekorowane tykłem uważano za święte, a osoba, która je ścięła, nieuchronnie by oślepła.

Dziś tykła niszczeją, jednak uważni wędrowcy mogą jeszcze dostrzec niejedną starą tabliczkę na drzewach Puszczy Knyszyńskiej.

 
Przykładowe tabliczki wotywne, jakie możemy spotkać w Puszczy Knyszyńskiej:

 
BOŻE MIEJ NAS ZAWSZE W OPIECE

droga Supraśl–Krynki

PROSZE CIĘ, JEZU, O SZCZĘŚCIE

DOPOMÓŻ MI, JEZU, TEN KRZYŻ DŹWIGAĆ


droga Suprasl–Sokółka

O, CHRYSTE, PROSIMY CIĘ


O POKÓJ TWÓJ O SZCZĘŚCIE I ZDROWIE 1958


droga Suprasl–Sokółka

Źródło:

Załęski W.,  Kapliczki błagalne i święte sosny z okolic Supraśla, „Polska Sztuka Ludowa”, 3/1988, s.187–195.
Załęski W., Kapliczki Puszczy Knyszyńskiej – deski wotywne, „Biuletyn Konserwatorski”, Białystok 1997.

Metryczka:

Podziel się:  

Oceń artykuł:
  Aktualna ocena: 3,4 (głosów: 1268)

Komentarze (0):

Aby dodawać komentarze musisz się zalogować!

Powiązane lokalizacje

Galeria

Mapa

Zaloguj się przez Facebook
Connect to your Facebook Account
Logowanie



rejestracja
zapomniałem hasła

Newsletter