Używamy plików cookies, by ułatwić korzystanie z naszych serwisów.
Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na Twoim dysku zmień ustawienia swojej przeglądarki. Kliknij "Zamknij" aby zaakceptować naszą Politykę prywatności.

[ Zamknij ]

Wasze wpisy

Żeromski w gminie Sobków

Autor wpisu: Aleksandra Fatyga, Marta Chuda, Joanna Skóra, Karolina Skotnicka, Dorota Kędzior, Dorota Półkoszek, Anna Kasza (Uczniowie Gimnazjum Publicznego im. Jana Pawła II w Sobkowie), Paulina Sygnatowicz
Data publikacji: 25.11.2010
Okres historyczny: 20-lecie międzywojenne 1918-1939

Niewielu mieszkańców gminy Sobków wie, że dziadkowie Stefana Żeromskiego spędzili ostatnie lata swego życia w Mokrsku Dolnym. To mała wieś położona na wyniosłości terenu, ponad doliną rzeki Nidy, w gminie Sobków. Z jednej strony otaczają ją łąki, a z drugiej – pola. Blisko jest także do lasu. W latach 1830–1834 wieś dzierżawili dziadek pisarza po mieczu Józef Żeromski i jego żona Klara z Kłodnickich. Kim byli?

Józef był czwartym dzieckiem Jana Saryusza Żeromskiego i Róży z Sawickich. Miał ośmioro rodzeństwa: cztery siostry i czterech braci. Klara była natomiast drugim dzieckiem Onufrego Kłodnickiego i Marcjanny z Olszewskich. Miała dwóch braci oraz starszą siostrę.

Józefa Żeromski urodził się w Drzewicy. Był człowiekiem dobrze wykształconym jak na owe czasy, ukończył bowiem gimnazjum w Krakowie, gdzie mieszkała jego rodzina. Właśnie w Krakowie, w karnawale roku 1809, dziadek Żeromskiego spotkał Klarę. Rok później byli już małżeństwem. Z tego związku przyszło na świat sześcioro dzieci, w tym Wincenty, ojciec przyszłego pisarza.

W Mokrsku Dolnym państwo Józef i Klara Żeromscy pojawili się w prawdopodobnie w 1830 roku. Klara nie czuła się tu dobrze. Być może nie służył jej klimat miejscowości leżącej tuż przy rzece. Często więc wyjeżdżała. Lubiła bywać w krakowskiej piwnicy Pod Baranami. Prowadziła podobno dość rozrzutne życie. Była osobą inteligentną. Chciała się rozwijać. Nosiła wytworne ubrania, więc majątek rodziny szybko topniał.

W Mokrsku Dolnym także nie brakowało rozrywek. Atrakcyjne ukształtowanie terenu sprzyjało kuligom – formie rozrywki lubianej przez szlachtę. Czy mały Wincenty zapamiętał któryś z nich i opowiedział swojemu synowi po kilkudziesięciu latach? Czy taka opowieść mogła zainspirować autora Popiołów? Niektórzy badacze twierdzą, że tak istotnie było.

W księdze zgonów z lat 1826–1836, znajdującej się w archiwum parafialnym Mokrska Dolnego, widnieją akty śmierci obojga państwa Żeromskich. Oto treść notatki sporządzonej przez księdza Antoniego Pilniewicza, informującej o śmierci babki Stefana Żeromskiego: „Działo się to w Mokrzku Dolnem dnia siedemnastego października tysiąc ośmset trzydziestego pierwszego roku. Stawili się Stanisław Czerwieński zagrodnik i Stefan Szumski zagrodnik, obadwa w Mokrzku Dolnem zamieszkali i oświadczyli, iż w dniu piętnastym miesiąca i roku bieżących o godzinie czwartej w nocy pod numerem pierwszym umarła Klara Żeromska na żółciową febrę, lat pięćdziesiąt licząca córka rodziców niepamiętnych, zostawiwszy po sobie owdowiałego męża Józefa Żeromskiego”.

Trzy lata później ten sam duchowny odnotował zgon dziadka: „Działo się w Mokrzku dwunastego lutego tysiąc ośmset trzydziestego czwartego roku o godzinie trzeciej po południu. Stawili się Jan Kanty Łabędzki posesor Mokrzka Górnego i Kajetan Słomski posesor wsi Kotlice i oświadczyli, iż na dniu dzisiejszym o godzinie dwunastej w południe pod numerem pierwszym zmarł Józef Żeromski posesor wsi Mokrzko Dolne na zamulenie żołądka, syn rodziców niepamiętnych, wdowiec lat pięćdziesiąt mający”. Niestety, groby dzierżawców Morska Dolnego pochowanych na tutejszym cmentarzu już nie istnieją.

Źródło:

Księga zgonów z lat 1826–1836: akt 40. z roku 1831 i akt 10. z roku 1834, Archiwum parafialne w Mokrsku Dolnym.

Piołun-Noyszewski Stanisław, Stefan Żeromski. Dom, dzieciństwo i młodość, Warszawa 1928. Zapałowa Kazimiera, Rodzina Stefana Żeromskiego w Świętokrzyskiem, Kielce 2003.  

Metryczka:

Podziel się:  

Oceń artykuł:
  Aktualna ocena: 3,4 (głosów: 963)

Komentarze (0):

Aby dodawać komentarze musisz się zalogować!

Powiązane osoby

Powiązane lokalizacje

Galeria

Żeromski w gminie Sobków
Żeromski w gminie Sobków

Mapa

Zaloguj się przez Facebook
Connect to your Facebook Account
Logowanie



rejestracja
zapomniałem hasła

Newsletter