Używamy plików cookies, by ułatwić korzystanie z naszych serwisów.
Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na Twoim dysku zmień ustawienia swojej przeglądarki. Kliknij "Zamknij" aby zaakceptować naszą Politykę prywatności.

[ Zamknij ]

Wasze wpisy

Dwór i zbór w Cieszkowach

Autor wpisu: Karolina Przeniosło, Patrycja Przeniosło, Paulina Sambór, Monika Gajda, Justyna Mazur (uczennice Gimnazjum im. Armii Krajowej w Cieszkowach), oprac. Paulina Sygnatowicz
Data publikacji: 25.11.2010
Okres historyczny: Barok XVII w.

Choć Cieszkowy to niewielka wieś na Ponidziu, to mają one ciekawą historię, o której świadczą dwa miejsca: dwór i zbór. Tutaj urodziło się też dwóch artystów zasłużonych dla polskiej kultury: Karol Józef Frycz, jeden z najwybitniejszych plastyków i scenografów teatralnych pierwszej połowy XX wieku (tworzył m.in. plakaty dla Zielonego Balonika), oraz kompozytor Ryszard Bukowski (m.in. współinicjator Festiwalu Polskiej Muzyki Współczesnej „Musica Polonica Nova”).

Dwór
Obaj, zanim ruszyli w Polskę, spędzili dzieciństwo w dworze w Cieszkowach. Stał on w miejscu, gdzie dziś znajduje się boisko szkolne. Historyk Krzysztof Nurowski w książce Był dwór… pisze o nim tak:  „Budynek z frontu był piętrowy, natomiast tył miał parterowy (…). Od wschodu do głównego budynku przylegała oranżeria. Połączona była dużymi oszklonymi drzwiami z salonem. We dworze było jedenaście pokoi i cztery pomieszczenia pomocnicze, czyli pralnia z maglem, spiżarnia, kredens, ciemnia fotograficzna i dwie ubikacje”. Tak wyglądał dworek po gruntowanej przebudowie w połowie XIX wieku. Po wojnie zabytek zniszczono i rozebrano, zostały tylko resztki parku.

Zbór
Trudno dziś orzec, czy obaj artyści jako dzieci bawili się w ruinach pobliskiego zboru. Z pewnością jednak majestatyczny budynek stwarzał okazję do niezliczonych przygód. Ta piętrowa budowla została wzniesiona w XVII wieku jako zbór, najprawdopodobniej ariański.

Reformacja na terenie dzisiejszej Kielecczyzny kwitła wówczas w najlepsze. Protestantyzmowi sprzyjały rody wysoko urodzonej, aktywnej intelektualnie szlachty – Rejowie, Przypkowscy, Siemieńscy, Płazowie wiązali nową religię ze swoim programem społeczno-politycznym. Chętnie więc finansowali powstawanie nowych zborów. Wszystkie były do siebie podobne pod względem architektonicznym. Prosta przestrzeń wnętrza, brak ozdób i detali, gładkie sklepienia kolebkowe nie wyróżniały ich spośród tradycyjnego budownictwa tamtego okresu.

Zbór w Cieszkowach w XVIII wieku został przekształcony w spichlerz dworski. Do dziś zachował się on tylko w szczątkowej formie. Stare, żelazne drzwi bronią dostępu do niewielkiej sionki zwieńczonej spłaszczonym sklepieniem kolebkowym. Wnętrze budynku było podzielone na dwie obszerne izby. Nad drzwiami i wnęką w sionce widnieją sentencje łacińskie, zatarty napis erekcyjny i polski cytat z Ewangelii św. Mateusza. Niezachowane drewniane schody zewnętrzne oraz ganek prowadziły niegdyś do mieszkania ministra. Budynek ma dwuspadowy, łamany dach, profilowane gzymsy oraz kunsztowną kamieniarkę okienną, niestety dziś już w opłakanym stanie.

Źródło:

Nurkowski Krzysztof, Był dwór… Obraz wsi i dworu w świetle pamiętników rodziny Bukowskich z lat 1843–1939

Metryczka:

Podziel się:  

Oceń artykuł:
  Aktualna ocena: 3,3 (głosów: 1866)

Komentarze (0):

Aby dodawać komentarze musisz się zalogować!

Powiązane osoby

Powiązane lokalizacje

Galeria

Dwór i zbór w Cieszkowach

Mapa

Zaloguj się przez Facebook
Connect to your Facebook Account
Logowanie



rejestracja
zapomniałem hasła

Newsletter