Używamy plików cookies, by ułatwić korzystanie z naszych serwisów.
Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na Twoim dysku zmień ustawienia swojej przeglądarki. Kliknij "Zamknij" aby zaakceptować naszą Politykę prywatności.

[ Zamknij ]

Wasze wpisy

Kłopoty Putka

Autor wpisu: Agnieszka Pająk, nauczycielka w Zespole Szkół nr 2 w Choczni, opiekunka samorządu szkolnego, który w 2006 roku realizował projekt w ramach Literackiego atlasu Polski, oprac. Agnieszka Nowakowska
Data publikacji: 26.11.2010
Okres historyczny: 20-lecie międzywojenne 1918-1939

Józef Putek był adwokatem, działaczem społecznym i politycznym, autorem wielu prac z zakresu historii, posłem i ministrem. Zalicza się go do polityków wzbudzających najwięcej rozgłosu w okresie międzywojennym. Budził tyleż uznania, co niepochlebnych opinii (w 1928 roku arcybiskup krakowski Adam Sapieha obłożył go interdyktem!). Nic dziwnego – miał silną osobowość, rogatą duszę, ogromną wiedzę, ale też lubił być w centrum uwagi i nie zawsze liczył się ze słowami.

Putek urodził się w rodzinie Franciszka i Anny z Garżelów. Naukę rozpoczął w wadowickim gimnazjum, jednak ze względu na jego zaangażowanie polityczne grono nauczycielskie wymusiło na nim przeniesienie się do Krakowa. Tam w 1912 roku zdał maturę i zapisał się na Wydział Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego. Polityki nie porzucił – już w 1913 roku został wybrany w skład Rady Naczelnej Polskiego Stronnictwa Ludowego. Po ukończeniu studiów kupił niewielki domek w Choczni i zamieszkał w nim razem z matką.

Początkowo Putek był bliskim współpracownikiem Wincentego Witosa, ale od rozłamu Polskiego Stronnictwa Ludowego na dwie frakcje ich drogi rozeszły się. W 1919 roku Putek został posłem PSL-Lewica. W kolejnych wyborach kandydował już z ramienia PSL-Wyzwolenie. W Sejmie dał się poznać jako ostry i niespożyty mówca. Stenogram z jego przemówienia w czasie debaty nad ustawą o konkordacie ze Stolicą Apostolską liczył sobie 41 stron! Podobną aktywność wykazywał w działalności partyjnej. W styczniu 1926 roku założył w Wadowicach Chłopskie Stowarzyszenie Polityczne „Wyzwolenie”, które stawiało sobie za cel wyswobodzenie ludu wiejskiego spod przewagi klas posiadających. Cztery lata wcześniej zawiązał w Choczni Chłopskie Towarzystwo Wydawnicze, przez kolejnych dziesięć lat wydawało tygodnik „Chłopski Sztandar” – główny organ PSL-Lewica. W tym czasie Putek, jako przewodniczący komisji sejmowej, pracował nad projektem ustawy samorządowej. Utworzył wtedy w Wadowicach kolejne czasopismo – „Samorząd Ludowy”. Przez dwa lata był jego redaktorem, ale nie zaniedbywał „Chłopskiego Sztandaru” i innych czasopism, z którymi stale współpracował. Jednocześnie przez kilka lat sprawował urząd wójta gminy Chocznia, udzielał porad prawnych, obronił doktorat na Uniwersytecie Jagiellońskim, pisał książki, które wymagały wielogodzinnych kwerend archiwalnych. Można pozazdrościć mu zapału i kondycji!

W czasie wiecu Centrolewu w Krakowie w czerwcu 1930 roku Putek ostro skrytykował politykę Józefa Piłsudskiego. Kilka miesięcy później, w nocy z 9 na 10 listopada został aresztowany i osadzony w twierdzy brzeskiej. Z ławy oskarżonych Putek wygłosił przemówienie, które stanowiło wielkie oskarżenie Piłsudskiego. Józef Putek został skazany na trzy lata więzienia i zawieszony w prawach członka Izby Adwokackiej. W listopadzie 1938 roku ponownie został posłem z okręgu wadowickiego, tym razem jako reprezentant Stronnictwo Ludowe.

Po wybuchu II wojny światowej wielu polityków polskich opuściło kraj. Putek, choć ostrzegany i namawiany, odmówił wyjazdu. Gestapowcy przyszli po niego już 19 października 1939 roku. Najpierw osadzono w areszcie w Wadowicach, później więziono w Krakowie i Nowym Wiśniczu, ostatecznie został zesłany do KL Auschwitz, a później – do Mauthausen. Do Choczni wrócił w styczniu 1946 roku. Wybrano go wtedy na prezesa Rady Naczelnej Stronnictwa Ludowego i powołano do Krajowej Rady Narodowej. W pierwszych wyborach powojennych Putek kandydował z listy Bloku Partii Demokratycznych. Obowiązki poselskie łączył z piastowaniem teki ministra poczt i telegrafu. Znów się okazało, że polityka niewiele ma wspólnego z zasadami. Pod koniec 1948 roku został wykluczony z szeregów Stronnictwa Ludowego i wkrótce aresztowany przez Urząd Bezpieczeństwa pod zarzutem działania na szkodę państwa.

W 1957 roku Komisja Rehabilitacyjna Zjednoczonego Stronnictwa Ludowego przywróciła Putkowi pełne prawa członkowskie, jednak polityk nie chciał przeżywać kolejnych zawirowań. Zaszył się w Choczni, w domu, który sam zbudował dla swojej rodziny. W styczniu 1958 roku przeżył wylew krwi do mózgu, skończył się on częściowym paraliżem. Polityk zmarł 10 maja 1974 roku w Choczni. Został pochowany na miejscowym cmentarzu parafialnym. W pogrzebie tłumnie uczestniczyli chocznianie i ludowcy z wielu stron Polski.

Źródło:

Wybrane prace Józefa Putki:
Mroki średniowiecza. Obyczaje, przesądy, fanatyzm, okrucieństwa i ucisk społeczny w Polsce, Warszawa 1985.
Pod brzemieniem starodawnego militaryzmu. Wojskowe stacje, konsystencje, egzakcje i rekrutacje od XVI do XVIII wieku na terenie księstwa zatorskiego, Kraków 1936.
O zbójnickich zamkach, heretyckich zborach i oświęcimskiej Jerozolimie, Kraków 1938.
Z dziejów wsi polskiej, [bmw] 1946.
Miłościwi panowie i krnąbrni poddani. Szkice z dziejów poddaństwa, pańszczyzny i innych form ucisku społecznego na dawnym pograniczu śląsko-polskim, Kraków 1959.

Metryczka:

Podziel się:  

Oceń artykuł:
  Aktualna ocena: 3,4 (głosów: 1379)

Komentarze (0):

Aby dodawać komentarze musisz się zalogować!

Powiązane osoby

Powiązane lokalizacje

Galeria

Kłopoty Putka
Kłopoty Putka
Kłopoty Putka
Kłopoty Putka
Kłopoty Putka

Mapa

Zaloguj się przez Facebook
Connect to your Facebook Account
Logowanie



rejestracja
zapomniałem hasła

Newsletter