Używamy plików cookies, by ułatwić korzystanie z naszych serwisów.
Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na Twoim dysku zmień ustawienia swojej przeglądarki. Kliknij "Zamknij" aby zaakceptować naszą Politykę prywatności.

[ Zamknij ]

Wasze wpisy

Co to takiego Samotrzeć?

Autor wpisu: Nina Brzostowska-Smólska, Krzysztof Smólski
Data publikacji: 26.11.2010
Okres historyczny: Barok XVII w.

Od z górą pięciuset lat na Górze św. Anny stoi kościół, a w nim – łaskami słynąca figura św. Anny Samotrzeć. Świątynię wiele razy przebudowywano, rzeźbę restaurowano i przemalowywano, na zboczu góry otwarto kamieniołom, który następnie zasypano, ale jedno przez cały ten czas nie zmienia się – kult, jakim Ślązacy – ci śląscy, ci polscy i ci niemieccy – otaczają w tym właśnie miejscu postać św. Anny. Co roku tysiące pielgrzymów z bliższych i dalszych okolic pokonuje 70 stopni schodów prowadzących do sanktuarium i do znajdującej się w nim figurki św. Anny. Miejsce to – położone niemal dokładnie w połowie drogi między Gliwicami a Opolem, głównymi miastami regionu – zasługuje w pełni na tytuł symbolicznego centrum Górnego Śląska.

Przekonanie o świętości wzniesienia, nazwanego później imieniem św. Anny, matki Maryi, datuje się od najdawniejszych czasów i wyraża się w podaniach ludowych rozpowszechnionych do dziś. Najpopularniejsza legenda opowiada o hiszpańskim księciu powracającym z wyprawy wojennej. Woły, wiozące jego łupy, w tym – jak głosi podanie – figurę św. Anny, zatrzymały się na szczycie góry i za nic nie chciały pójść dalej, co książę (jak na człowieka późnego średniowiecza przystało) odczytał jako znak od Boga, a następnie w tym samym miejscu wybudował kościół, w którym postawiono figurę świętej. Według innych opowieści wierzchołek góry świecił w nocy przedziwnym blaskiem, a ludzie z pobliskiego miasteczka ponoć widzieli na szczycie procesje mnichów ze świecami. Pierwszy kościół wzniesiono w tym miejscu ok. 1480 roku i zapewne mniej więcej w tym samym czasie pojawiła się tu statuetka św. Anny Samotrzeć. W 1655 roku, w zawierusze wojennej potopu szwedzkiego, na Górę św. Anny zawitali franciszkanie. Miejsce to stało się azylem dla ponad 20 braci, którzy zdecydowali się założyć tu klasztor. W ciągu następnych lat i wieków Góra św. Anny stała się jednym z najważniejszych ośrodków pątniczych Śląska. Co roku w dzień świętej patronki tego miejsca, czyli 26 lipca, ściąga tu nawet do 100 tysięcy pielgrzymów. W czasie tego odpustu liczba konfesjonałów i kaplic rywalizuje z wysypem kramów, pełnych najrozmaitszych medalików, pamiątek i przysmaków. Gdy jednak 21 czerwca 1983 roku, podczas drugiej pielgrzymki do Polski, papież Jan Paweł II odprawiał na Górze św. Anny uroczyste nieszpory, kramarzy nie było wielu, choć na mszy spotkało się wówczas ok. miliona osób, można powiedzieć – „cała rozśpiewana Opolszczyzna”. Warto pamiętać, że działo się to niedługo po zawieszeniu, a wciąż przed zniesieniem stanu wojennego zakazującego zgromadzeń…

Do kościoła na Górze św. Anny prowadzą, jak już wspomnieliśmy, 70-stopniowe schody. W dni pielgrzymek u ich szczytu stoi zwykle jeden z zakonników witający przybyłych. Przez bramę wchodzi się na Rajski Plac, zwany tak, gdyż od wieków pielgrzymi przyjmują tu sakramenty pojednania i eucharystii. Stąd można już przejść bezpośrednio do podłużnego, jednonawowego kościoła, w którego prezbiterium znajduje się figurka świętej. Poza zespołem kościelno-klasztornym na Górze św. Anny znajdują się ponadto kalwaria, składająca się z ok. 40 kapliczek, oraz Grota Lurdzka (na pamiątkę objawień w Lourdes), urządzona na terenie dawnego kamieniołomu.

Słynna rzeźba nosi miano św. Anny Samotrzeć. Choć nazwiska śląskie bywają charakterystyczne, to nie należy sądzić, że Samotrzeć to nazwisko św. Anny. Termin ten opisuje sposób przedstawiania świętej, której w tego typu wizerunkach towarzyszą Jezus i Maryja. Samotrzeć oznacza „we troje” i należy do grupy wyrazów już dzisiaj nieużywanych, takich jak samowtór, samoczwart i samopięt. Figurki Dzieciątka Jezus i Maryi są bardzo małe, św. Anna trzyma w ramionach swoją córkę i wnuka. Choć może nie jest to całkiem ortodoksyjne z teologicznego punktu widzenia, można w postaci św. Anny widzieć personifikację ludzkości.

Warto wybrać się na Górę św. Anny, choćby po to, by podumać chwilę przed tą niezwykłą figurą – dziełem nieznanego rzeźbiarza odległego od nas o ponad pół tysiąca lat.

Źródło:

Dziedzictwo duchowe i historyczne Góry Świętej Anny. Materiały z sesji naukowej odbytej na Górze Świętej Anny 5 listopada 1996 r., pod red. W. Musialik, Wrocław–Opole 1997.
Gohly Jozafat Roman, Góra ufnej modlitwy: sanktuarium św. Anny Samotrzeciej, Wrocław 1999.
Lachur Czesław, Opolszczyzna: miejsca i ludzie, Opole 2008.
Pielgrzymowanie i sztuka: Góra Świętej Anny i inne miejsca pielgrzymkowe na Śląsku, pod red. J. Lubos-Kozieł [i in.], Wrocław 2005.

Metryczka:

Podziel się:  

Oceń artykuł:
  Aktualna ocena: 3,3 (głosów: 1360)

Komentarze (0):

Aby dodawać komentarze musisz się zalogować!

Powiązane lokalizacje

Galeria

Co to takiego Samotrzeć?
Co to takiego Samotrzeć?
Co to takiego Samotrzeć?
Co to takiego Samotrzeć?

Mapa

Zaloguj się przez Facebook
Connect to your Facebook Account
Logowanie



rejestracja
zapomniałem hasła

Newsletter