Używamy plików cookies, by ułatwić korzystanie z naszych serwisów.
Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na Twoim dysku zmień ustawienia swojej przeglądarki. Kliknij "Zamknij" aby zaakceptować naszą Politykę prywatności.

[ Zamknij ]

Wasze wpisy

Wielka nieobecna

Autor wpisu: Marzena Wiśniak
Data publikacji: 29.11.2010
Okres historyczny: 1800-1914

Dziś przy ulicy Wolborskiej po synagodze nie ma śladu, choć najbardziej uważni obserwatorzy wypatrzą być może pozostałości fundamentów.

Jest tylko tablica w Parku Staromiejskim z wizualizacją świątyni (kiedy tablicę zniszczono, ówczesny prezydent Łodzi zarządził 24-godzinne dyżury straży miejskiej w parku, odwołane dopiero przez jego następcę). Zdaniem znawców dawnej Łodzi i miłośników architektury była to prawdopodobnie najbardziej oryginalna budowla w mieście. Stylem nawiązywała bowiem do architektury mauretańskiej, oszałamiała także bogactwem pięknych detali. Zdaniem niektórych historyków sztuki to nawiązanie do architektury orientalnej stanowiło manifestację światopoglądową ortodoksyjnych Żydów, którzy w odpowiedzi na postępującą asymilację  części swojej społeczności chcieli podkreślić, że religia i kultura żydowska mają swoje korzenie na Bliskim Wschodzie. Znacznie mniej wiemy o tym, jak wyglądała synagoga w środku, gdyż nie zachowały się żadne fotografie wnętrza.

Bożnicę postanowiono wybudować ze względu na szybki wzrost liczby ludności żydowskiej, związany z gwałtownym rozwojem miasta. Miała to być pierwsza murowana synagoga w Łodzi. Jej budowa trwała wiele lat: rozpoczęto ją w 1860 roku, a ukończono w 1871 roku. Nabożeństwa odbywały się jednak już w rok po rozpoczęciu inwestycji mimo prowizorycznego stanu budynku. Doprowadziło to w 1863 roku do katastrofy budowlanej. W żydowski Nowy Rok zawalił się babiniec, czyli galeria dla kobiet. Zginęło wtedy 11 uczestniczek nabożeństwa, wiele osób zostało też rannych. Budowa trwała tak długo m.in. ze względu na kryzys finansowy, który dotknął w owych latach łódzkich Żydów. Ponadto synagoga, choć jej projekt architektoniczny był bardzo okazały, powstawała w dzielnicy zamieszkałej przez ubogą ludność. Koszty inwestycji przekroczyły możliwości finansowe gminy.

Na przełomie XIX i XX wieku synagogę przebudowano, doprowadzono prąd, zainstalowano wentylację. Po remoncie wprowadzono nowe, wyższe opłaty za wynajęcie ławek. Do wybuchu II wojny światowej synagoga przy Wolborskiej była głównym miejscem modlitwy łódzkiej społeczności żydowskiej. Niestety, w 1939 roku ten piękny budynek, zbudowany tak ogromnym wysiłkiem gminy, został spalony przez Niemców, a następnie – rozebrany.

W 1995 roku nieopodal miejsca, w którym stała synagoga, został zbudowany Pomnik Dekalogu, przedstawiający Mojżesza trzymającego kamienne tablice Dekalogu. Dziś czasem można zobaczyć, jak otoczenie pomnika wyłożone kostką staje się dla okolicznych chłopców boiskiem do gry w piłkę, na którym funkcję bramki pełni cokół pomnika. Mojżesz wygląda wtedy jak sędzia tych chłopięcych rozrywek. Profanacja pomnika? Wyraz niewrażliwości lub niewiedzy chłopców? A może dowód na to, że życie jest silniejsze niż śmierć

Źródło:

 Podolska Joanna, Spacerownik. Łódź Żydowska, Łódź 2009.

 

Metryczka:

Podziel się:  

Oceń artykuł:
  Aktualna ocena: 3,3 (głosów: 1387)

Komentarze (0):

Aby dodawać komentarze musisz się zalogować!

Powiązane lokalizacje

Powiązane tagi

Galeria

Wielka nieobecna

Mapa

Zaloguj się przez Facebook
Connect to your Facebook Account
Logowanie



rejestracja
zapomniałem hasła

Newsletter