Używamy plików cookies, by ułatwić korzystanie z naszych serwisów.
Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na Twoim dysku zmień ustawienia swojej przeglądarki. Kliknij "Zamknij" aby zaakceptować naszą Politykę prywatności.

[ Zamknij ]

Wasze wpisy

Marianna Bocian – ikona Podlasia

Autor wpisu: Jolanta Bilska
Data publikacji: 05.02.2011
Okres historyczny: PRL 1944-1989

Marianna Bocian (1942–2003) to współczesna poetka, pochodząca ze wsi Bełcząc położonej koło Radzynia Podlaskiego. Ikona Podlasia – tak o poetce, mówili przyjaciele – artyści ze środowiska wrocławskiego, z którymi była związana przez wiele lat. Identyfikowała się ze stolicą Dolnego Śląska, ale zawsze podkreślała, że Lubelszczyzna, a dokładnie południowe Podlasie, jest jej ojcowizną.

 

Marianna Bocian publikowała pod pseudonimami  „Danaid” i „Jan Bęłczęcki”. Poetka była związana z Wrocławiem – tu ukończyła studia, pracowała jako korektorka i bibliotekarka, brała udział w działaniach grupy literackiej Agora. W 1982 roku została redaktorką miesięcznika „Nowator”. Publikowała głównie w „Kontrastach” (jej debiut poetycki przypadł na 1967 rok), „Agorze”, „Odrze” (1968–1979), „Nadodrzu” (1970–1973), „Konfrontacjach” (1972–1977) i „Sigmie” (1975–1979). Uważa się ją za przedstawicielkę tzw. poezji konkretnej (nawiązującej do plastyki).
 
Jan Tomkowski, współczesny historyk literatury, pisze: „Do czołówki poetów Nowej Fali zaliczano Mariannę Bocian, Ewę Lipską, Ryszarda Krynickiego i luźniej już z tym nurtem związanego Krzysztofa Karaska” (J. Tomkowski, Dwadzieścia lat z literaturą 1977–1996, s. 74).
 
Krytycy literaccy uważają, że poezja i proza pisarki są nieporównywalne do niczego, co powstało w literaturze XX wieku. Analogii dopatrują się u romantyków, szczególnie u Norwida. Marianna Bocian pisała o prawach natury, ludzkiej egzystencji, umiłowaniu pracy i o sztuce, która jest „wzbudzaniem sił boskich drzemiących w człowieku”.
 
Twórczość Marianny Bocian nie została odkryta w sensie masowym, choć badacze literatury wymieniają jej nazwisko obok poetów Nowej Fali: Ryszarda Krynickiego, Adama Zagajewskiego i Stanisława Barańczaka. Popularyzatorem dorobku poetki jest wybitny muzyk jazzowy Wojciech Konikiewicz, który od lat prezentuje spektakl słowno-muzyczny Słowo jest odsłoną, w całości oparty na jej tekstach. Czemiernickie Towarzystwo Regionalne co roku organizuje konkurs poezji im. Marianny Bocian.
 
 
***
W człowieku żyje coś, co nie tylko z ziemi pochodzi.
Nauczycielu moich przedwieczornych lat,
znamy już drogę do świetlistych źródeł.
Nie spieszmy się! Jeszcze mi zagraj
na harfie słońca pieśń wzrastającego lasu,
odsłaniającą świetlisty wdzięk i urodę ziemskiego bytowania,
na ziemi mojego gniazdowiska – Podlasiu.
Chciałabym ją wziąć na bezdrożną wieczność,
w pozaziemskie. To nie zuboży planety Ziemi,
ni ludzi, ni żadnego Stworzenia.
 

Stefan Bednarek, zaprzyjaźniony z autorką, napisał: „Te dziesięć linijek to testament i summa życia i twórczości Marianny Bocian. Skondensowała w nich ona wszystko, co wytyczało jej życiowe drogi, co stanowiło treść poszukiwań myślowych i program poetycki: dociekanie tajemnicy człowieczeństwa; afirmację życia, ale i zgodę na jego kres, będący przecież tylko etapem w wiekuistym planie Stworzenia; przywiązanie do podlaskiej ziemi, która ją wydała, w której spodziewała się spocząć, i której mozolne uprawianie było równie ważne jak uprawianie sztuki” („Odra”, nr 1/2004).
 

*** 
W świecie bogatym w kłopoty i tragedie
spotkasz ludzi w zmęczeniu zadowolonych,
że oto dziś – dzięki Bogu – sprzątnęli siano!

 
W Bełczącu mieszka brat poetki - Jan Bocian, bohater wielu jej wierszy. Po śmierci siostry, a potem matki Stanisławy, pozostał sam w domu rodzinnym. Prowadzi gospodarstwo i żyje jak typowy podlaski rolnik. Czasami bierze udział w uroczystościach poświęconych siostrze, organizowanych przez Czemiernickie Towarzystwo Regionalne.
 
Na cmentarzu parafialnym w Czemiernikach znajduje się grobowiec rodzinny poetki (za kościółkiem po lewej stronie od głównej alei, za modrzewiem). Podczas spaceru po cmentarzu warto przyjrzeć się modrzewiowej kaplicy z XIX wieku pw. Świętego Ludwika. Przy głównej alei został pochowany również profesor Feliks Skubiszewski, pierwszy rektor Akademii Medycznej w Lublinie. Tutaj spoczywa też wieloletni proboszcz ksiądz prałat Jan Poddębniak, odznaczony medalem Sprawiedliwego wśród Narodów Świata.
 
Na płycie nagrobnej Marianny Bocian widnieje napis:
„...coraz bliżej i bliżej czasu wiecznego
coraz mniej jest mnie w człowieczej doczesności
co otrzymałam w porze dzieciństwa
pozostawiam w porze zmierzchu dni...”
 

Poetka często odwiedzała Radzyń. Załatwiała tu różne sprawy urzędowe, a w 1992 roku przyjechała do Zespołu Szkól Zawodowych na spotkanie autorskie. Uczestnicy tego spotkania nie zdawali sobie sprawy, że mają przed sobą wybitną poetkę współczesną, gdyż jej twórczość była znana przede wszystkim w środowisku wrocławskim. Dziś nazwisko Marianny Bocian zaczyna funkcjonować w powszechnej świadomości mieszkańców naszego regionu. Jesteśmy dumni z naszej „Ikony Podlasia”.

Źródło:

 

S. Bednarek, Na odejście Marianny Bocian, „Odra”, 1/2004.
M. Bocian „Listy z Podlasia”, Warszawa–Nowa Iwiczna, 2008.
M. Mackiewicz, Nieznana, choć u siebie, „Grot”, 4/2004.
M. Mackiewicz, Każde słowo jest odsłoną człowieka, „Grot”, 13/2008.
T. Sławecki, Marianna Bocian, „Grot”, 13/2008.
A. Świć, Naród buduje się poprzez kulturę, „Wspólnota Regionalna”, 23/2007.
J. Tomkowski, Dwadzieścia lat z literaturą 1977–1996, Warszawa, 1998.

 

Metryczka:

Podziel się:  

Oceń artykuł:
  Aktualna ocena: 3,4 (głosów: 923)

Komentarze (0):

Aby dodawać komentarze musisz się zalogować!

Powiązane lokalizacje

Galeria

Marianna Bocian- ikona Podlasia
Marianna Bocian- ikona Podlasia

Mapa

Zaloguj się przez Facebook
Connect to your Facebook Account
Logowanie



rejestracja
zapomniałem hasła

Newsletter