Używamy plików cookies, by ułatwić korzystanie z naszych serwisów.
Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na Twoim dysku zmień ustawienia swojej przeglądarki. Kliknij "Zamknij" aby zaakceptować naszą Politykę prywatności.

[ Zamknij ]

Wasze wpisy

Jerzy Koenig. Legenda Teatru Telewizji

Autor wpisu: Karolina Krawczyk
Data publikacji: 15.02.2011

Szeroka publiczność, dziś już nieco starsza, z całą pewnością pamięta Jerzego Koeniga z ekranu poniedziałkowego Teatru Telewizji. Jego redakcją kierował przez 14 lat. Pojawiał się przed kolejnymi odcinkami, aby powiedzieć kilka słów, zrobić krótkie zagajenie. Zawsze esencjonalne, erudycyjne, ale jednocześnie łatwo przyswajalne.

Miał przyjemny wygląd miłego, eleganckiego i niezwykle taktownego starszego pana, ale – kiedy było trzeba – umiał przy pomocy kilku słów wbić niejedną szpileczkę i powiedzieć (lub napisać) rzeczy ważne – dosadnie i mocno. Tego, że w teatrze „o coś chodzi” starał się nauczyć studentów, pokazując im postawy i wartości, w które wierzył. Był prawdziwym inteligentem – wyjątkowo wszechstronnym humanistą. Zawsze w mocnych okularach i chyba zawsze w marynarce w kratkę. Miał spokojne usposobienie, ale i cięty dowcip. Łagodne spojrzenie łączył z wyrazistą ekspresją unoszących się brwi, kiedy ujawniał swój nieodłączny sceptycyzm. Miał uśmiech pełen sympatii, ale często podszyty ironią, którą lubił przykrywać swoją wrażliwość i ciepło. Prawie nigdy nie był zupełnie i do końca „serio”.
 
Koenig był przede wszystkim wszechstronnym i wybitnym człowiekiem teatru, pracującym po obu stronach rampy. Całe życie poświęcił teatrowi, wszędzie go było pełno – nie sposób wymienić wszystkich jego zajęć, funkcji i posad w życiu teatralnym II połowy XX wieku. Zaczynał od krytyki teatralnej na łamach „Nowej Kultury”, „Przeglądu Kulturalnego” i „Współczesności”. Współredagował „Dialog” od początku jego istnienia. Przez cztery lata był redaktorem naczelnym „Teatru” (1968–1972). Przez pewien czas pracował jako recenzent teatralny warszawskiego dziennika „Express Wieczorny”, znacznie później pisał też dla „Foyer” i „Dziennika”. Przy Tadeuszu Łomnickim Koenig pełnił funkcję prorektora PWST, dzisiejszej Akademii Teatralnej. W 1975 roku doprowadził do powstania wydziału Wiedzy o Teatrze. Był jego pierwszym dziekanem. Za dyrekcji Gustawa Holoubka był kierownikiem literackim Teatru Dramatycznego. Podobne funkcje pełnił wcześniej epizodycznie w Teatrze Narodowym i później jeszcze w teatrach w Kielcach, w Gdańsku, a także w Starym Teatrze w Krakowie, w którym objął dyrekcję artystyczną po śmierci Jerzego Bińczyckiego w 1998 roku. 
 
Jego głos liczył się zarówno w środowisku artystów sceny, jak i wśród historyków i krytyków teatru. Liczył się też wśród studentów, dla których wykładał między innymi „Rosjan” oraz „Teatr dzisiejszy” i których mniej więcej dwa pokolenia przygotowywał do zawodu krytyków i teatrologów.
 
Źle znosił głupotę, tandetę i pretensjonalność. Napisał w „Dialogu” w 1960 roku Regulamin krytyki teatralnej, w którym jako punkt pierwszy umieścił zdanie: „Krytykiem teatralnym jest każdy obywatel PRL zajmujący się odpowiednio do swych zdolności krytyką teatralną”. Jak napisał jego uczeń i przyjaciel, Janusz Majcherek, „gdyby złośliwe komentarze mogły zabijać, Jerzy miałby legion ofiar na sumieniu. Z jego powiedzeń klasycznych niech za przykład posłuży to: »Jest tylko jedna rzecz gorsza od teatru jednego aktora: teatr jednej aktorki«. Jerzy, czuły na kobiecość, wprost uwielbiał drażnić i prowokować nutą mizoginizmu. Ale o paru jego dawnych podbojach krążyły legendy. Kochając anegdoty, sam był przedmiotem anegdot”.
 
Oprócz wielu funkcji, które pełnił, i wielu miejsc, dla których pisał, warto wspomnieć jeszcze o jego tłumaczeniach – z języka rosyjskiego i niemieckiego, na przykład pism Meyerholda, a także kilku dramatów. Był członkiem wielu gremiów i rad. W 1993 roku otrzymał Superwiktora, a w 2001 roku – Ludwika – nagrodę krakowskiego środowiska teatralnego. W 2003 został Kawalerem Krzyża Oficerskiego Orderu Odrodzenia Polski.
 
Jerzy Koenig zmarł 12 lipca 2008 roku w Warszawie i został pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach. Od października 2008 roku Wydział Wiedzy o Teatrze Akademii Teatralnej w Warszawie przyznaje absolwentom Nagrodę im. Jerzego Koeniga za szczególne osiągnięcia w ciągu trzech lat od ukończenia studiów.

Źródło:

Jerzy Koenig, Rekolekcje teatralne , Warszawa 1979.

 

Metryczka:

Podziel się:  

Oceń artykuł:
  Aktualna ocena: 3,2 (głosów: 1237)

Komentarze (0):

Aby dodawać komentarze musisz się zalogować!

Powiązane lokalizacje

Mapa

Zaloguj się przez Facebook
Connect to your Facebook Account
Logowanie



rejestracja
zapomniałem hasła

Newsletter