Używamy plików cookies, by ułatwić korzystanie z naszych serwisów.
Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na Twoim dysku zmień ustawienia swojej przeglądarki. Kliknij "Zamknij" aby zaakceptować naszą Politykę prywatności.

[ Zamknij ]

Wasze wpisy

Trzy namiętności Marii Dulębianki

Autor wpisu: Marta Konarzewska
Data publikacji: 11.05.2011
Okres historyczny: 1800-1914

W życiu Marii Dulębianki można wyróżnić trzy główne okresy i trzy wielkie namiętności. Pierwszy okres to samodzielność, edukacja i intensywna twórczość artystyczna. Drugi – wspólne życie z pisarką Marią Konopnicką. Trzeci – samotne życie we Lwowie.

Pierwsza namiętność to malarstwo. Nieformalną edukację w tej dziedzinie rozpoczęła Maria w rodzinnym Krakowie. Nieformalną, gdyż mimo niezwykłego talentu, jako kobieta nie miała wstępu do Szkoły Sztuk Pięknych. Udało jej się wyjechać do Wiednia i tam podjąć studia m. in. pod kierunkiem Horowitza. Po dwóch latach przyjechała do Warszawy, by zostać jedną z uczennic Wojciecha Gersona, i niebawem znów wyjechać, tym razem do Paryża, do Académie Julian. Swoje prace wystawiała początkowo w Krakowie, a potem w innych miastach. Była nagradzana i wyróżniana, obraz Studjum dziewczyny zakupiło Muzeum Narodowe. Malowała przede wszystkim portrety, głównie kobiet i dzieci, a od lat osiemdziesiątych niemal wyłącznie Marii Konopnickiej.
 
To ona właśnie była drugą wielką namiętnością malarki.
 
Żyły razem aż do śmierci pisarki, razem mieszkały i pracowały. Różnica wieku między nimi wynosiła 19 lat , ale to zdawało się nie przeszkadzać we wzajemnym zrozumieniu i szukaniu wspólnych celów. Czy tę relację określić mianem głębokiej przyjaźni, czy miłości, nie wiemy. Konopnicka nie była wylewna w swych listach. „Ja nawet do najbliższych piszę tak, aby to mógł czytać p. żandarm, jeśli mu przyjdzie ochota”, zwierzała się.
 
Dość więc powiedzieć, że Dulębianka przeżyła z Konopnicką dwadzieścia lat, głównie w podróżach, przede wszystkim na południe Europy: do Włoch, Austrii, Niemiec, Szwajcarii, Francji. W listach do dzieci Konopnicka nie komentowała po
jawienia Dulębianki, po prostu zaczęła pisać wszystko w liczbie mnogiej – „postanowiłyśmy”, zwiedziłyśmy” itd. W tych też listach nazywała Dulębiankę „Pietrkiem”. Mówiła też „Pietrek z powycieranymi łokciami”. Opisując w jednym z listów napierający na nią tłok przy zejściu ze statku, dodała: „Pietrek blady i mężny , nic się nie bał, tylko mnie bronił”.
 
Określenie „Pietrek” było trafne. Dulębianka nosiła się męsko. Krótko ostrzyżona, w surducie, z monoklem. Polowała i jeździła konno.
 
Rolę zarezerwowaną dla mężczyzn pragnęła przyjąć także w polityce. I to była jej trzecia wielka namiętność. Emancypacja kobiet. W 1884 roku we Lwowie domagała się prawa do głosowania bez męskich pełnomocników. Rok później – dopuszczenia kobiet do krakowskiej Szkoły Sztuk Pięknych. W 1897 roku związała się z lwowskim ośrodkiem emancypacyjnym. Publikowała teksty w feministycznym magazynie „Ster”. Wygłaszała odczyty, m.in. Dlaczego ruch kobiecy rozwija się tak powoli? w Zakopanem w 1901 roku.
W 1903 roku w słynnym zbiorze Głos kobiet w kwestii kobiecej ogłosiła doskonały tekst O twórczości kobiet.
 
Ale najważniejszy był rok 1908. Wtedy to Komitet Wyborczy Ludowców i Koło Oświatowe Postępowych Kobiet, zaproponowały jej udział w spektakularnej akcji. Miała Dulębianka zostać kandydatką do Sejmu Galicyjskiego, a tym samym ikoną emancypacji. Zgodziła się. Przygotowała mowę kandydacką i podjęła wszelkie konieczne działania umożliwiające start w wyborach.
 
„Dulębianka z wypiekami na twarzy, nie je, nie śpi, tylko pakuje w siebie brom, który jej nic nie pomaga” – opisywała to wszystko Konopnicka. Nieco jednak pomogło. Bohaterka uzyskała spore poparcie. Za wystawieniem jej kandydatury zagłosowało ponad 400 mężczyzn. To był wyczyn. Mimo że kandydatura, to jasne, została odrzucona „z przyczyn formalnych”. „Pietrek” była kobietą. Chodziło jednak o symbol, o gest, o precedens, a ten został zapamiętany, jako zwieńczenie jej wielkiej emancypacyjnej namiętności.

Źródło:

K. Tomasik, Homobiografie. Pisarki i pisarze polscy XIX i XX wieku, Warszawa 2008.
Krakowski szlak kobiet. Przewodniczka po Krakowie emancypantek, pod red. Ewy Furgał, Kraków 2009.

Metryczka:

Podziel się:  

Oceń artykuł:
  Aktualna ocena: 3,3 (głosów: 1402)

Komentarze (0):

Aby dodawać komentarze musisz się zalogować!

Powiązane lokalizacje

Galeria

Trzy namiętności Marii Dulębianki
Trzy namiętności Marii Dulębianki
Trzy namiętności Marii Dulębianki

Mapa

Zaloguj się przez Facebook
Connect to your Facebook Account
Logowanie



rejestracja
zapomniałem hasła

Newsletter