Używamy plików cookies, by ułatwić korzystanie z naszych serwisów.
Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na Twoim dysku zmień ustawienia swojej przeglądarki. Kliknij "Zamknij" aby zaakceptować naszą Politykę prywatności.

[ Zamknij ]

Wasze wpisy

Wiązowna. Na styku sztuki i historii

Autor wpisu: Magda Nolberczak
Data publikacji: 11.05.2011
Okres historyczny: Oświecenie XVIII w.

Wiązowna to urokliwa wieś położona w powiecie otwockim. Poczuć tu można zarówno ducha wielkich Polaków, jak i niezwykły synkretyzm architektury, muzyki i malarstwa, a wszystko to wpisuje się w piękny mazowiecki krajobraz.

Wiązowna od schyłku XIX wieku była wsią letniskową. W Warszawie międzywojennej powszechnym sposobem odpoczynku w sezonie wiosenno-letnim były wyjazdy rodzinne właśnie na letniska. Można pokusić się o stwierdzenie, że Wiązowna była dawniej tym, czym obecnie jest Kazimierz – centrum spotkań z szeroko pojętą kulturą, a zarazem miejscem odpoczynku. Wśród wypoczywających w tej ciekawej miejscowości można było spotkać ludzi inteligencji i artystów. W samej Wiązownie bywali wówczas Jan Kiepura, Maria Dąbrowska, Zofia Kossak-Szczucka, Maria Rodziewiczówna, Władysław Reymont. Dziś miejsce to także zachęca do majowych (i nie tylko) wycieczek.
 
Ciekawa historia wiąże się z letnią rezydencją magnacką Lubomirskich w Wiązownie. Przybywali tu bowiem artyści, naukowcy z Polski i świata: poeta Franciszek Karpiński, Jakub Jasiński, Jacques-Henri Bernardin de Saint Pierre, Scipione Piattoli, Stanisław Konarski. Przed szpiegami carycy Katarzyny ukrywał się tu w 1764 i 1767 roku biskup Adam Krasiński. W pałacu stacjonował książę Józef Poniatowski, tu ogłosił 6 maja 1809 roku odezwę Do Polaków w zaborze austriackim. W XIX wieku pałac przeszedł w ręce nowych elit rodzącego się przemysłu – rodzin Szlenkierów i Neumanów. Dzięki Szymonowi Neumanowi do dziś możemy podziwiać przepiękny park krajobrazowy, nazywany zresztą Parkiem Neumana. W 1939 roku pracowała tu grupa operacyjna generała Władysława Andersa. Obecnie zespół pałacowo-parkowy jest wartościowym obiektem o ciekawej szacie roślinnej oraz interesującym układzie kompozycyjnym. Sam pałac z biegiem czasu przeistoczył się z barokowego cuda w eklektyczną mieszaninę stylów, ale nadal budzi podziw.
 
Przyjeżdżając do Wiązowny, warto zwrócić uwagę na tutejszy kościół pod wezwaniem Świętego Wojciecha, który liczy ponad 200 lat i jest zabytkiem III klasy, zbudowanym w stylu klasycystycznym orientowanym. Nie bez powodu stał się on kolejnym muzyczno- architektonicznym przystankiem na szlaku Mazowsza w Koronie. W miejscu tym dawniej znajdował się drewniany kościółek, który uległ zniszczeniu na skutek cyklicznych wylewów pobliskiej rzeki Mienia. Jak wiele miejsc w Polsce również i to ma swoją legendę. Nowy kościół planowano początkowo wybudować nieco dalej w kierunku Płachty, jednak jak powiadają z dawien dawna, woły ciągnące materiał budowlany (z którego miała być skonstruowana świątynia) zatrzymały się i nie chciały ruszyć. W tym momencie dzwony wybiły na Anioł Pański. Uznano to za znak, że właśnie tu powinien stanąć nowy kościół i tak też się stało.
 
Nowa świątynia została wybudowana w latach 1794–1797 dzięki hojności księżnej Marii z Lubomirskich Radziwiłłowej. Zaprojektował ją w stylu empire prawdopodobnie Szymon Bogumił Zug – architekt zasłużony dla kultury polskiej. Piękną fasadę kościoła w Wiązownie tworzą jońskie kolumny, pilastry i fronton z szerokim portykiem kolumnowym zwieńczonym trójkątnym szczytem. Środek tympanonu zdobi „Oko Opatrzności”. Przed kościołem stoi zabytkowa drewniana dzwonnica – przykład dawnego ciesielstwa polskiego.
 
Uwagę zwracają oryginalne okna oraz ołtarz główny z umieszczonymi tam relikwiami świętych męczenników Klemensa i Teodory. Wnętrze jest ponadto ozdobione obrazami pędzla cenionego przedstawiciela neoklasycyzmu – Antoniego Brodowskiego (portretował m.in. Juliana Ursyna Niemcewicza, księcia Józefa Poniatowskiego, Wojciecha Bogusławskiego) W nawie głównej na suficie zobaczymy malowidła Zygmunta Wieniawy Narkiewicza: Apoteoza świętego Wojciecha, a na fasetach bocznych Wykupienie zwłok świętego Wojciecha. W okresie drugiej wojny światowej kościół został częściowo zniszczony na skutek nalotów niemieckich i działań artyleryjskich. W latach 1945–1946 przywrócono go do pierwotnej świetności, ale z sześciu bocznych witraży nawy głównej zachowały się tylko dwa: świętego Zachariasza i świętej Anny.
 
Jeśli chcesz posłuchać muzyki klasycznej w atmosferze dawnego letniska, przyjedź do Wiązowny. Dzięki projektowi Mazowsze w Koronie, realizowanemu przez Mazowieckie Centrum Kultury i Sztuki, będzie można tu posłuchać niezwykłych inspiracji chopinowskich według koncepcji artystycznej Marii Pomianowskiej. Chopin na 5 kontynentach to próba spotkania międzykulturowego, którego główną osią są wybrane dzieła wielkiego polskiego kompozytora. Utwory zainspirowane twórczością Chopina to zderzenie instrumentarium etnicznego z instrumentami muzyki klasycznej i ludowej Europy. To także spotkanie popularnych tematów muzyki tradycyjnej wielu kontynentów z wybranymi utworami Chopina. Warto zatem, nacieszywszy wzrok pięknem tutejszej przyrody, oddać się tym muzycznym inspiracjom we wnętrzach kościoła pod wezwaniem Świętego Wojciecha.

Źródło:

Małgorzata Kalicińska, Mazowsze w Koronie,omówienia programowe, Mazowieckie Centrum Kultury i Sztuki, Warszawa 2011.
Wiązowna w okresie międzywojennym – magazyn historyczny: listopad 1918–sierpień 1920; opracowanie: J. Filimonow na podstawie: praca zbiorowa pod red. K. Oktabińskiego, Wiązowna 15971997. Kartki z dziejów parafii i gminy, Bydgoszcz 1997.
K. Oktabiński, Nad Mienią i Świdrem, cz. III, Otwock 2004.
K. Oktabiński, Śladami filantropów, Warszawa 2007.
Stanisława i Krzysztof Oktabińscy, Czyn zbrojny nad Mienią i Świdrem, Otwock–Wiązowna 2006.

Metryczka:

Podziel się:  

Oceń artykuł:
  Aktualna ocena: 3,3 (głosów: 1357)

Komentarze (0):

Aby dodawać komentarze musisz się zalogować!

Powiązane lokalizacje

Galeria

Na styku sztuki i historii
Na styku sztuki i historii
Na styku sztuki i historii

Mapa

Zaloguj się przez Facebook
Connect to your Facebook Account
Logowanie



rejestracja
zapomniałem hasła

Newsletter