Używamy plików cookies, by ułatwić korzystanie z naszych serwisów.
Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na Twoim dysku zmień ustawienia swojej przeglądarki. Kliknij "Zamknij" aby zaakceptować naszą Politykę prywatności.

[ Zamknij ]

Wasze wpisy

Chorzele – z filmową historią w tle

Autor wpisu: Magda Nolberczak
Data publikacji: 17.05.2011

Chorzele są kolejnym przystankiem na mazowieckim, muzyczno-zabytkowym szlaku. To mała miejscowość założona w XV wieku, leży w powiecie przasnyskim. Dawniej zaledwie dwa kilometry od granic Chorzeli rozpoczynała się linia rozgraniczająca mazowiecką Rzeczpospolitą od Prus Książęcych, co miało niebagatelny wpływ na późniejsze dzieje tego miasta. Miejsce to jest też często kojarzone z niemieckim filmem propagandowym, który powstawał tu w okresie okupacji. Na krótki czas Chorzele zostały zamienione w plan filmowy i jak twierdzą niektórzy, od tamtych czasów niewiele się tu architektonicznie zmieniło. Czy tak jest w istocie?

Region ten stanowił swego rodzaju tygiel, w którym spotykały się rozmaite prądy, narodowości, wizje i opinie. W maju 1542 roku król Zygmunt Stary nadaje Chorzelom prawa miejskie, a dziewięć lat później, z fundacji królowej Bony, powstaje parafia pod wezwaniem Świętego Mikołaja. Chorzele mocno ucierpiały w trakcie wojen toczonych na rubieżach kraju w XVII i XVIII wieku. Po trzecim rozbiorze na krótko miasto znalazło się pod rządami pruskimi, jednak od 1815 roku rządy objęli tu Rosjanie. Przez cały XIX wiek Chorzele były świadkami ważnych wydarzeń wojennych: przemarszu Napoleona w 1807 roku i walk powstańczych z 1830 i 1863 roku. Za pomoc w powstaniu styczniowym Chorzele utraciły prawa miejskie; przywrócono je dopiero w 1919 roku.
 
Wielkim wydarzeniem dla Chorzeli z okresu międzywojennego była wizyta prezydenta Ignacego Mościckiego (w maju 1930 roku). W czasie wojny miasto zostało wcielone bezpośrednio do Rzeszy. W 1940 roku chorzelski rynek na kilka miesięcy został zamieniony w plan filmowy – zrealizowano tu wiele ujęć słynnego filmu propagandowego pt. Heimkehr (Powrót do ojczyzny), nakręconego na zlecenie Josepha Goebbelsa. Produkcji nadano niemal hollywoodzki rozmach, a jego reżyserem był Gustaw Ucicky, który debiutował w kinie niemym, autor filmów z Marleną Dietrich, syn wielkiego malarza Gustawa Klimta. Warto dodać, że w filmie obok kilku gwiazd z Wiednia wystąpili także warszawscy aktorzy oraz polscy i żydowscy mieszkańcy Chorzeli. Ich udział miał uwiarygodnić propagandowe oszustwo dotyczące Polaków – zorganizowanie pogromu dzielnych osadników niemieckich. Kilkoro polskich aktorów po wojnie trafiło za udział w tej produkcji do więzienia. Ciekawostką jest też to, że filmowcami opiekował się kapitan Wilm Hosenfeld – ten sam, który cztery lata później uratuje Władysława Szpilmana, rozsławionego niedawno przez Romana Polańskiego dzięki filmowi Pianista.
 
Najciekawszym i godnym uwagi zabytkiem tutejszej architektury jest murowany kościół parafialny pod wezwaniem Trójcy Przenajświętszej. Został on zbudowany dzięki staraniom księdza Pawła Laguny w latach 1872–1878 według projektu warszawskiego architekta Adolfa Schimmelpfenniga, ucznia Henryka Marconiego. Warto zwrócić uwagę, że pierwotny projekt chorzelskiego kościoła był autorstwa samego Marconiego, jednak brak środków uniemożliwił jego budowę według tych wytycznych. Kościół w Chorzelach został konsekrowany w 1886 roku przez biskupa pomocniczego Henryka Kossowskiego. Budowla została wzniesiona w stylu neoromańskim, na planie krzyża. Kościół jest trójnawowy – każdą z naw wieńczy ołtarz (lewy boczny ołtarz jest poświęcony Matce Boskiej Nieustającej Pomocy, prawy boczny – świętemu Mikołajowi, patronowi parafii). Do 1889 roku wykończono wieżę kościelną, w której zawieszono dwa dzwony: „Mikołaja” i „Stanisława”. Kościół ucierpiał kilkukrotnie, najpierw podczas I wojny światowej, kiedy to, co ciekawe, cudem ocalała jedynie figurka Matki Boskiej stojąca obok świątyni, a następnie w wyniku pożaru. Odbudowa ostatecznie zakończyła się dopiero w 1980 roku.
 
Doskonałą okazją do sprawdzenia, czy i jak zmieniły się Chorzele na przestrzeni wieków, będzie wycieczka w te rejony i udział w koncercie w kościele parafialnym pod wezwaniem Trójcy Przenajświętszej, jako że miejsce to jest kolejnym przystankiem projektu Mazowieckiego Centrum Kultury i Sztuki – Mazowsze w Koronie.

Źródło:

Małgorzata Kalicińska, Mazowsze w Koronie, omówienia programowe, Mazowieckie Centrum Kultury i Sztuki, Warszawa 2011.
„Polityka”, nr 25 (2355), 22 czerwca 2002 roku, s. 100–105.
http://regiony.poland.gov.pl/mazowieckie/Dziedzictwo,i,kultura,114.html

Metryczka:

Podziel się:  

Oceń artykuł:
  Aktualna ocena: 3,3 (głosów: 1475)

Komentarze (0):

Aby dodawać komentarze musisz się zalogować!

Powiązane lokalizacje

Galeria

Chorzele  - tygiel Mazowsza
Chorzele  - tygiel Mazowsza
Chorzele  - tygiel Mazowsza

Mapa

Zaloguj się przez Facebook
Connect to your Facebook Account
Logowanie



rejestracja
zapomniałem hasła

Newsletter