Używamy plików cookies, by ułatwić korzystanie z naszych serwisów.
Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na Twoim dysku zmień ustawienia swojej przeglądarki. Kliknij "Zamknij" aby zaakceptować naszą Politykę prywatności.

[ Zamknij ]

Wasze wpisy

Przedwojenny Józefów Biłgorajski na wirtualnej makiecie

Autor wpisu: laskarzewska
Data publikacji: 30.05.2011
Okres historyczny: 20-lecie międzywojenne 1918-1939

Przedwojenny Józefów Biłgorajski był przykładem sztetla, czyli małej, prowincjonalnej gminy żydowskiej w przedwojennej wschodniej Europie.

Józefów Biłgorajski został założony 3 grudnia 1725 roku na gruntach wsi Majdan Nepryski przez ordynata Tomasza Józefa Zamoyskiego i był ostatnim (dziesiątym) miastem powstałym w obrębie Ordynacji Zamojskiej.

Żydzi zaczęli się osiedlać w Józefowie zaraz po nadaniu miastu przywileju lokacyjnego w 1725 roku. Mieszkali przeważnie w południowej części rynku, przy głównej ulicy – Sitarskiej.

Przedwojenny Józefów Biłgorajski był przykładem sztetla (sztetlech oznacza w jidysz „małe miasteczko”), czyli małej, prowincjonalnej gminy żydowskiej w przedwojennej wschodniej Europie (Rosji, Polsce, na Litwie, wschodniej części cesarstwa austro-węgierskiego). Była to żydowska wspólnota o specyficznym układzie społecznym i charakterystycznej obyczajowości. Sztetl miał własne elity kulturalne i intelektualne, które pełniły funkcję lokalnych autorytetów. Takie zdarzenia, jak narodziny, małżeństwo, śmierć, zbiorowość przeżywała wspólnie. Opiekowano się miejscowymi żebrakami i chorymi. Dawało to poczucie bezpieczeństwa. Jednak z drugiej strony życie każdego mieszkańca było poddane społecznej kontroli, a potrzebę prywatności uważano za coś podejrzanego.

Dzięki pracy Ośrodka „Brama Grodzka – Teatr NN” oraz uczniów i nauczycieli z Liceum Ogólnokształcącego w Józefowie przedwojenny Józefów Biłgorajski można oglądać na wirtualnej makiecie. Jest to innowacyjna aplikacja umożliwiająca poznanie historycznej zabudowy sztetla, jakim był Józefów, oraz zapoznanie się z informacjami dotyczącymi fenomenu kulturowego miasteczek Lubelszczyzny. Do makiety zostały podłączone materiały dotyczące różnych aspektów życia w przedwojennym sztetlu. Stanowią one kompendium wiedzy o historii i dziedzictwie kulturowym miejsca, wykorzystującym różnego typu multimedia. W wyniku żmudnej współpracy historyków, grafików komputerowych z pracownikami lubelskiego ośrodka na makiecie odtworzono nieistniejącą już charakterystyczną zabudowę tej miejscowości. Do budynków, między innymi ratusza, domu ludowego, synagogi czy kościoła, dołączono szczegółowe informacje o tych obiektach. Projekt zrealizowano w ramach programu Akademia Orange. Wirtualny model przedwojennego Józefowa został stworzony przy pomocy oprogramowania Google Earth.

Źródło:

Cała A., Węgrzynek H., Zalewska G., Historia i kultura Żydów polskich. Słownik, Warszawa 2000, s. 338.
Ćwik W., Dzieje Józefowa, Rzeszów 1992.
Górak J., Miasta i miasteczka Zamojszczyzny, Zamość 1990.
Leksykon Lublin, Miasteczka Lubelszczyzny – sztetl, http://teatrnn.pl/leksykon/node/1927/miasteczka_lubelszczyzny_%E2%80%93_sztetl
Leksykon Lublin, Józefów Biłgorajski – sztetl, http://teatrnn.pl/leksykon/node/2004/j%C3%B3zef%C3%B3w_bi%C5%82gorajski_%E2%80%93_sztetl

Metryczka:

Podziel się:  

Oceń artykuł:
  Aktualna ocena: 3,3 (głosów: 1626)

Komentarze (0):

Aby dodawać komentarze musisz się zalogować!

Powiązane lokalizacje

Mapa

Zaloguj się przez Facebook
Connect to your Facebook Account
Logowanie



rejestracja
zapomniałem hasła

Newsletter