Używamy plików cookies, by ułatwić korzystanie z naszych serwisów.
Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na Twoim dysku zmień ustawienia swojej przeglądarki. Kliknij "Zamknij" aby zaakceptować naszą Politykę prywatności.

[ Zamknij ]

Wasze wpisy

Johann Riedel. Rzeźbiarz w podróży

Autor wpisu: Artur Kolbiarz (Program Drogi Baroku, www.drogibaroku.org), oprac. Agata Trzebuchowska
Data publikacji: 21.06.2011
Okres historyczny: Barok XVII w.

Życie i twórczość Johanna Riedela znamy stosunkowo dobrze, przetrwała bowiem do naszych czasów jego autobiografia, będąca nieocenionym źródłem informacji na temat okoliczności życia i pracy ówczesnych artystów.

Riedel urodził się 22 kwietnia 1654 roku w Vaclavovie (Velkruby) na Śląsku Opawskim. Naukę zawodu rozpoczął późno, dopiero w wieku 19 lat, kiedy w nieodległym od jego rodzinnej miejscowości Bruntalu został uczniem mistrza stolarskiego – Christopha Dihla. Zgodnie z przepisami cechowymi po trzech latach został wyzwolony na czeladnika i przeniósł się do Kutnej Hory, gdzie zamieszkał w kolegium jezuickim i doskonalił umiejętności pod opieką swego starszego o 15 lat brata Georga – stolarza oraz zakonnika. Przez kolejne 4 lata Johann pomagał bratu przy wykonywaniu licznych ołtarzy do kościoła pod wezwaniem Świętej Barbary, a także poszerzał zakres swych kompetencji, pobierając nauki u miejscowego rzeźbiarza – Kaspra Eigela.

Pragnieniem Riedela było – jak sam o tym pisał – wstąpienie do jezuitów, lecz dopiero po osiągnięciu odpowiednich kwalifikacji zawodowych. Świadom ograniczeń prowincjonalnego środowiska artystycznego, twórca opuścił Kutną Horę z mocnym postanowieniem udania się do Włoch, wówczas uchodzących w powszechnym mniemaniu za centrum sztuki europejskiej.

Pierwszym przystankiem w podróży była Praga, gdzie nieznany nam z nazwiska, a zaznajomiony z Rzymem rzeźbiarz szwajcarski poradził artyście, aby starał się dostać do tamtejszej Akademii. Trasa wędrówki wiodła przez terytorium Szwajcarii. Z powodu zarazy panującej na znacznym terytorium kraju Riedel spędził dwa miesiące w wolnej od kataklizmu Lucernie, praktykując u bliżej niesprecyzowanego rzeźbiarza.

Następnie podjął się wykonania rzeźbiarskiej grupy Ukrzyżowania w cysterskim opactwie w Lützel. Zakonnicy byli na tyle zadowoleni z wykonanych prac, że zaproponowali artyście stałą pracę, jednakże rzeźbiarz niezadowolony z atmosfery panującej w opactwie udał się w dalszą podróż. Tym razem dotarł do Lyonu i tu pracował przez siedem kolejnych miesięcy. Tutaj też ostatecznie porzucił zamiar wędrówki do Rzymu, a dowiedziawszy się o istnieniu Akademii w Paryżu, przeniósł się do stolicy Francji, gdzie przez niemal półtora roku kształcił się wspólnie z rzeźbiarzami akademickimi.

Pod koniec 1682 roku Riedel powrócił wreszcie do Pragi i wstąpił w szeregi Towarzystwa Jezusowego. Od 1692 roku do swej śmierci w 1736 roku Johann Riedel był koadiutorem w klasztorze świdnickim, pełnił funkcje rzeźbiarza i stolarza. Był czynny zawodowo do późnej starości i dopiero w wieku 73 lat w wyniku choroby zaprzestał pracy.

Przybycie Riedela do Świdnicy wiązało się z objęciem funkcji kierownika barokizacji gotyckiego kościoła pod wezwaniem Świętego Stanisława i Świętego Wacława, odkupionego przez jezuitów od klarysek w 1662 roku. Artysta działał bardzo prężnie, stał na czele zorganizowanego przez siebie warsztatu i szybko zdobył sobie uznanie władz miejscowego konwentu. Skład osobowy rozbudowanej pracowni przeważnie uzupełniali inni zakonnicy, wyuczeni w rzemiośle stolarskim i rzeźbiarskim. Na początku XVIII wieku do współpracy z Reidelem został dodatkowo zaproszony świdnicki rzeźbiarz Georg Leonhard Weber, dysponujący własnym warsztatem. Łącznie przez kilkadziesiąt lat obie pracownie wykonały do świdnickiej świątyni szereg ołtarzy, ambonę, prospekt organowy oraz wiele pojedynczych przyściennych i przyfilarowych figur. Co istotne, Riedel w większości sam przygotowywał projekty wykonywanych przez siebie sprzętów kościelnych. Dostarczał ich także wspomnianemu Weberowi. W efekcie kościół w Świdnicy został udekorowany wyposażeniem jednolitym pod względem stylowym i posiadającym spójną koncepcję.

Dominujące w dziełach Riedela klasycyzujące francuskie wzorce (choćby ołtarz główny odwołujący się kształtem do retabulum z kościoła Val-de-Grâce w Paryżu) bywają urozmaicone pomysłami podpatrzonymi w Pradze (forma ambony nawiązująca do kazalnicy z kościoła Matki Boskiej Zwycięskiej) oraz przejętymi za pośrednictwem grafiki z rzeźby rzymskiej (powtórzenie kompozycji Kościół zwyciężający Herezję z rzymskiego kościoła Sant’Ignazio w rzeźbach świdnickiego ołtarza Świętego Ignacego Loyoli). Mimo zaznajomienia ze sztuką wielkich europejskich centrów artystycznych w niektórych dziełach Riedela są wyraźnie widoczne elementy wyuczone jeszcze podczas edukacji w Kutnej Horze – szczególnie w płaskorzeźbach, ewidentnie nawiązujących do prac Kaspra Eigela.

Postać Johanna Riedela zdecydowanie zdominowała świdnickie środowisko rzeźbiarskie na przełomie XVII i XVIII wieku, a jego dzieła stanowią unikatowy w tym czasie w skali Śląska przykład posługiwania się silnie klasycyzującą orientacją stylową o francuskim rodowodzie.

Najważniejsze dzieła Johanna Riedla i jego warsztatu:
1. Konary, kościół parafialny pod wezwaniem Podwyższenia Krzyża Świętego:

  • zespół ołtarzy i figur wolno stojących, około 1720 roku.

2. Kutna Hora, kościół parafialny pod wezwaniem Świętej Barbary:

  • ołtarze Świętego Ignacego Loyoli, Świętego Franciszka Ksawerego i Najświętszej Marii Panny, około 1676 roku (wykonane wspólnie z Georgiem Weberem i Kasprem Eigelem).

3. Świdnica, kościół katedralny pod wezwaniem Świętego Stanisława i Świętego Wacława:

  • ołtarz główny, około 1692–1699 roku;
  • ołtarze boczne Świętego Krzyża i Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Marii Panny, około 1696 roku;
  • ołtarz Świętego Jana Nepomucena, 1698 rok;
  • ambona, 1698 rok;
  • ołtarze Świętego Dyzmy, Świętego Judy Tadeusza i Świętego Ignacego Loyoli, 1699 rok;
  • ołtarze Świętego Franciszka Ksawerego i Bożego Ciała, 1703 rok.

Źródło:

Wpis umieszczony dzięki uprzejmości koordynatorów Programu Drogi Baroku: http://www.drogibaroku.org/mod/resource/view.php?id=37.

Metryczka:

Podziel się:  

Oceń artykuł:
  Aktualna ocena: 3,2 (głosów: 1388)

Komentarze (0):

Aby dodawać komentarze musisz się zalogować!

Powiązane lokalizacje

Powiązane tagi

Mapa

Zaloguj się przez Facebook
Connect to your Facebook Account
Logowanie



rejestracja
zapomniałem hasła

Newsletter