Używamy plików cookies, by ułatwić korzystanie z naszych serwisów.
Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na Twoim dysku zmień ustawienia swojej przeglądarki. Kliknij "Zamknij" aby zaakceptować naszą Politykę prywatności.

[ Zamknij ]

Wasze wpisy

Peter Brandl, Święty Bernard z Clairvaux z aniołem

Autor wpisu: Malwina Zaremba (Program Drogi Baroku, www.drogibaroku.org)
Data publikacji: 21.07.2011
Okres historyczny: Barok XVII w.

Obraz Petera Brandla Święty Bernard z aniołem w kościele parafialnym pod wezwaniem Świętej Rodziny w Chełmsku Śląskim powstał prawdopodobnie w latach 1731–1732, czyli w czasie, gdy Brandl przebywał w opactwie Cystersów w Krzeszowie, realizując zamówienia tamtejszego opata Innozenza Fritscha. Obraz ma swój kompozycyjny odpowiednik w postaci wiszącego na sąsiednim filarze wizerunku świętego Innocentego pędzla innego artysty pracującego dla opata Fritscha, Georga Wilhelma Neunhertza. Najprawdopodobniej oba obrazy były pierwotnie przeznaczone do dekoracji jednej z sal klasztoru krzeszowskiego i dopiero później zostały umieszczone na filarach w kościele w Chełmsku Śląskim.

Malowidło Brandla przedstawia świętego Bernarda z Clairvaux (1090–1153), wybitnego reformatora zakonu cystersów, teologa oraz Doktora Kościoła, który ze względu na dar wymowy zwany był Miodopłynnym Doktorem (Doctor Mellifluus). Został on ukazany w półpostaci, w habicie cysterskim, z otwartą księgą na kolanach. Ekspresyjny gest lewej reki oraz oczy podniesione ku górze sugerują, że święty doznaje właśnie wizji lub jest w duchowym uniesieniu. Przed nim stoi bowiem anioł wskazujący ręką na krzyż oraz inne narzędzia Męki Pańskiej, które są jednym z charakterystycznych atrybutów świętego Bernarda, znanego z niezwykłej czci wobec Męki Chrystusa. Cała scena rozgrywa się na tle pejzażu: zza pleców świętego wyłania się rozłożyste drzewo, a ponad aniołem widać fragment zachmurzonego nieba.

Realistycznie ukazana postać świętego Bernarda z twarzą zwróconą w stronę widza najprawdopodobniej jest kryptoportretem opata Fritscha. Wskazuje na to także podobieństwo twarzy świętego do wizerunku opata z jego zachowanego portretu (namalowanego po 1732 roku), który jest przechowywany w klasztorze Benedyktynek w Krzeszowie. Ponadto dzieło Neunhertza, tworzące parę z obrazem Brandla, ukazuje imiennika i świętego patrona opata Fritscha – świętego Innocentego I, który był papieżem w latach 401–417. Można więc uznać, że powiązanie w ten sposób wizerunków dwóch znakomitych świętych z postacią Fritscha było swego rodzaju pochwałą cnót krzeszowskiego opata. Być może stanowiło ono także formę wyrażenia wdzięczności przez dwóch artystów, którzy bardzo wiele zawdzięczali swojemu mecenasowi. Co ciekawe, około 1752 roku powstało kolejne dzieło inspirowane – zwłaszcza pod względem kompozycji – płótnem Brandla. Był to obraz Felixa Antona Schefflera ukazujący świętego Benedykta, który otrzymał rysy twarzy następnego krzeszowskiego opata, Benedicta II Seidla.

Święty Bernard z aniołem powstał w końcowym okresie twórczości Brandla, okresie, który – jak dotąd uważano – miał znaczyć spadek możliwości twórczych artysty. Brandl ścigany przez swoich wierzycieli i coraz słabszy fizycznie, miał tworzyć obrazy już tylko coraz gorsze pod względem artystycznym. Chełmskie dzieło zdecydowanie przeczy tym opiniom. Świetnie skomponowany obraz w charakterystycznej dla Brandla półpostaciowej, realistycznej konwencji został wręcz brawurowo namalowany w szkicowej swobodnej manierze praskiego artysty, znanej z jego najlepszych prac. Jeśli do tego dodamy jeszcze dużą ekspresję dzieła, spotęgowaną za pomocą silnych kontrastów światłocieniowych, to śmiało możemy uznać chełmski obraz za jedno z najznakomitszych dzieł Brandla, jakie wykonał on w całej karierze artystycznej.

Źródło:

Wpis umieszczony dzięki uprzejmości koordynatorów Programu Drogi Baroku: http://www.drogibaroku.org/mod/resource/view.php?id=63.

Metryczka:

Podziel się:  

Oceń artykuł:
  Aktualna ocena: 3,4 (głosów: 1276)

Komentarze (0):

Aby dodawać komentarze musisz się zalogować!

Mapa

Zaloguj się przez Facebook
Connect to your Facebook Account
Logowanie



rejestracja
zapomniałem hasła

Newsletter