Używamy plików cookies, by ułatwić korzystanie z naszych serwisów.
Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na Twoim dysku zmień ustawienia swojej przeglądarki. Kliknij "Zamknij" aby zaakceptować naszą Politykę prywatności.

[ Zamknij ]

Wasze wpisy

Litewskie grodzisko w Zamczysku

Autor wpisu: Mariusz Derecki
Data publikacji: 23.07.2011
Okres historyczny: Średniowiecze V-XV w.

Średniowieczne grodzisko litewskie na dawnym pograniczu mazowiecko-litewskim.

Północne obrzeża Puszczy Knyszyńskiej urzekają malowniczością łagodnie falującego krajobrazu, magią urokliwych wiosek o drewnianej wciąż jeszcze w większości zabudowie, przydrożnymi, smukłymi kilkumetrowymi krzyżami, cudem ocalałymi drewnianymi wiatrakami „holendrami” oraz wiekowymi bielonymi murowanymi kapliczkami.

W XIV wieku w okolicach tych przebiegała wyznaczona umową granica między Litwą a Mazowszem.

13 sierpnia 1358 roku książę mazowiecki Siemowit i książę litewski Kiejstut podpisali traktat graniczny wytyczający granicę ciągnącą się od Kamiennego Brodu do Rajgrodu, dalej rzeką Nettą aż do jej ujścia do Biebrzy, następnie Biebrzą do Targowiska (obecnie Dolistowo Stare), później zaś Biebrzą do ujścia Wielkiej Strugi (aktualnie Brzozówka), a stamtąd Wielką Strugą do rzeki Czarna, nią natomiast do Supraśla, dalej rzeką Supraśl do Popielowego Siedliska (dziś jest to wieś Złotoria) i Narwią do ujścia Niewotyńca (Niewodnicy).

Granica ta, jak to na pograniczach wszelkich bywa, nie mogła zostać ustalona na stałe. Na ziemiach pogranicznych trudno mówić o istnieniu jakichkolwiek trwałych, wyrazistych, ostrych, jednoznacznych granic. Nie sposób wytyczyć granic politycznych między państwami, ale także kulturowych między religiami czy etnosami. Tu wszystko się przeplata, łączy i miesza, jak w przysłowiowym tyglu.

Na czas jakiś jednakże wspomniany traktat ową granicę – polityczną jedynie – między Mazowszem a Litwą nakreślił. W owych niespokojnych czasach nie sposób było polegać tylko i wyłącznie na traktatach, toteż Litwini wzdłuż nowo wytyczonej granicy, dla jej obrony, usypali sieć grodzisk, w tym jedno w Zamczysku, przez który przebiega obecnie Szlak Dawnego Pogranicza, liczący sobie około 50 km długości i łączący dwa historyczne miasta: Knyszyn i Sokółkę.

O samym grodzisku, tak jak i o wielu innych na Podlasiu, wciąż wiemy niewiele. Znane są okoliczności jego powstania, natomiast trudno cokolwiek powiedzieć o okolicznościach, w jakich zakończyło ono swoje istnienie. Dlaczego, podobnie jak grodzisko w nieodległej Bachmatówce (około 20 km na wschód), nie przekształciło się w znaczącą osadę?

By do niego dotrzeć, należy zboczyć z ruchliwej trasy augustowskiej na wschód i kierować się na Brzozówkę Ziemiańską bądź Strzelecką albo z lokalnej drogi, przeplatanej na przemian asfaltem i wiekowym brukiem łączącej Czarną Białostocką z Janowem, tuż za Niemczynem odbić na zachód. W okolicach Brzozówki Ziemiańskiej i Koronnej nie sposób nie zwrócić uwagi na bieloną, murowaną kapliczkę stojącą tuż przy piaszczystej drodze, a krytą czerwoną dachówką. To dość typowe dla tych okolic kapliczki. Podobne, z tym że nieco większe, warto obejrzeć w pobliskich Brodach oraz Łapczynie. Natomiast między Brzozówką Ziemiańską a Strzelecką nie można nie przystanąć na chwilę przy drewnianej kapliczce słupowej, pozbawionej niestety świątka, a umieszczonej na podmokłym terenie, wiosną i latem bujnie i dziko porośniętym krzewami i drzewami, które znacznie utrudniają jej wypatrzenie.

W samym Zamczysku bez wątpienia zachwycimy się drewnianymi domami o dwuspadowych dachach rozlokowanymi wzdłuż brukowanej drogi, a na skraju wsi – malowniczym zmurszałym krzyżem z ułamanym ramieniem.

Grodzisko natomiast znajduje się w odległości około kilkuset metrów od wsi, przy drodze do Podzamczyska. Łatwo je odszukać, wyróżnia się bowiem na tle naturalnych wzgórz morenowych swoim dość regularnym kształtem noszącym ślady ludzkiej ręki. Od drogi oddziela je pole, dlatego dostęp do niego jest utrudniony, ale nie niemożliwy. Na pewno warto włożyć nieco wysiłku, by się na nie wspiąć i z jego majdanu kontemplować urodę okolicznych wiosek, ciemniejący na południu masyw Puszczy Knyszyńskiej, łagodnie falujący krajobraz, i sycić się absolutną ciszą i spokojem.

Źródło:

Puszcza Knyszyńska. Przewodnik, Supraśl 2009.

 

Metryczka:

Podziel się:  

Oceń artykuł:
  Aktualna ocena: 3,3 (głosów: 1229)

Komentarze (0):

Aby dodawać komentarze musisz się zalogować!

Powiązane lokalizacje

Galeria

Zamczysk i okolice
Zamczysk i okolice
Zamczysk i okolice
Zamczysk i okolice
Zamczysk i okolice
Zamczysk i okolice
Zamczysk i okolice
Zamczysk i okolice
Zamczysk i okolice
Zamczysk i okolice
Zamczysk i okolice
Zamczysk i okolice
Zamczysk i okolice
Zamczysk i okolice
Zamczysk i okolice
Zamczysk i okolice
Zamczysk i okolice
Zamczysk i okolice
Zamczysk i okolice
Zamczysk i okolice
Zamczysk i okolice
Zamczysk i okolice
Zamczysk i okolice
Zamczysk i okolice
Zamczysk i okolice
Zamczysk i okolice
Zamczysk i okolice
Zamczysk i okolice
Zamczysk i okolice
Zamczysk i okolice

Mapa

Zaloguj się przez Facebook
Connect to your Facebook Account
Logowanie



rejestracja
zapomniałem hasła

Newsletter